استفاده از گیاهان دارویی طب سنتی چینی و داشتن عادتهای سالم در مسیر زندگی به حفظ سلامت چشمها کمک میکنند.
کار طولانیمدت با صفحهنمایش میتواند باعث خشکی، خستگی و پیری زودرس چشمها شود، اما آسیبها اغلب مدتها پیش از ظهور علائم آغاز میشوند. شین چونگیی، متخصص طب سنتی چینی، در یکی از قسمتهای برنامه «سلامت ۱+۱» شبکه انتیدی، رسانه خواهر اپک تایمز، توضیح داد که سلامت چشمها از درون آغاز میشود. او افزود که ترکیب داروهای گیاهی، ماساژ و عادتهای ساده روزانه به محافظت از بینایی کمک میکند.
رویکردی متفاوت در قبال سلامت چشمها
شین گفت که طب غربی اغلب بر درمان ساختاری از طریق اصلاح بینایی یا تعویض عدسی آسیبدیده متمرکز است، اما طب سنتی چینی بر پیشگیری و به تعادل کشاندن بدن تأکید دارد.
گون ریشه خشک گیاهی از تیره باقلاییان است که برای تقویت چی (انرژی حیاتی) مصرف میشود و نقش بسزایی در تقویت انرژی حیاتی بدن دارد. تحقیقات مربوط به مراقبت از چشمها نشان دادهاند که پلیساکاریدهای گون در پیشگیری و درمان رتینوپاتی (آسیبدیدگی شبکیه) مؤثر عمل میکنند. مطالعات دیگر نشان دادهاند که ترکیب آستراگالوساید آ فشار چشمی را به حداقل میرساند و به بهبود آبسیاه کمک میکند.
دندروبیم ساقه گیاهی از تیره ارکیده است که باعث تقویت یین میشود (که با تقویت مایعات بدن همراه است)، به عملکرد کلیهها کمک کرده و کبد را تقویت میکند. براساس طب سنتی چینی، کمبود انرژی کبد و کلیه میتواند تغذیه چشمها را مختل کند و باعث خشکی و تاری دید شود. از اینرو، دندروبیم برای درمان خشکی چشم مفید است.
چای مقوی برای چشم
گون و دندروبیم بهطور مداوم در نسخههای طب سنتی چینی مورد استفاده قرار میگیرند و در خوراکیهای درمانی هم کاربرد دارند. شین چای مقوی چشم را توصیه میکند. برای تهیه این چای باید از گون و دندروبیم و ترکیبات رایج محافظ چشم مانند گوجیبری و گل داوودی استفاده کنید. گوجیبری سرشار از کاروتنوئیدها، ویتامین ث و ویتامین ئی و آنتیاکسیدان است و گل داوودی از شبکیه محافظت میکند.
ترکیبات لازم
- ۱۲ گرم گوجیبری
- ۶ گرم گل داوودی
- ۳ گرم دندروبیم
- ۲ تکه گون
- ۳ تا ۴ فنجان آب
طرز تهیه
- ترکیبات فوق را با آب تمیز بشویید
- آنها را به همراه آب درون قابلمه بریزید و به آرامی بجوشانید
- شعله را کم کرده و بگذارید ترکیبات ۱۵ تا ۲۰ دقیقه به جوشیدن ادامه دهند
- گاز را خاموش کنید، درب ظرف را بگذارید و اجازه دهید چای ۲۰ تا ۳۰ دقیقه دم بکشد
- چای را از صافی عبور دهید و گرم بنوشید. میتوانید روزانه یکبار از این چای استفاده کنید
هشدار: این چای برای سرماخوردگی یا تب مناسب نیست. خانمهایی که باردار هستند یا دوره قاعدگی را پشت سر میگذارند، باید در مصرف آن احتیاط کنند.
تغییر دلخواه: خانمها پس از زایمان یا در دوران یائسگی اغلب به دلیل کمبود چی و خون دچار تاری دید یا چشمدرد میشوند. در این موارد میتوان از چشالو و خرمای قرمز هم استفاده کرد.
در موارد استرس شدید، قرمزی چشم، فشار چشمی حاد یا یبوست، توصیه میشود از دانه کاسیا و نعناع چمنی استفاده کنید.
شین تهیه نوعی فرنی را برای محافظت از چشم پیشنهاد میکند. این فرنی مناسب افرادی است که چشمشان بر اثر کار زیاد دچار خستگی شده است. این فرنی کبد و کلیه را تقویت میکند، از طحال و معده محافظت کرده و مواد مغذی زیادی را در اختیار چشمها قرار میدهد.
فرنی گیاهی محافظ چشم
افرادی که به دلیل استفاده زیاد از صفحهنمایش دچار خستگی چشم میشوند، به توصیه شین میتوانند از یک فرنی ملایم و مغذی استفاده کنند که به بهبود هضم و تقویت انرژی کمک میکند؛ دو عاملی که براساس طب سنتی چینی با سلامت چشمها ارتباط دارند.
ترکیبات لازم
- ۳ تا ۶ گرم گون، گوجیبری، توت سفید و یم چینی تازه (پوستکنده و برشخورده)
- (پوستکنده و خردشده)
- ۴ عدد خرمای قرمز (بدون هسته)
- ۱ پیمانه برنج ژاپنی
- ۶ تا ۸ فنجان آب
طرز تهیه
- مواد لازم را با آب تمیز بشویید
- گون را به همراه ۶ تا ۸ فنجان آب درون قابلمه بریزید
- مخلوط را بجوشانید، شعله را کم کرده و بگذارید ۲۰ تا ۳۰ دقیقه به جوشیدن ادامه دهد
- تکههای گون را خارج کنید و دور بریزید و عصاره گیاهی را نگهدارید
- گوجیبری، توت سفید، یم چینی، خرمای قرمز و برنج را اضافه کنید
- مخلوط را دوباره بجوشانید، شعله را کم کنید و بگذارید ۳۰ تا ۴۰ دقیقه بپزد تا شکل فرنی پیدا کند
- فرنی را گرم میل کنید
طرز مصرف
- وعده صبحانه بهترین زمان مصرف این فرنی است.
- توصیه میشود دو تا سه مرتبه در هفته از این فرنی استفاده کنید.
طب سوزنی و رویکرد کلنگرانه
شین درباره تفاوت بین درمان بیماریهای چشمی در طب غربی و طب سنتی چینی گفت که طب غربی در «درمانهای ساختاری» مانند جراحی آب مروارید برای تعویض عدسی چشم موفقتر است، اما طب سنتی چینی بر «به تعادل کشاندن محیط کل بدن» و «پیشگیری از بیماری» تمرکز دارد.
برای نمونه، طب غربی برای درمان خشکی چشم معمولاً اشک مصنوعی تجویز میکند، اما استفاده طولانیمدت از این قطرهها بهواسطه بازخورد بدن به کاهش تولید طبیعی اشک منجر میشود. از سوی دیگر، طب سنتی چینی خشکی چشم را با تنظیم مزاج بدن و احیای عملکرد غدد اشکی و غدد میبومین درمان میکند.
طب سنتی چینی میگوید سلامت چشمها نتیجه عملکرد اندامهای داخلی بهویژه کبد و گردش خون است. براساس متن باستانی «هوانگدی نیجینگ»، چشمها دریچهای رو به کبد هستند که یعنی سلامت کبد در چشمها بازتاب پیدا میکند.
در طب سنتی علاوه بر گیاهان دارویی از طب سوزنی هم استفاده میشود. شین میگوید طب سنتی چینی عملکرد خوبی در احیای عصبهای بینایی و نزدیکبینی کاذب دارد. تحریک نقاط خاص چشم از طریق طب سوزنی در یک دوره چندماهه به بهبود بسیاری از کودکان مبتلا به تنبلی چشم کمک کرده است.
حتی یک مادربزرگ ۷۸ ساله که بهدلیل آسیبدیدگی نمیتوانست چشمهایش را باز کند، پس از دو ماه طب سوزنی بهبود پیدا کرد. طب سوزنی برای نوجوانان مبتلا به نزدیکبینی کاذب اغلب مؤثرتر از قطرههای گشادکننده مردمک عمل میکند.
علاوه بر طب سوزنی میتوان از ماساژ روزانه نقاط طب سوزنی چشم برای محافظت از چشمها استفاده کرد.
عادتهای نادرست مانند استفاده از تلفن همراه در تاریکی یا فرم نامناسب بدن هم به سلامت چشم آسیب میزنند. در مقابل، عادتهای سالم مانند استراحت دادن به چشمها، خواب کافی، رژیم غذایی مغذی و تعادل روانی از عملکرد چشمها حمایت کرده و فشار چشمی را به حداقل میرسانند.
شین گفت: «مراقبت از چشم ۳۰ درصد به پزشک و ۷۰ درصد به خود فرد بستگی دارد.»
