logo_eet

فرار نخبگان از ارکستر سمفونیک تهران

علی رهبری رهبر ارکستر سمفونی تهران
فرار نخبگان از ارکستر سمفونیک تهران
علی رهبری رهبر ارکستر سمفونی تهران
(BEHROUZ MEHRI/AFP/Getty Images)

 

 علی رهبری موسیقی‌دان و رهبر ارکستر ایرانی است که در اتریش با نام الکساندر مشهور است. وی که ۶۸ سال سن دارد با رهبری بیش از ۱۲۰ ارکستر مطرح دنیا و ضبط حدود ۲۵۰ آلبوم اثر موسیقی کلاسیک جهانی با مهمترین ارکسترها و اپراهای دنیا یکی از مطرح‌ترین چهره‌های موسیقی ایران است.

در اواخر سال ۱۳۹۳ با احیای ارکستر سمفونیک تهران به دست علی رهبری دوباره این ارکستر پس از سال‌ها رکود دوباره اوج گرفت. علی رهبری با دعوت تلفنی علی مرادخانی؛ معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به ایران دعوت شد تا با حضور او ارکستر سمفونیک تهران دوباره احیاء شود.

ارکستر سمفونیک تهران بزرگترین و قدیمی‌ترین ارکستر سمفونیک ایران است. این ارکستر در سال ۱۳۱۲ به وسیله غلامحسین مین باشیان و با نام ارکستر بلدیه آغاز به فعالیت نمود. ارکستر سمفونیک تهران در طول سال‌های فعالیت خود بارها اوج و افول را تجربه کرده است. به گمان بعضی، دوران طلایی این ارکستر به پیش از سال ۱۳۵۷ ایران بر می‌گردد. همچنین دوره‌هایی که مرتضی حنانه و حشمت سنجری پیش از انقلاب اسلامی رهبری ارکستر سمفونیک تهران را بر عهده داشتند به عنوان دورهٔ باروری این ارکستر یاد می‌شود.

در اسفند ۱۳۹۳ علی رهبری به‌عنوان رهبر ارکستر سمفونیک تهران و مدیر هنری آن منصوب شد و ارکسترسمفونیک تهران با رهبر جدید در روز ۲۴ اسفندماه در تالار وحدت، با سمفونی شماره ۹ بتهوون، آغاز به کار کرد. پیش تر از آن علی رهبری در نخستین ماه‌های دولت نخست احمدی‌نژاد، پس از سی سال به ایران دعوت‌شده بود. اما پس از چند ماه با نوشتن نامه‌ای سرگشاده به «صفارهرندی» وزیر وقت ارشاد با انتقادهایی تند ایران را ترک کرد.

وی این بار پس از تغییر دولت به ایران آمد تا با تغییر احتمالی شرایط امکان فعالیت بهتر وجود داشته باشد.اما باز هم سؤمدیریت در ارکستر سمفونی تهران برای حضور او  مشکل ساز شد. اواخر اسفندماه ۱۳۹۴ این هنرمند با نگارش نامه‌ای رسمی از رهبری ارکستر سمفونیک تهران استعفا داد.

علی رهبری در این نامه که پس از برخی اعتراض‌هایش به عملکرد بنیاد رودکی و سکوت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در برابر این گله‌ها منتشر کرده بود، یادآور شد: «ازنظر هنری ما درروی صحنه به همه ثابت کردیم که در ایران هم امکان کار حرفه‌ای باکیفیت بالا وجود دارد و شما عزیزان آن را بانظمی بی‌نظیر و تحسین‌برانگیز به اجرا درآوردید ولی متأسفانه وابستگی ارکستر به بنیاد رودکی و گردانندگانش، همواره مانعی برای ادامه کار و پیشرفت بود. بنیادی که مدیرعامل و همراهانش نه‌تنها کمترین تجربه‌ای درزمینهٔ مدیریت ارکستر نداشتند بلکه با سوء مدیریت و درنتیجه بی‌نظمی و بی‌بندوباری‌های فراوان اداری روزانه با ایجاد مشکلات متعدد آرامش را از مجموعه ارکستر سمفونیک تهران سلب کردند و به‌غیراز ایجاد تشویش هیچ زمینه‌ای برای ایجاد بستری مناسب برای فعالیت هنری فراهم نکردند.»

پس از نگارش این نامه با اصرار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی رهبری بار دیگر به ارکستر سمفونیک تهران بازگشت اما مشکلات حل‌نشده باقی ماند تا آنجا که علی رهبری در آخرین مصاحبه‌ای که در اردیبهشت ۱۳۹۵ با خبرگزاری تسنیم داشت از ترک جلسه شورای اجرایی ارکسترها و تعطیلی ارکستر سمفونیک تهران خبر داد.

علی رهبری در این مصاحبه درباره جلسه شورای اجرایی ارکسترها گفت: «در حال حاضر به این فکر می‌کنم که چه وقت از ایران بروم. آبرویم جلوی بچه‌های ارکستر و مردم رفته است. اعضای شورا آمده‌اند که فقط آبروی ما را ببرند. در یک سال گذشته برنامه‌های هنری هیچ مشکل نداشته است. الآن که نتوانسته‌اند مشکلات اداری را حل کنند نشسته‌اند و فکر کرده‌اند که چگونه ما را ناراحت کنند، بعد آمده‌اند و در جلسه این بحث را می‌کنند که ارکسترها به مدیر هنری نیاز دارند یا خیر. مشکل این آقایان من و آقای فخرالدینی هستیم.»

از سوی دیگر فرهاد فخرالدینی موزیسین ایرانی هم  که در ارکستر موسیقی ملی مشغول به کار بود، طی حرکتی اعتراضی همراه علی رهبری سالن جلسه را ترک کرد و در مصاحبه‌ای با خبرگزاری مهر گفت: «من مدت‌ها است در ارکستر ملی مشکلاتی دارم ولی عادت به رسانه‌ای کردن آن‌ها ندارم. سال گذشته و همچنین امسال مشکلات زیادی داشتم، به‌طور مثال هنوز قرارداد اعضای ارکستر آماده نشده است درحالی‌که اکنون حدود دو ماه از سال می‌گذرد.» همچنین وی مکرراً‌ از مشکل پرداخت حقوق نوازندگان، مشکلات مربوط به سالن تمرین و مهیا نبودن سازها انتقاد داشته است.

علی رهبری و فرهاد فخرالدینی هر دو نسبت به یک موضوع اصلی انتقاد دارند و آن نوع مدیریت ارکسترها از سوی بنیاد رودکی است. این دو رهبر باسابقه بر اساس تجربیاتی که در این زمینه ‌دارند، خواهان توجه مدیران به دیدگاه‌هایشان هستند اما افرادی که در جلسه شورای اجرایی ارکسترها حضور داشتند بی‌توجه به ترک جلسه از سوی فرهاد فخرالدینی و علی رهبری با انتشار متنی از ادامه فعالیت ارکستر سمفونیک تهران و ارکستر موسیقی ملی زیر نظر شورای هنری ارکسترها خبر دادند. با انتشار این خبر به نظر می‌رسد شورای اجرایی ارکسترها از خداحافظی  این دو رهبر ارکستر باسابقه استقبال کرده و اصرار دوباره وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای بازگشت علی رهبری بدون حل مشکل اصلی بی‌فایده خواهد بود.

اخبار مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *