مارک کارنی، نخستوزیر کانادا اعلام کرد که از نتیجه دیدار خود با شی جینپینگ، رئیس حکومت چین «خشنود» است و از دریافت دعوتنامه برای سفر به چین «بسیار خوشحال» شده است.
همزمان با برگزاری اجلاس سران کشورهای عضو «همکاری اقتصادی آسیا–اقیانوسیه»، مارک کارنی و شی جینپینگ در روز جمعه ۳۱ اکتبر (۹ آبان) در کرهجنوبی دیدار کردند.
این نخستین دیدار رهبران کانادا و چین از زمان سفر جاستین ترودو، نخستوزیر پیشین کانادا به پکن در دسامبر ۲۰۱۷ بود.
کارنی پس از دیدار گفت: «ما اکنون در روابط خود با چین به نقطه عطف رسیدهایم، نقطهای که فرصتهایی برای خانوادهها، کسبوکارها و کارگران کانادایی ایجاد میکند و همچنین راهی برای رسیدگی به مسائل فعلی فراهم میسازد.»
مسائل فعلی در زمینه تجارت شامل تعرفههای چین بر محصولات کشاورزی و دریایی کانادا است که در واکنش به اعمال تعرفههای اتاوا بر فولاد، آلومینیوم و خودروهای برقی چینی وضع شدهاند.
علاوه بر مسائل تجاری، روابط دو کشور در اواخر سال ۲۰۱۸ تیره شد، زمانی که منگ وانژو، مدیر ارشد هوآوی به درخواست استرداد ایالات متحده به اتهام کلاهبرداری و توطئه برای کلاهبرداری توسط پلیس سوارهنظام سلطنتی کانادا در ونکوور بازداشت شد. در واکنش آشکار، حکومت چین دو شهروند کانادایی به نام مایکل کووریگ و مایکل اسپاور را به مدت بیش از هزار روز بازداشت کرد.
نهادهای امنیتی کانادا در سالهای اخیر، پکن را بهعنوان اصلیترین تهدید دخالت خارجی در دموکراسی این کشور معرفی کردهاند.
کارنی این موضوع را در جریان کمپین انتخاباتی نیز بازتاب داد و گفت شرکای تجاری آسیایی که ارزشهای مشترک با کانادا دارند، «شامل چین نمیشوند.»
به نظر میرسد اکنون لحن روابط تغییر کرده است، زیرا اتاوا در تلاش است در بحبوحه روابط پرتنش با ایالات محده، روابط خود با پکن را بازسازی کرده و مسائل تجاری را حلوفصل کند.
کارنی پس از دیدار با شی گفت که از نتیجه این ملاقات «بسیار خرسند» است و مقامهای کانادایی و چینی «برای پیشبرد سریع مسائل و حل مشکلات تجاری و اختلافات راهنمایی شدهاند.»
نخستوزیر کانادا افزود که از سوی شی برای سفر به چین دعوت شده و این دعوت را پذیرفته است.
تاریخی برای این سفر اعلام نشده است، اما کارنی گفت این سفر «بهزودی انجام خواهد شد.»
در سخنان افتتاحیه پیش از نشست غیرعلنی، کارنی و شی به قدمت ۵۵ ساله روابط دیپلماتیک میان اتاوا و پکن اشاره کردند.
کارنی به شی گفت که «خوشحال است» دوباره او را این بار برای اولین بار در مقام نخستوزیر کانادا ملاقات میکند. پیش از ورود به عرصه سیاست، کارنی در سمتهای مختلف با مقامات چینی تعاملاتی داشته است.
نخست وزیر کانادا گفت: «افتخار بزرگی بود که در کنار دیگر جلسات در چین، در نشست جی۲۰ که ریاست آن با شما بود، شرکت کردم، زمانی که امیدهای زیادی نسبت به نظام بینالمللی وجود داشت.»
کارنی در سال ۲۰۱۶، زمانی که رئیس بانک انگلستان و رئیس هیئت ثبات مالی بود، در نشست جی۲۰ در چین شرکت کرده بود.
او همچنین پیش از این، به عنوان رئیس هیئت مدیره شرکت مدیریت دارایی بروکفیلد با مقامات چینی تعامل داشت. این شرکت در اواخر ۲۰۲۴، در زمان ریاست کارنی، وام ۲۷۶ میلیون دلاری از بانک دولتی چین دریافت کرد.
کارنی همچنین در اکتبر ۲۰۲۴ با شهردار پکن دیدار کرد و علاقهمندی خود را برای گسترش فعالیتهای شرکت بروکفیلد در پکن ابراز کرده بود.
نتایج دیدار
دفتر نخستوزیری کانادا در گزارشی از دیدار کارنی و شی جینپینگ اعلام کرد که دو رهبر بر بازسازی روابط به شیوهای «عملگرایانه و سازنده» توافق کردهاند.
در این دیدار، رهبران همچنین چارچوبی برای تعمیق همکاریها در حوزههای مختلف از جمله «انرژی پاک»، کشاورزی، تولید، تغییرات اقلیمی و امور مالی بینالمللی مورد بحث قرار دادند.
حکومت چین اعلام کرد که پکن «تمایل اعلامشده کانادا برای بهبود روابط دوجانبه را به شیوهای عملگرایانه و سازنده مهم میداند.» در این بیانیه همچنین از کانادا خواسته شده است تا چین را «بهدرستی» درک کند.
در ادامه آمده است که «کانادا و چین دیدگاههای مشابهی در امور بینالملل دارند» و دو طرف باید برای «حمایت از تجارت آزاد و پیشبرد اصلاحات نظم اقتصادی بینالمللی» هماهنگی داشته باشند.
برخلاف دیدار رئیسجمهور آمریکا با رهبر حزب کمونیست چین در روز گذشته، هیچ توافق مشخصی از دیدار کارنی و شی به دست نیامد.
ترامپ پس از این دیدار اعلام کرد که موضوع کنترل دقیق صادرات عناصر نادر توسط چین حل شده است و همچنین تعرفههای مرتبط با فنتانیل، به نصف کاهش خواهد یافت.
انتقاد نمایندگان محافظهکار کانادا
دیدار کارنی با شی پس از سفر اخیر آنیتا آناند، وزیر خارجه کانادا به پکن انجام شد که پس از آن، او اعلام کرد کانادا در «یک مشارکت استراتژیک» با چین قرار دارد.
این عبارت از سوی محافظهکاران مورد انتقاد قرار گرفت، زیرا به نظر میرسید با موضع قبلی اتاوا که پکن را بزرگترین تهدید امنیتی شناسایی کرده بود، مغایرت دارد.
مایکل چونگ، نماینده حزب محافظهکار در مجلس عوام کانادا در روز پنجشنبه ۲۳ اکتبر گفت: «آیا وزیر میتواند این دو موضوع را با هم سازگار کند، یا این نمونهای دیگر است از اینکه نخستوزیر در زمان انتخابات یک حرف میزند و بعد از آن کار دیگری انجام میدهد؟»
آنیتا آناند، وزیر خارجه کانادا پاسخ داد که امنیت شهروندان کانادا همیشه «در صدر توجه» دولت اوست.
او افزود: «در عین حال، کانادا به مسیر خود برای تبدیل شدن به قویترین اقتصاد در گروه هفت ادامه خواهد داد و راه انجام این کار، تنوعبخشی به زنجیرههای تأمین است، در حالی که اطمینان حاصل میکنیم شهروندانمان در داخل کشور محافظت شوند.»
به عنوان بخشی از تلاش اتاوا برای عمیقتر کردن روابط با پکن، هیث مکدونالد، وزیر کشاورزی کانادا تا سوم نوامبر در چین حضور دارد تا همکاریهای کشاورزی را تقویت کند.
