با آنکه دولت ابراهیم رئیسی تلاش دارد که رابطه پکن با جمهوری اسلامی همسطح جلوه داده و با کمترین واکنش از کنار موضعگیری رئیسجمهور چین همسو با کشورهای عربی حوزه خلیجفارس بگذرد، اما تعدادی از روزنامههای چاپ تهران و رسانههای داخلی همچنان به این موضوع پرداخته و سیاست خارجی حکومت تهران را مورد نقد قرار دادند.
در همین رابطه روزنامه آفتاب یزد با انتشار مطلبی در صفحه یک خود زیر عنوان «چین اشتباه کرد و باید عذرخواهی کند، والسلام!» خطاب به مسئولان جمهوری اسلامی نوشت: «هم آن روز که یمنیها را تشویق به موشکپرانی به امارات میکردید اشتباه بود هم امروز که سعی میکنید “بیانیه ریاض” را کم اهمیت جلوه دهید غلط است!»
این روزنامه همچنین با انتقاد به روابط اقتصادی با چین نوشت: «چین اگر از ایران نفت خریده، هرگز رسمی نبوده چه، اگر میخواست تحریمها را بی اثر کند جلوی تحریمهای ظالمانهای که وضع شده قد علم میکرد و بهاصطلاح زیر بار نمیرفت. چین نفت خریده اما چگونه؟ با چه قیمتی؟ ثمن آن را چگونه پرداخت کرده است؟
روزنامه اقتصادی آسیا نیز تیتر یک صفحه نخست خود با عنوان «شریک استراتژیک چین نیستیم» را به همین موضوع اختصاص داد و ادعای برخی از مقامهای جمهوری اسلامی مبنی بر روابط استراتژیک پکن و تهران را زیر سؤال برود و نوشت: شاید چین شریک استراتژیک ما باشد، اما واقعیت تلخ این است که ما شریک استراتژیک چین نیستیم.
نویسنده این روزنامه ادامه داد: «کمی در مورد واقعیت ها بدانیم؛ تجارت خارجی چین ۶ هزار میلیارد دلار است. سهم ایران چقدر است؟ ۲۰ میلیارد دلار. اندازه تجارت خارجی آمریکا با چین چقدر است؟ ۶۵۰ میلیارد دلار (۳۲ برابر ما). همین عربستان ۸۷ میلیارد دلار تجارت خارجی با چین دارد. یعنی ۵.۴ برابر ایران. بنابراین اینکه انتظار داشته باشیم چین بخواهد تجارت ۶ هزار میلیارد دلاری خود را در پای ۲۰ میلیارد دلار بسوزاند سخت در اشتباهیم.»
همچنین روزنامه آرمان ملی نیز با انتشار یک یادداشت با عنوان «اهرمهای فشار بر چین اندک است» به ناتوانی جمهوری اسلامی در سیاست خارجی اشاره کرد و نوشت: «ایران همه تخممرغهای خود را در سبد شرق قرار داده و در طرف مقابل در قبال غربیها برخوردهای سخت داشته و به یک انسدادی رسیدیم. طبیعی است که اینجا چینیها میبینند ایران قدرت بازیگری چندانی ندارد و در مقابل اقدام چینیها چیزی برای عرضه و مقابله ندارد.»
نویسنده این مقاله همچنین تأکید کرد که رغم اینکه گفته میشد چینیها متحد ایران بودند؛ اما مشخص شد که اینچنین نیست و این فقط برداشت ماست که فکر میکنیم چینیها متحد و شریک ایران هستند.
وبسایت خبری تجارت نیوز نیز با انتشار مطلبی رویکرد نگاه به شرق جمهوری اسلامی را زیر سؤال برد.
تجارت نیوز در این مطلب با عنوان «مانده از برجام؛ رانده از چین» نوشت: «شاید روزی که دولت ایران تمام پلهای ارتباط با غرب را فرو میریخت، تصور نمیکرد چین به همین زودیها با سایر قدرتهای حاضر در منطقه علیه ایران به توافق برسد. توافقی که باید فعلاً آن را سر کوه یخی دانست که در مناسبات جدید منطقه بیرونزده است.»
در بخش دیگری از این مطلب آمده است: «دولتی که تا همین چند ماه پیش اروپا را به فرارسیدن «زمستان سخت» تهدید میکرد، حالا باید خود در انتظار زمستانی باشد که در آن دیگر نه خبری از برجام است و نه احتمالاً چین.»
