دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز ۱۹ نوامبر، پیش از نشست سهجانبه برنامهریزیشده با حضور ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، دیدار خود را با شی جینپینگ، رهبر چین، آغاز کرد.
ترامپ و شی در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) در شهر شنژن چین دیدار کردند. این چهارمین دیدار دوجانبه آنها از آغاز دومین دوره ریاستجمهوری ترامپ محسوب میشود.
دو رهبر پیشتر در ماه مه در پکن، در ماه سپتامبر در واشنگتن و در جریان اجلاس اپک سال ۲۰۲۵ در کره جنوبی با یکدیگر دیدار کرده بودند.
ترامپ روز ۱۷ نوامبر در جریان سفر به مانیل به خبرنگاران گفت که مشتاق سفر به چین است، زیرا «موضوعات بسیار مهمی برای گفتوگو وجود دارد.»
جان مولنار، نماینده جمهوریخواه ایالت میشیگان و رئیس کمیته ویژه مجلس نمایندگان آمریکا در امور چین، پیشتر به ترامپ توصیه کرده بود که برای دستیابی به توافق با شی جینپینگ شتاب نکند.
مولنار روز ۱۰ نوامبر در مراسمی که بنیاد یادبود قربانیان کمونیسم برگزار کرد، ضمن تأکید بر اهمیت حفظ روابط، درباره «محدودیتهای واقعی» دیپلماسی هشدار داد.
او گفت حزب کمونیست چین علاقه دارد «گفتوگو، گفتوگو و باز هم گفتوگو» ادامه یابد، در حالی که این حزب همچنان به اقدامات خود ادامه میدهد.
مولنار در مقابل از ترامپ خواست بر تقویت روابط با متحدانی تمرکز کند که دیدگاههای مشابهی با آمریکا دارند.
تجارت
انتظار میرفت ترامپ در دیدار با شی جینپینگ موضوع ادامه محدودیتهای حکومت چین بر صادرات عناصر خاکی کمیاب و سایر مواد معدنی حیاتی برای صنایع مختلف آمریکا را مطرح کند.
مقامهای آمریکایی از پکن خواستهاند به تعهدات پیشین خود، بهویژه در زمینه خرید محصولات کشاورزی آمریکا و تأمین عناصر خاکی کمیاب، بهطور کامل عمل کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هنگام اعلام تمدید موقت آتشبس تجاری دو کشور در ماه سپتامبر گفته بود که اجرای برخی تعهدات از سوی چین «بینقص نبوده است.»
توافق کنونی برای توقف موقت تعرفههای تجاری میان دو اقتصاد بزرگ جهان قرار است روز ۱۰ ژانویه به پایان برسد.
تنها چند روز پیش از دیدار رهبران دو کشور، مقامهای آمریکایی نخستین نشست شورای تجارت را با نمایندگان تجاری چین برگزار کردند.
بر اساس گزارش رسمی چین، این مذاکرات موضوعاتی از جمله کاهش تعرفهها و تجارت محصولات کشاورزی را دربر میگرفت.
پکن اخیراً اعلام کرده است که اجرای تعهداتش برای خرید محصولات کشاورزی آمریکا به اعمال کاهش تعرفههای متقابل پیشنهادی بستگی دارد.
تایوان
تایوان یکی از موضوعات همیشگی گفتوگوهای ترامپ و شی جینپینگ بوده و انتظار میرفت در دیدار شنژن نیز مطرح شود.
ترامپ روز ۱۷ نوامبر در مانیل، در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره اینکه آیا قصد دارد موضوع تایوان را در دیدار با رهبر چین مطرح کند، گفت: «لازم نیست من آن را مطرح کنم. خودش مطرح خواهد کرد.»
حزب کمونیست چین، تایوان را یکی از استانهای چین میداند و تهدید کرده است که برای تصرف این جزیره دموکراتیک و خودگردان، در صورت لزوم از نیروی نظامی استفاده خواهد کرد.
در مقابل، آمریکا با وجود نداشتن روابط رسمی دیپلماتیک با تایوان، بزرگترین تأمینکننده تسلیحات دفاعی این جزیره است.
ترامپ در ماه دسامبر فروش بسته تسلیحاتی به ارزش ۱۱.۱ میلیارد دلار به تایوان را تأیید کرد، اما با وجود درخواست گروهی از قانونگذاران هر دو حزب آمریکا، هنوز با بسته تسلیحاتی دوم به ارزش ۱۴ میلیارد دلار موافقت نکرده است.
نگرانیها درباره جاسوسی
دیدار ترامپ و شی جینپینگ در شرایطی برگزار میشود که جنجالی درباره جنسن هوانگ، از بنیانگذاران شرکت انویدیا، به دنبال انتشار گزارشی در نیویورک تایمز شکل گرفته است.
این روزنامه به نقل از منابع ناشناس گزارش داد که هوانگ با زنی رابطه داشته است که نهادهای اطلاعاتی آمریکا احتمال دادهاند اطلاعاتی را در اختیار پکن قرار میداده است.
این زن، آلیس هوانگ، معروف به هوانگ له، از مدیران سابق شرکت مگاسپید، مستقر در سنگاپور، است. این شرکت که در زمینه رایانش ابری فعالیت میکند، در وبسایت خود از انویدیا بهعنوان یکی از «شرکای اصلی تجاری» خود نام برده است.
شرکت مگاسپید تأیید کرده است که آلیس هوانگ روز ۳۰ اوت ۲۰۲۵ از این شرکت جدا شده و «در حال حاضر هیچ نقشی در آن ندارد.»
این شرکت همچنین روز ۱۵ نوامبر در بیانیهای به اپک تایمز اعلام کرد: «مگاسپید درباره مسائل شخصی و خصوصی خانم هوانگ اظهارنظر نمیکند.»
جنسن هوانگ روز ۱۲ نوامبر، چهار روز پس از اعتراف به داشتن رابطه خارج از ازدواج، از سمت مدیرعاملی انویدیا استعفا داد.
ترامپ روز ۱۶ نوامبر گفت که ممکن است موضوع انویدیا و نگرانیها درباره جاسوسی چین را در دیدار با شی جینپینگ مطرح کند.
با این حال، یکی از مقامهای ارشد آمریکایی روز ۱۳ نوامبر به خبرنگاران گفت که انتظار ندارد این موضوع «هیچ تأثیری بر سفر» ترامپ داشته باشد.
حقوق بشر
برای شهروندان آمریکایی بازداشتشده در چین و زندانیان عقیدتی این کشور، دیدار رهبران آمریکا و چین فرصتی کمنظیر برای امیدوار شدن به آزادی به شمار میرود.
با توجه به نبود شفافیت در نظام قضایی چین و نفوذ گسترده ملاحظات سیاسی در آن، خانوادههای زندانیان و فعالان حقوق بشر معتقدند که مداخله مستقیم رئیسجمهور آمریکا در بسیاری از موارد تنها راه دستیابی به آزادی این افراد است.
سازمان غیرانتفاعی «کمک به گروگانها در سراسر جهان»، مستقر در واشنگتن، از ترامپ خواسته است برای آزادی چند شهروند آمریکایی، از جمله مین زین، نلسون ولز جونیور و داون میشل هانت، و همچنین گائو ژن، دارنده اقامت دائم قانونی آمریکا، تلاش کند.
این سازمان روز ۱۶ نوامبر در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هر روزی که آنها در چین میمانند، زندگیشان در حالت تعلیق باقی میماند و امیدشان به بازگشت به خانه شکنندهتر میشود.»
این سازمان افزود: «امیدواریم این سفر به آزادی نهایی آنها و بازپسگیری آزادیای منجر شود که مدتهاست از آن محروم شدهاند.»
مین زین، شهروند آمریکایی و مدیر اجرایی مؤسسه راهبرد و سیاست میانمار، پس از پذیرش دعوت یک مؤسسه دانشگاهی چینی، روز ۳ ژوئن هنگام ورود به فرودگاهی در استان یوننان در جنوب غربی چین، به اتهام جاسوسی بازداشت شد.
ترامپ در نشست پیشین خود با شی جینپینگ در پکن موفق شد آزادی کشیش عزرا جین مینگری، رهبر یکی از کلیساهای زیرزمینی چین، را به دست آورد. او در ماه ژوئیه در آمریکا به خانواده خود پیوست.
پرونده دو چهره سرشناس هنگکنگ، جیمی لای، غول سابق رسانهای، و جاشوا وونگ، فعال پیشین جنبش دانشجویی دموکراسیخواه، نیز توجه زیادی را جلب کرده است.
فعالان حقوق بشر از ترامپ خواستهاند پرونده این دو زندانی را در گفتوگو با شی جینپینگ مطرح کند.
جیمی لای در ماه فوریه به ۲۰ سال زندان محکوم شد و جاشوا وونگ نیز اوایل ماه جاری حکم ۱۰ سال زندان دریافت کرد. هر دو نفر به اتهامات مرتبط با امنیت ملی محکوم شدهاند.
بنیاد کمیته آزادی در هنگکنگ روز ۱۳ نوامبر در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که اگر ترامپ بتواند آزادی جیمی لای را به دست آورد، در سفر به شنژن «فرصتی برای رقم زدن یک پیروزی برای آزادی و حقوق بشر» خواهد داشت.