ایالات متحده شامگاه ۱۳ ژوئیه برای سومین شب متوالی حملاتی را علیه جمهوری اسلامی انجام داد؛ حملاتی که به گفته فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، با هدف کاهش توان حکومت ایران برای حمله به غیرنظامیان و کشتیهای تجاری در تنگه هرمز صورت گرفته است.
سنتکام اعلام کرد که حملات با موفقیت به اهداف نظامی در سراسر ایران از جمله بوشهر، چابهار، جاسک، کنارک، ابوموسی و بندرعباس انجام شدند.
در بیانیه سنتکام در شبکه ایکس آمده است که آخرین موج حملات علیه جمهوری اسلامی را ساعت ۱۰:۱۵ شب به وقت شرق آمریکا به پایان رساند. سنتکام آورده است: «در این ماموریت پنج ساعته، نیروهای آمریکایی موفق شدند به اهداف نظامی در سراسر ایران از جمله بوشهر، چاه بهار، جاسک، کنارک، ابوموسی و بندرعباس حمله کنند تا توانایی ایران در حمله به کشتیهای تجاری را بیش از پیش کاهش دهند.»
این حملات تنها چند ساعت پس از آن آغاز شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد واشنگتن محاصره بنادر ایران را از سر میگیرد و هزینه حفاظت از تنگه هرمز را نیز از کشورهای استفادهکننده دریافت خواهد کرد.
در طول شنبه و یکشنبه و تا روز دوشنبه، نیروهای نظامی آمریکا و جمهوری اسلامی حملات سنگین موشکی و پهپادی علیه یکدیگر انجام دادند؛ موضوعی که پس از فروپاشی توافق آتشبس موقت میان دو کشور، به تشدید درگیریها انجامیده است.
ترامپ هفته گذشته، پس از حمله جمهوری اسلامی به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، پایان آتشبس با جمهوری اسلامی را اعلام کرده بود.
او روز دوشنبه در یک نشست خبری، در پاسخ به پرسشی درباره این عملیات نظامی گفت هر کشوری که با ایران تجارت کند، دیگر امکان عبور از تنگه هرمز را نخواهد داشت.
ترامپ افزود: «این یک محاصره بسیار قاطع است.»
او در ادامه، درگیریهای اخیر را پس از شکست مذاکرات دو روز پیش، یک «درگیری نظامی محدود» توصیف کرد.
سیاست پیشین دولت آمریکا این بود که تنگه هرمز بدون دریافت عوارض، برای عبور همه کشتیها باز بماند.
پیش از آغاز جنگ در ماه فوریه، بهطور میانگین روزانه بیش از ۱۳۰ کشتی و نفتکش از این آبراه عبور میکردند؛ مسیری که حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی از آن میگذرد.
ترامپ گفت: «آنها ۴۷ سال است همین کار را میکنند. تفاوت این است که هیچکس مثل من مذاکره نمیکند.»
به گفته رئیسجمهور آمریکا، واشنگتن انتظار دارد کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت و دیگر کشورهایی که از امنیت تنگه هرمز بهرهمند میشوند، هزینه این حفاظت را بپردازند. او همان روز در شبکههای اجتماعی نوشت این هزینه «معادل ۲۰ درصد ارزش تمام محمولههای حملشده» خواهد بود.
ترامپ در نشست خبری گفت: «ما تمام تواناییهای آنها را که به تنگه هرمز مربوط میشود، از بین میبریم. فکر میکنم در نهایت کنترل کامل این منطقه را در اختیار خواهیم گرفت. کاری که آنها انجام میدهند احمقانه است. وضعیت بسیار بدی است، اما خیلی زود آن را تحت کنترل درمیآوریم.»
در مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، با اصل دریافت هزینه برای تأمین امنیت عبور از تنگه هرمز موافقت کرد، اما تأکید داشت که این مسئولیت همچنان بر عهده ایران خواهد بود.
او در واکنش به اعلام ترامپ در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران همواره نگهبان تنگه هرمز بوده و برای همیشه نیز خواهد بود.» عراقچی همچنین درباره نرخ پیشنهادی آمریکا نوشت: «۲۰ درصد البته خیلی زیاد است. ما منصف خواهیم بود.»
فرماندهی مرکزی آمریکا که هدایت عملیات نظامی در درگیری با جمهوری اسلامی را بر عهده دارد، اعلام کرد موجهای متوالی حملات، هزینه سنگینی بر نیروهای ایرانی تحمیل کرده است.
به گفته سنتکام، نیروهای آمریکایی از همان روز اجرای محاصره کشتیهایی را که به مقصد یا از مبدأ بنادر و مناطق ساحلی ایران در حرکت بودند، آغاز کردند.
بر اساس اعلام این فرماندهی، طی دو ماه گذشته بیش از ۱۴۰ کشتی که با دستورات آمریکا همکاری کردند، تغییر مسیر دادهاند، ۹ شناور که از این دستورات تبعیت نکردند از کار افتادهاند و در عین حال بیش از ۵۰ کشتی تجاری حامل کمکهای بشردوستانه اجازه عبور از این محاصره را دریافت کردهاند.
سنتکام همچنین اعلام کرد پهپادهای آمریکایی روز یکشنبه با موفقیت یک تأسیسات تعمیر و نگهداری زیردریایی و شناورهای ایران را هدف قرار دادند؛ عملیاتی که نخستین استفاده رزمی آمریکا از پهپادهای دریایی به شمار میرود.
در تحول دیگری، ترامپ گفت مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در حال بررسی گزارشهایی درباره ارسال پهپادهای ایرانی به کوبا است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز روز دوشنبه در بیانیهای اعلام کرد تنها راه بازگشت امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، توقف حملات نظامی آمریکا در این آبراه است؛ حملاتی که به گفته آمریکا صرفاً مسیرهای منتهی به بنادر ایران را هدف قرار میدهد. در همین حال، آمریکا میگوید جمهوری اسلامی در سوی عمانِ تنگه به کشتیهای عبوری حمله کرده است.
سپاه همچنین در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، آمریکا را به نقض توافق آتشبس متهم کرد و مدعی شد حملات آخر هفته واشنگتن زیرساختهای حملونقل، قایقهای ماهیگیری، بارجهای باری و تأسیسات هواشناسی ایران را هدف قرار داده است.
