شبکه سعودی العربیه روز گذشته گزارش داد که ارتش سوریه سطح آمادهباش نیروهای خود را افزایش داده و به همه نظامیان دستور داده است فوراً به یگانهایشان بازگردند. همزمان، نیروها و تجهیزات نظامی نیز به مرز سوریه و عراق منتقل شدهاند.
مقامهای دمشق تاکنون توضیح رسمی درباره این اقدام ارائه نکردهاند. در این گزارش آمده است که ارتش سوریه وارد وضعیت آمادهباش موسوم به «سطح سوم» شده است. این دستور شامل یگانهای مستقر در امتداد مرز عراق و همچنین واحدهای زرهی بود که مأمور شدند به سمت شرق کشور حرکت کنند.
در مقابل، عراق تلاش کرد نگرانیها درباره احتمال تنش در مرز را کاهش دهد. سپهبد محمد عبدالوهاب سکر الساعدی، فرمانده نیروهای مرزبانی عراق، به خبرگزاری رسمی این کشور (آیانای) گفت که وضعیت مرز «عادی» است و جابهجایی نیروهای سوری با اطلاع و هماهنگی بغداد انجام میشود.
او تأکید کرد که در حال حاضر هیچ تهدیدی متوجه مرزها نیست، تبادل اطلاعات میان دو طرف ادامه دارد و نیروهای عراقی کنترل کامل مرز را در اختیار دارند. او همچنین افزود که نیروهای سوری هنوز همه مواضع مرزی خود را به طور کامل مستقر نکردهاند.
نگرانی از گروههای نزدیک به جمهوری اسلامی
یکی از دلایل احتمالی این آمادهباش، افزایش تنش میان دمشق و گروههای مسلح عراقی نزدیک به تهران عنوان شده است.
بر اساس گزارش رسانههای عربی، از جمله العربیه، سوریه به عراق اطلاع داده که تحرکاتی از سوی گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی را در نزدیکی مرز شناسایی کرده است. دمشق همچنین هشدار داده که اگر از خاک عراق هدف حمله قرار گیرد، به آن پاسخ خواهد داد.
پایگاه لبنانی النشره نیز امروز به نقل از یک «منبع سوری» گزارش داد که تقویت نیروها در مرز، اقدامی پیشگیرانه برای جلوگیری از انتقال سلاح و منابع مالی از ایران، از طریق عراق و سوریه، به لبنان است. این منبع همچنین به تهدیدهایی اشاره کرد که گفته میشود از سوی برخی گروههای عراقی مطرح شده و بر اساس آن، در صورت اقدام علیه منافع حزبالله، ممکن است در سوریه مداخله کنند.
تنشهای داخلی در ارتش سوریه
در کنار این گمانهزنیها، مرکز حقوق بشر سوریه روایت دیگری ارائه کرده است. به گفته این مرکز، هدف اصلی از اعلام آمادهباش، اعمال فشار بر لشکر ۶۲ به فرماندهی ابو عمشه بوده است؛ اقدامی که در چارچوب تلاش فرماندهی ارتش برای منحل کردن یا سازماندهی مجدد یگانهایی انجام میشود که به طور کامل از فرماندهی مرکزی تبعیت نمیکنند.
این مرکز اعلام کرد که تحرکات نظامی در مرز عراق همزمان با عملیات ارتش در استان حماه بوده و در واقع با هدف منحرف کردن توجهها از این تحولات صورت گرفته است. همچنین گزارش شده که نیروهای نظامی به استان حماه اعزام شدهاند و در مناطق استقرار لشکر ۶۲ نیز وضعیت آمادهباش برقرار است.
ابو عمشه که نام اصلی او محمد حسین الجاسم است، پیشتر فرمانده گروه مسلح سلطان سلیمان شاه، معروف به العمشات، بود. وزارت خزانهداری آمریکا در اوت ۲۰۲۳ او و این گروه را به دلیل مشارکت در کوچ اجباری کردها، آدمربایی، اخاذی و مصادره اموال در منطقه عفرین تحریم کرد.
اتحادیه اروپا نیز در ماه مه ۲۰۲۵ تحریمهایی علیه او اعمال کرد و او را مسئول نقضهای جدی حقوق بشر، از جمله قتلهای خودسرانه توسط نیروهای تحت فرمانش در جریان خشونتهای سواحل سوریه دانست. پس از سقوط حکومت بشار اسد، ابو عمشه به فرماندهی لشکر ۶۲ منصوب شد.
در ساعات اخیر، کانالهای تلگرامی، صفحات فیسبوک و حسابهای وابسته به مخالفان دولت دمشق مدعی شدهاند که ابو عمشه از واگذاری فرماندهی لشکر ۶۲ به یک افسر دیگر خودداری کرده، در حصر خانگی قرار گرفته و تلفنهای همراهش نیز ضبط شده است.
همچنین گفته شده است که سیف بولاد، یکی دیگر از فرماندهان نیروهای برخاسته از گروههای مورد حمایت ترکیه، نیز با محدودیتهای امنیتی مواجه شده و برای جلوگیری از هرگونه مقاومت، نیروهای نظامی به منطقه اعزام شدهاند.
با این حال، هیچیک از این ادعاها تاکنون به طور رسمی تأیید نشده است.
