بریتانیا اعلام کرد با به اشتراک گذاشتن اطلاعات محرمانه درباره قطعات بریتانیایی مورد استفاده در تسلیحات، به اوکراین برای ساخت موشکهای دوربرد خود کمک خواهد کرد.
دولت بریتانیا روز ۲۴ اوت (دوم شهریور) پیش از سفر اندی برنهام، نخستوزیر این کشور به کییف به مناسبت سیوپنجمین سالروز استقلال اوکراین، این تصمیم را در بیانیهای اعلام کرد.
اقدام برنهام به شرکت تسلیحاتی فرانسوی-بریتانیایی-ایتالیایی «امبیدیای» اجازه میدهد اطلاعات محرمانه مربوط به قطعات بریتانیایی موشک دوربرد «اسکالپ» را در اختیار اوکراین قرار دهد.
اسکالپ نسخه فرانسوی موشک «استورم شادو» بریتانیاست. نام اسکالپ مخفف عبارت فرانسوی «سامانه موشک کروز خودمختار دوربرد» است.
این موشک با استفاده از فناوریهای فرانسوی و بریتانیایی توسط شرکت چندملیتی امبیدیای ساخته میشود؛ شرکتی که ایرباس فرانسه، بیایئی سیستمز بریتانیا و لئوناردوی ایتالیا در آن مشارکت دارند.
برنهام در اظهاراتی که پیش از سفرش منتشر شد، گفت: «مردم اوکراین نباید هیچ تردیدی داشته باشند؛ بریتانیا امروز و تا هر زمان که لازم باشد در کنار شماست.»
او افزود: «من به نقشی که کشورمان در حمایت از اوکراین ایفا کرده است افتخار میکنم و میخواهم مردم اوکراین مستقیما از زبان من بشنوند که حمایت ما متزلزل نخواهد شد. در نهایت، امنیت اوکراین، امنیت ماست.»
برنهام همچنین گفت دوستی لندن و کییف «بسیار بیشتر از جنگ غیرقانونی روسیه دوام خواهد آورد» و وعده داد که هیچیک از دو کشور «تا دستیابی به صلحی عادلانه و پایدار عقبنشینی نخواهند کرد.»
روسیه به اعلام بریتانیا درباره انتقال این فناوری به اوکراین واکنش منفی نشان داد. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین گفت مسکو این اقدامات را «بهشدت منفی» ارزیابی میکند.
او به گفته خبرگزاری دولتی تاس روسیه گفت: «بریتانیا در این جنگ مشارکت دارد. این کشور در کنار رژیم کییف در این جنگ مشارکت میکند.»
پسکوف گفت لندن «بهطور سازمانیافته و منظم به آتش» این درگیری، سوخت اضافه میکند و برای جلوگیری از هرگونه پیشرفت در روند صلح «توطئه میکند.»
تلاش برای گسترش تولید داخلی موشک در اوکراین در شرایطی انجام میشود که این کشور برای هدف قرار دادن پالایشگاههای نفت و تاسیسات لجستیکی روسیه در عمق مناطق پشت خطوط مقدم، بهطور فزایندهای به پهپادهای دوربرد و تسلیحات تهاجمی متکی شده است.
همزمان با توافق درباره موشکهای اسکالپ، برنهام و ولودیمیر زلنسکی توافقی را نیز برای توسعه مشترک ابزارهای هوش مصنوعی در حوزه دفاع و امنیت امضا کردند. براساس این توافق، پژوهشگران بریتانیایی به یک پلتفرم دادههای میدان نبرد اوکراین که برای آموزش سامانههای هوش مصنوعی نظامی استفاده میشود، دسترسی خواهند داشت.
براساس بیانیه دولت بریتانیا، این اقدام بریتانیا را به نخستین شریک بینالمللی تبدیل میکند که به «آزمایشگاههای هوش مصنوعی اونجرز» اوکراین دسترسی پیدا میکند.
در این بیانیه آمده است: «این پلتفرم دادهها و اطلاعات واقعی را برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی فراهم میکند که به وسیله هزاران دوربین تصویربرداری در نور روز و حسگرهای فروسرخ در سراسر میدان نبرد اوکراین جمعآوری شدهاند.»
دولت بریتانیا افزود این حسگرها «ظرفیت ایجاد تحول در تمامی بخشهای زندگی عمومی، از کنترل ترافیک هوایی گرفته تا سامانههای قطار را دارند»، اما تصریح کرد که این توافق «در مرحله نخست بر دفاع و امنیت ملی تمرکز خواهد داشت.»
زلنسکی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس در ۲۴ اوت از برنهام به دلیل انتخاب اوکراین بهعنوان نخستین مقصد خارجی خود در مقام نخستوزیر تشکر کرد و گفت بریتانیا و اوکراین «گفتوگویی دوستانه و بیسابقه و قدرتمند ایجاد کردهاند که قطعا میتوانیم به آن افتخار کنیم.»
او گفت: «این افتخار را داشتم که از طرف مردم اوکراین، نخستین نشان دولتی جدید با عنوان “قدردانی مردم اوکراین” را که به مردم بریتانیا اعطا شده است، به اندی اهدا کنم.»
زلنسکی در این پیام همچنین امضای توافق هوش مصنوعی را تایید کرد.
چهار سال جنگ
زلنسکی در مراسم روز استقلال در مقابل کلیسای جامع سنت سوفیا در کییف، مقاومت مردم اوکراین در بیش از چهار سال جنگ با روسیه را ستود.
او گفت: «اوکراین قطعا خواهان صلح است، اما آماده نیست که بهسادگی تسلیم شود.»
زلنسکی افزود حتی اگر کییف با خواستههای مسکو برای واگذاری مناطق بیشتری در شرق موافقت کند، روسیه به تهاجم نظامی خود پایان نخواهد داد.
مسکو پیشتر اعلام کرده است که خواهان مالکیت دائمی چهار منطقه اوکراین در جنوب و شرق این کشور، شامل دونتسک، خرسون، لوهانسک و زاپوریژیا است. لوهانسک و دونتسک در مجموع به نام منطقه دونباس شناخته میشوند.
روسیه در سال ۲۰۱۴ شبهجزیره کریمه را از اوکراین ضمیمه خاک خود کرد.
در همین حال، نبردها در امتداد خط مقدم به طول حدود ۷۵۰ مایل، معادل بیش از ۱۲۰۰ کیلومتر ادامه دارد.
براساس گزارش ۱۸ اوت «روسیه مترز»، پروژهای وابسته به مرکز بلفر برای علوم و امور بینالملل مدرسه کندی دانشگاه هاروارد، نیروهای روسیه حدود ۲۰ درصد از خاک اوکراین را در کنترل دارند. این رقم شامل کریمه و بخشهایی از دونباس است که روسیه پیش از آغاز تهاجم تمامعیار در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ تصرف کرده بود.
با این حال، وزیر دفاع اوکراین ماه گذشته اعلام کرد نیروهای این کشور از ابتدای سال جاری تاکنون حدود ۲۸۰ مایل مربع، معادل حدود ۷۲۵ کیلومتر مربع، از اراضی را بازپس گرفتهاند.
