دونالد ترامپ گفت آمریکا قصد دارد تعرفه کالاهای وارداتی چینی را تا ۱۰۰ درصد افزایش دهد و صادرات نرمافزارهای حیاتی را محدودتر کند.
انتشار این خبر باعث شد که بازار بورس آمریکا هفته را با سقوطی سنگین به پایان برساند. تنشهای تازه واشینگتن و پکن در روزهای آخر هفته باعث شد که سرمایهگذاران از بازار معاملات خارج شوند.
در عینحال، نگرانی از طولانیشدن تعطیلی دولت و تبعات اقتصادی منفی این مسئله موجب شد که فضای بازار از خوشبینیِ ابتدای هفته فاصله بگیرد و در روزهای پایان هفته درگیرِ بدبینی شود. هفتهای که تصور میشد به لطف قراردادهای بزرگ شرکتی هفتهای درخشان برای خریداران باشد، درنهایت جولانگاه فروشندگان شد.
شاخص اساندپی ۵۰۰ در روز ۱۰ اکتبر با افت ۲.۴۳ درصدی به ۶ هزار و ۵۵۲ واحد رسید.
شاخص میانگین صنعتی داوجونز نیز با افت ۲.۷۳ درصدی به ۴۵ هزار و ۴۷۹ واحد رسید.
شاخص نزدک که بر بازار فناوری تمرکز دارد، با افت ۲.۵۳ درصدی به ۲۲ هزار و ۲۰۴ واحد رسید و شاخص راسل ۲۰۰۰ با ۳.۲۹ درصد کاهش ضعیفترین عملکرد را در بین شاخصهای اصلی داشت.
یکی از نشانههای بارز در رابطه با کشمکش خوشبینها و بدبینها جهش ۳۰.۹ درصدی شاخص ویکس- معیار نوسانپذیری بازار- بود که به ۲۱.۳۳ واحد رسید.
وال استریت هفته را در روز ۶ اکتبر با جهش آغاز کرد و رشد هفته پیش خود را ادامه داد. هردو شاخص اساندپی ۵۰۰ و نزدک در پی انتشار اخبار مثبت از جانب شرکتهای بزرگ رکوردهای جدیدی از خود به ثبت رساندند.
یکی از این خبرها به بخش فناوری مربوط میشد: شرکت ایامدی اعلام کرد که برای تأمین تراشههای هوش مصنوعی با شرکت اوپنایآی یک قرارداد چندمیلیارد دلاری بسته است. براساس این قرارداد، شرکت توسعهدهنده چتجیپیتی میتواند تا ۱۰ درصد از سهام ایامدی را خریداری کند.
سهام ایامدی در مرحله پیشگشایش حدود ۲۵ درصد رشد کرد و باعث جهش بازار نیمهرساناها شد که در هفتههای اخیر پیشتاز بازار بوده است.
یکی دیگر از این خبرها به بخش مالی مربوط میشد: فیفت ترد بنک اعلام کرد که شرکت خدمات مالی کومریکا را در معاملهای به ارزش ۱۰.۹ میلیارد دلار خریداری کرده است. انتشار این خبر موجب رشد سهام بانکهای منطقه شد.
با اینحال، بازار سهام در پایان روز عملکرد متفاوتی داشت: شاخصهای اساندپی ۵۰۰ و نزدک رکوردهای جدیدی به ثبت رساندند، اما داوجونز کمی پایینتر از روز قبل بسته شد.
انتشار اخبار مثبت از سوی شرکتها در میانه هفته به تقویت بازار کمک کرد. شرکت دل نرخ درآمد پیشبینیشده خود را افزایش داد و شرکت اینترکانتیننتال اکسچنج اعلام کرد که ۲ میلیارد دلار در شرکت پلیمارکت سرمایهگذاری کرده است. انتشار اخبار مثبت از سوی پپسی و دلتا ایرلاینز در روز ۹ اکتبر به ادامه رشد بازار منجر شد.
اما معاملات در ادامه دچار نوسان شدند و اینطور به نظر میرسید که بازار به سقف خود رسیده است. شاخصهای اساندپی ۵۰۰ و نزدک که بعد از ثبت بالاترین سطح روزانه در روز ۷ اکتبر نزولی شده بودند، در روز ۸ اکتبر از نو صعودی شدند و رکوردهای جدیدی به ثبت رساندند، اما در روز ۹ اکتبر دوباره سیر نزولی پیدا کردند.
یکی از عواملی که باعث تشدید نوسانات شد، انتشار صورتجلسه نشست کمیته بازار آزاد فدرال در روز ۸ اکتبر بود. این گزارش نشان داد که بانک مرکزی آمریکا چشمانداز روشنی در قبال اقتصاد کشور ندارد: رشد تولید ناخالص داخلی نزولی است، بازار کار تبوتاب چندانی ندارد و نرخ تورم همچنان بالاست.
در بخشی از این گزارش آمده است: «کمیته در تعیین جهتگیری مناسب در رابطه با سیاستهای پولی به ارزیابی تأثیر دادههای جدید بر چشمانداز اقتصادی کشور خواهد پرداخت. اگر ریسکهای احتمالی از دستیابی به اهداف مربوطه ممانعت کنند، بانک مرکزی سیاستهای پولی خود را بسته به شرایط موجود تعدیل خواهد کرد.»
ارزیابی مبهم بانک مرکزی از وضعیت اقتصاد کشور باعث شده که سرعت کاهش نرخ بهره در ادامه سال در هالهای از ابهام قرار بگیرد.
اما بزرگترین خبر هفته در روز ۱۰ اکتبر منتشر شد که چین اعلام کرد به تحقیقات ضدانحصار خود در رابطه با خریداری شرکت اسرائیلی آتوتاکس از سوی کوالکام ادامه خواهد داد. دونالد ترامپ متعاقباً اعلام کرد که تعرفه کالاهای وارداتی چینی را ۱۰۰ درصد افزایش خواهد داد و دلیل آن را «سیاستهای خصمانه پکن» از جمله افزایش محدودیت صادرات مواد معدنی کمیاب عنوان کرد.
این خبرها باعث شروع دور تازهای از تنشهای تجاری شدند و فشار سنگینی به وال استریت وارد کردند. از اینرو، تمام شاخصهای اصلی بورس آمریکا با افت شدید مواجه شدند.
یکی دیگر از عوامل سقوط بازار در روز ۱۰ اکتبر گزارش تحلیلی جیپی مورگان درباره تأثیر احتمالی ادامه تعطیلی دولت بر اقتصاد کشور و رشد تولید ناخالص داخلی بود.
مایکل فرولی، اقتصاددان ارشد آمریکایی جیپی مورگان، گفت: «هر یک هفته که از تعطیلی دولت میگذرد، حدود ۰.۱ درصد از رشد سالانه تولید ناخالص داخلی به دلیل کاهش فعالیتهای دولتی کم میشود. اگر این تعطیلی ادامه پیدا کند، بازار از نظر احساسی نیز آسیب میبیند.»
چشمانداز بازار بهویژه با توجه به عدم دسترسی به دادههای کلیدی اقتصادی همچنان نامعلوم است.
جی بری، رئیس راهبرد نرخهای جهانی در جیپی مورگان، گفت: «تعیین سمتوسوی سیاستهای بانک مرکزی در این شرایط کار آسانی نخواهد بود. اگر تعطیلی دولت ادامهدار شود، ممکن است بازارها نتوانند درباره احتمال کاهش نرخ بهره بعد از ماه دسامبر برآورد درستی ارائه کنند.»
رابرت ادواردز، مدیر ارشد سرمایهگذاری شرکت ادواردز اَسِت منیجمنت در فلوریدا، با این دیدگاه موافق است. او میگوید ادامهدارشدن تعطیلی دولت میتواند آمار اقتصادی بهویژه دادههای ماهانه اشتغال و تورم را در سهماهه آینده مختل کند.
ادواردز در گفتوگو با اپک تایمز گفت: «بانک مرکزی، که با تکیه به دادههای اقتصادی تصمیمگیری میکند، با وجود این بلاتکلیفی در جلسات آتی در موقعیت دشواری قرار خواهد گرفت، چرا که باید در غیاب دادههای جدید اقتصادی درباره نرخ بهره تصمیم بگیرد.»
ادواردز بازار کنونی را گاوی و بیقاعده دانست؛ بازاری که از زمان شروع تعرفهها در ماه آوریل با سرعت رشد کرده است.
ادواردز افزود: «هیچ دلیلی برای بیاعتمادی وجود ندارد. سرمایه لازم برای بازار صعودی در راه است. نقدینگی زیادی هم در حاشیه بازار وجود دارد که احتمالاً بهزودی صرف خرید سهامهای نزولی خواهد شد.»
