logo_eet

تحولات سیاسی در چین با فعالیت کمپین ضد فساد شی جین‌‏پینگ

(راست) شی جین‌‏پینگ، رهبر چین و (چپ) وانگ کیشان، رئیس سازمان مبارزه با فساد. 30 سپتامبر 2014. (Feng Li/Getty Images)
(راست) شی جین‌‏پینگ، رهبر چین و (چپ) وانگ کیشان، رئیس سازمان مبارزه با فساد. ۳۰ سپتامبر ۲۰۱۴. (Feng Li/Getty Images)

زمانی‌‏که مقامات ارشد حزب کمونیست چین برای مجالس رسمی با موهایی یک‌‏دست مشکی، لباس‌‏های تیره و با کروات‌‏هایی به رنگ قرمز حاضر می‌‏شوند، حسی از ثباتی یک‌‏پارچه تلقین می‌‏شود.

اما در چند سال گذشته، هیچ درکی از جدایی این نخبگان آرام حزب توسط «شی جین‌‏پینگ»، رهبر رژیم چین، وجود نداشت.

شی جین‌‏پینگ، مقامات ارشد بدنام حزب را متهم به توطئه سیاسی کرده است. بازرسان ضد فساد او، بدنه رهبری قدیمی حکومت را به‌‏خاطر نداشتن آگاهی سیاسی مورد انتقاد قرار داده‌‏اند. و سازمان مبارزه با فساد در بخشنامه اخیر خود به کارکنان رده بالای حزب اعلام کرده است که در‌‏واقع هیچ‌‏کس به‌‏درستی عمل نکرده است.

افشاگری‌‏های رسمی نخبگان متمرد بیانگر این است که کمپین ضد فساد شی جین‌‏پینگ تنها ابزاری است که قادر به حذف جناح رقیب بوده و اهرم فشاری است برای پیروی از قوانین انضباطی جدید که توسط شی جین‌‏پینگ مقرر شده است. حزب جیانگ زمین، پیشتر، به کودتا برای حذف شی جین‌‏پینگ متهم شده است.

با‌‏توجه به این‌‏که کل نیروی کمپین ضد فساد برای وادار کردن مقامات چینی به وفاداری سیاسی به شی جین‌‏پینگ به‌‏کار می‌‏رود، اگر این کمپین ادامه یابد، احتمال ایجاد تغییرات سیاسی بسیار مهم در چین وجود خواهد داشت.

هر چند شی جین‌‏پینگ رهبر حزب است، اما از‌‏طریق سیستمی به‌‏روی کار آمد که برای دو دهه توسط جیانگ زمین، رهبر سابق که به نوعی پدرخوانده حزب محسوب می‌‏شود، کنترل می‌‏شد. جیانگ زمین بعد از قتل‌‏عام میدان «تیان آن‌‏من» به‌‏قدرت رسید و سال‌‏های پس از آن او و جناحش کنترل ارتش، دستگاه امنیتی، سیستم تبلیغاتی و اقتصادی چین را به‌‏دست گرفته بودند.

هم‌‏چنان‌‏که مقامات چین وفاداری خود را به شی جین‌‏پینگ اعلام می‌‏کنند، لحظه‌‏ای فرا خواهد رسید که با داشتن حمایت اکثریت آن‌‏ها، او رهبر بی‌‏چون‌‏و‌‏چرا چین شود. شی این وضعیت را با حذف جیانگ زمین تحکیم خواهد کرد. با حذف جیانگ و نیروهای سیاسی قدیمی، شی جین‌‏پینگ می‌‏تواند آینده سیاسی جدید و متفاوتی را برای چین رغم زند.

پایان دوران جیانگ زمین

تا همین اواخر، نفوذ جیانگ زمین بر خط‌‏مشی سیاسی نخبگان حزب و بعد‌‏از مرگ «دنگ شیائوپینگ» در سال ۱۹۹۷ تقریباً بدون رقیب بود. «هو جینتائو»، جانشین دنگ، نیز از نظر سیاسی توسط «رهبری جمعی» متحدان جیانگ در دفتر سیاسی دائمی حزب که بالاترین نهاد تصمیم‌‏گیری رژیم است، محدود می‌‏شد.

بسیاری از مقامات چین نیز از جیانگ زمین حمایت می‌‏کردند؛ زیرا او فساد آن‌‏ها را نادیده می‌‏گرفت. همچنین، به‌‏دلیل آن‌‏که جیانگ به آن‌‏ها پیشنهاد ثروت و قدرت می‌‏داد، در پروژه مورد علاقه جیانگ یعنی آزار و اذیت روش معنوی و سنتی «فالون‌‏گونگ» مشارکت فعالی داشتند.

زمانی‌‏که شی جین‌‏پینگ به‌‏قدرت رسید، مجبور شد به طریقی با باند جیانگ زمین مقابله کند. اول این‌‏که شی کاملاً به سرنوشت هو جینتائو آگاه بود و می‌‏خواست خود امور را به‌‏دست گیرد. همچنین، متحدان کلیدی جیانگ برای سرنگونی شی جین‌‏پینگ برنامه‌‏ریزی کرده بودند؛ توطئه‌‏ای که برای مقامات ایالات متحده در چین، توسط یک مقام ارشد سابق پلیس استانی در هنگام فرار نافرجامش در سال ۲۰۱۲ آشکار شد.

با‌‏توجه به گزارش‌‏های رسمی، کمپین ضد فساد در چهار سال گذشته با هدایت «وانگ کیشان»، رئیس سازمان مبارزه با فساد و متحد اصلی شی جین‌‏پینگ، بیش‌‏از یک میلیون نفر از مقامات در تمامی رده‌‏های حزب را مورد تحقیق و تفحص قرار داده است.

بیش‌‏از ۲۰۰ نفر از نخبگان حزب از نهادهای دولتی، ارتش و شرکت‌‏های دولتی پاک‌‏سازی شدند. متحدان بسیار قدرتمند جیانگ زمین، هم‌‏چون «ژو یونگ‌‏کانگ»، تزار امنیتی سابق و «گوا بوشیانگ» و «شو چایهو»، معاونین نظامی ارتش نیز مورد تفحص قرار گرفته، محاکمه و به حبس ابد محکوم شدند.

ژو یونگ‌‏کانگ، مسئول سابق امنیتی کمیته دائمی حزب کمونیست چین، در دادگاهی در شهر تیانجین به حبس ابد محکوم شد. 11 ژوئن 2015. (CCTV via AP)
ژو یونگ‌‏کانگ، مسئول سابق امنیتی کمیته دائمی حزب کمونیست چین، در دادگاهی در شهر تیانجین به حبس ابد محکوم شد. ۱۱ ژوئن ۲۰۱۵. (CCTV via AP)

امسال نیز، شی جین‌‏پینگ نشان داد که عدم وفاداری سیاسی بسیار جدی‌‏تر از جنایات مردان جیانگ است.

شی و کمپین مبارزه با فساد او در سخن‌‏رانی‌‏ها و مقالات خود، این سه نفر و چند تن دیگر را توطئه‌‏گرانی نامیدند که قصد «ایجاد شکاف در حزب» را داشتند.

شی در سخن‌‏رانی دوم نوامبر خود، از وجود «تعداد اندکی از مقامات رده بالای حزب» خبر داد که « باعث افزایش جاه‌‏طلبی‌‏های سیاسی در حزب» شده‌‏اند و آن‌‏ها را محکوم کرد.

در مقاله ۲۱ نوامبر آژانس مبارزه با فساد آمده است که «امنیت سایسی» برای «حزب و کشور» ضروری است و با‌‏توجه به وجود عناصر متمردی هم‌‏چون ژو یونگ‌‏کانگ در رژیم، مقامات ارشد هرگز نباید «آگاهی سیاسی خود را منفعل نگه دارند.» در ادامه این مقاله آمده است که «مقامات ارشد» باید «هم‌‏نشینی با افراد خطاکار» را متوقف کنند.

این مقاله، به‌‏گفته «لی تیانشیائو»، مفسر سیاسی، به‌‏وضوح خط‌‏مشی سیاسی شی جین‌‏پینگ را اعلام کرده است.

به‌‏گفته وی، «بعد‌‏از آن‌‏که شی جین‌‏پینگ در ششمین مجمع کمیته مرکزی حزب به‌‏عنوان هسته رهبری نامیده شد، برای مقامات یادآور این موضوع بود که باید مراقب نگرششان نسبت‌‏به شی و همراهانش باشند.» وفاداری به شی به یک «موضع سیاسی و یک قانون انضباطی حزب» تبدیل شده است.

عنوان «هسته رهبری»، با‌‏اینکه تا‌‏حدی زیادی نمادین است، اما نشانه اعتبار و قدرت رهبر حزب در‌‏نظر گرفته می‌‏شود.

لی افزود، مقاله ۲۱ نوامبر، هم به‌‏عنوان یک اخطار و هم فرصتی برای مقاماتی که هنوز با جیانگ زمین در ارتباط هستند، محسوب می‌‏شود تا یا سرنوشت خود را با شی جین‌‏پینگ گره بزنند و یا پیش‌‏از تجدید بزرگ سازمانی در سال ۲۰۱۷ حذف شوند.

همچنین وی اظهار داشت، این مقاله نشانه آغاز یک «پاک‌‏سازی جامع» متحدان باقی‌‏مانده جیانگ زمین در سطوح بالایی حزب و همچنین خود او است.

فراتر از حزب؟

شی جین‌‏پینگ، از‌‏طریق کمپین ضد فساد، خود را در موقعیتی قرار داده است که به او اجازه به اجرا گذاشتن هر‌‏نوع سناریوی سیاسی را می‌‏دهد؛ چیزی که برای جیانگ زمین که قدرتش ریشه در فساد و دزد‌‏سالاری بود، غیرممکن به‌‏نظر می‌‏رسید.

در‌‏حال حاضر، محققان چینی پیشنهاد سیستم ریاست‌‏جمهوری برای حکومت چین داده‌‏اند.

در ماه نوامبر، رهبری چین، یک برنامه آزمایشی پیشنهاد داد که به‌‏موجب آن بدنه ضد فساد دولت جدید به مجلس پاسخ‌‏گو باشد و نه به بخش‌‏های اجرایی. در صورت اجرای این برنامه، یک تغییر ساختاری در رژیم چین اتفاق خواهد افتاد که در آن حزب دیگر مسئول و کنترل‌‏کننده همه چیز نیست.

اگر شی جین‌‏پینگ، کمپین ضد فساد را رسمی کند، نتایج ناخواسته آن ممکن است چین را به چین پسا‌‏کمونیستی تبدیل کند.

اخبار مرتبط