معنی لغوی این اصطلاح از زبان چینی یعنی فراموشکردن خوبیهای شخص و ظلم کردن در حق او. این اصطلاح در جلد ۷۶ کتاب “هان قدیم”۱ اثر ژانگ چانگ۲، پژوهشگر و حکمران مشهور در زمان امپراطور ژوان در سلسلهی هان غربی، آمدهاست.
ژانگ چانگ بعد از موفقیت در خاتمهدادن به یاغیگری و راهزنیهای منطقهی شاندونگ، بهعنوان حکمران حوزهی مرکزی منصوبشد و در نتیجه درهمهی شوراهای سیاسی شرکتمیکرد. امپراطور ژوان به دلیل کمکهای شایان او در برقراری صلح برای شهروندان بسیاری از مناطق و همچنین توصیههای او که از دانش وسیع تاریخی او میآمد، به وی علاقهمند بود.
ژانگ چانگ دوستی به نام یانگ یون داشت که بسیار متکبر بود و اغلب مواقع با تصمیمات امپراطور مخالفتمیکرد و نسبت به امپراطور اظهارات ناخوشایندی ابرازمیکرد. سرانجام روزی یانگ به دلیل اهانت به امپراطور محکوم به مرگ شد و کم وبیش همهی آشنایان و دوستان او متأثر از تصمیم امپراطور از مقامهای خود عزلشدند.
روزی ژانگ چانگ از یکی از دستیارانش به نام خو شان خواست که در خصوص یک پروندهی سرقت تحقیقکند. خو شان با خود فکرکرد احتمالدارد که ژانگ چانگ از مقام خود برکنارشود در نتیجه از انجام دستور سرباززد و به خانهاش رفت و خوابید.
خو شان برای دیگران علت امتناع خود از اجرای دستور را اینطور توضیحداد که: “من سالهاست که در خدمت فرماندار ژانگ هستم اما اکنون که در دردسر افتادهاست و تا ۵ روز دیگر از مقام خود کنار گذاشتهمیشود، چرا باید از او اطاعت کنم؟”
ژانگ چانگ با شنیدن اظهارات او به شدت عصبانی شد و دستور قتل او را صادرکرد. این موضوع باعث ایجاد اعتراضات بسیاری شد و او را به دلیل مجازات خو شان بهخاطر چنین جرمی مورد سرزنش قراردادند.
سرانجام خانوادهی خو شان از امپراطور درخواست مجازات و مرگ ژانگ چانگ را کردند و امپراطور هم به دلیل سر و صداهای زیادی که این قضیه ایجادکردهبود، ژانگ چانگ را تنبیه و از مقام خود عزلنمود.
چند ماه بعد از برکناری ژانگ چانگ، حوزهی مرکزی دوباره دچار هرج و مرج و آشفتگی شد به طوری که هیچکس نمیتوانست برای برگرداندن صلح به منطقه راهحلی ارائهدهد. در نتیجه امپراطور ژوان مجبورشد با ارسال پیغامی به ژانگ چانک، از او تقاضای کمککند.
ژانگ چانگ در راه بازگشت به قصر در نامهای به امپراطور دربارهی کل واقعه توضیحداد. او اینطور بیانکرد که او همیشه با خو شان مهربان بوده و به او کمکمیکردهاست اما در عوض ژو سون فقط به این خاطر که شاید روزی ژانگ چانگ با مشکل بربخورد، به او پشتکرده و دربارهی او شایعپراکنی کردهاست و اینکه خو شان نمکنشناس بودهاست؛ در نتیجه برای اینکه دیگر چنین اتفاقاتی نیفتد و به چنین رفتارهایی پایاندهد دستور مرگ او را صادرکردهاست.
بعد از بازگشت ژانگ چانگ او به هرج و مرج پایان داد و صلح را دوباره در منطقه برقرارنمود.
اصطلاح «نمکنشناس» که ژانگ چانگ در توصیف رفتار ناسپاس خو شان بیانکرد در شرایط مشابهی که با رفتاری حقناشناسانه روبه رو میشویم به کار میرود.
اپک تایمز در ۳۵ کشور و به ۲۱ زبان منتشر میشود.
