سازمان عفو بینالملل با بررسی بیانیههای رسمی جمهوری اسلامی درباره بازداشت دهها نفر به اتهام انتسابی «جاسوسی» یا «همکاری» با اسرائیل اعلام کرده است نگرانیها از افزایش اعدامهای خودسرانه در ایران افزایش یافته است.
براساس گزارش تازه عفو بینالملل که در روز شنبه ۲۱ ژوئن (۳۱ خرداد) منتشر شده است. این سازمان گفته است مقامهای ایرانی در بیانیههای رسمی، خواستار محاکمه اعدام فوری بازداشتشدگان به اتهام «جاسوسی» یا «همکاری» با اسرائیل شدهاند و در ۲۶ خرداد یک نفر را به نام اسماعیل فکری اعدام کردهاند.
عفو بینالملل از جمهوری اسلامی خواسته است که فورا تمام برنامههایشان برای اجرای اعدامهای خودسرانه را متوقف کنند.
در گزارش این سازمان حقوق بشری آمده است که در تاریخ ۱۵ ژوئن (۲۵ خرداد)، غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه جمهوری اسلامی به دادستان کل کشور و دادستانهای استانی دستور داد تا «عوامل اخلالگر در نظم و امنیت مردم» یا «همکاران اسرائیل» را مجازات کنند. او خواستار رسیدگی «فوقالعاده سریع» به این پروندهها شد.
در همان روز، شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد که اقدامات در حمایت از اسرائیل با «پاسخی قاطع و مجازات سنگین» از جمله اعدام تحت عناوین «محاربه» و «فساد فیالارض» مواجه خواهد شد.
حسین بوعمی، معاون منطقهای خاورمیانه و شمال آفریقای سازمان عفو بینالملل گفت: «دعوتهای رسمی به برگزاری سریع دادگاهها و اجرای اعدام افرادی که به همکاری با اسرائیل متهم شدهاند، نشان میدهد که مقامات ایرانی چگونه از مجازات اعدام بهعنوان ابزاری برای اعمال کنترل و ایجاد ترس در میان مردم استفاده میکنند. مقامات باید تضمین کنند که همه بازداشتشدگان در برابر ناپدیدسازی قهری، شکنجه و سایر بدرفتاریها محافظت شده و همواره از محاکمههای عادلانه حتی در زمان درگیریهای مسلحانه برخوردار باشند.»
او افزود: «مجازات اعدام بینهایت بیرحمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز است و تحت هیچ شرایطی نباید به کار گرفته شود. بهویژه استفاده از آن برای جرایمی مانند جاسوسی که منجر به قتل عمدی نمیشود، تحت قوانین بینالمللی ممنوع است. اعدام سریع افراد پس از گرفتن اعترافاتِ اجباری تحت شکنجه و محاکمههای ناعادلانه، سوءاستفادهای وحشتناک از قدرت و حملهای آشکار به حق زندگی خواهد بود.»
خطر اعدام برای زندانیانِ محکومبهمرگ
عفو بینالملل هشدار داده است: «مقامات ممکن است در ادامه این روند نمایشی برای نمایش قدرت، حداقل هشت نفر دیگر را که به اتهام جاسوسی یا همکاری با اسرائیل پس از محاکمههای ناعادلانه به اعدام محکوم شدهاند، نیز اعدام کنند.»
براساس این گزارش، احمدرضا جلالی، پژوهشگر ایرانی-سوئدی از جمله این هشت زندانی در معرض اعدام است که از سال ۲۰۱۶ در زندان اوین تهران زندانی است و در سال ۲۰۱۷ به جرم «فساد فیالارض» به اعدام محکوم شد، محاکمه او بر اساس اعترافاتی تحت شکنجه و تهدید به قتل خودش و اعضای خانوادهاش انجام شده است.
افشین قربانی میشانی، آزاد شجاعی، ادریس عالی، رسول احمد رسول (شهروند عراقی) که در زندان ارومیه نگهداری میشوند؛ محمد امین مهدوی شایسته در قزلحصار، روزبه ودی در زندان اوین و شاهین بسامی در زندان عادلآباد شیراز از دیگر زندانیان در معرض خطر اعدام است.
عفو بینالملل افزوده است احکام اعدام احمدرضا جلالی، افشین قربانی میشانی، آزاد شجاعی، ادریس عالی و محمد امین مهدوی شایسته توسط دیوان عالی جمهوری اسلامی تأیید شده است و آنها در خطر اعدام قریبالوقوع قرار دارند.
