به گفته کارشناسان، شی جین‌پینگ جانشینی برای خود تعیین نکرده و تمام افرادی را که از ظرفیت رهبری در ساختار قدرت چین برخوردار بوده‌اند، کنار زده است؛ در نتیجه، حزب کمونیست چین هیچ برنامه جایگزینی برای دوران پس از او ندارد.
در بحبوحه گمانه‌زنی‌ها درباره وضعیت سلامت شی جین‌پینگ، رهبر «جمهوری خلق چین»، کارشناسان هشدار می‌دهند که اگر او توانایی اداره امور را از دست بدهد یا درگذرد، حزب کمونیست چین احتمالا گرفتار جنگ قدرتی خواهد شد که می‌تواند ساختار حکومتی این کشور را فلج کند یا حتی به فروپاشی ان بینجامد.
شایعات درباره مشکلات جسمانی شی از سال ۲۰۱۹ مطرح بوده است، اما در سفرهای اخیر او به ایالات متحده و هند که به نظر می‌رسید هنگام راه رفتن با دشواری‌هایی روبه‌رو است، بار دیگر مورد توجه قرار گرفت.
روزنامه وال‌استریت ژورنال نیز به نقل از منابع ناشناس جزئیات بیشتری منتشر کرده است که نشان می‌دهد دستیاران شی برنامه‌های او را با توجه به مسافتی که می‌تواند راه برود و مدت‌زمانی که قادر به ایستادن است، تنظیم می‌کنند. با این حال، این اطلاعات هنوز تایید نشده‌اند.
چند کارشناس در گفت‌وگو با اپک تایمز تاکید کردند که اگرچه سلامت هر فرد موضوعی کاملا شخصی است، در مورد رهبر قدرتمند یک حکومت به‌شدت پنهان‌کار، این موضوع می‌تواند پیامدهای گسترده ژئوپلیتیکی داشته باشد.
بردلی تِیر، پژوهشگر ائتلاف ازادی امریکا و نویسنده کتاب «جنگ صدساله امریکا؛ چگونه در برابر کمونیسم پیروز شویم»، گفت: «اگر او بمیرد یا توانایی اداره امور را از دست بدهد، ممکن است حکومت عملا بدون یک مرجع اقتدار مشخص باقی بماند.»
او به اپک تایمز گفت: «چنین وضعیتی می‌تواند در حکومت‌های کمونیستی به‌ویژه خطرناک باشد، زیرا ممکن است جناح‌های رقیب برای به دست گرفتن کنترل، وارد رقابت شوند.»
مشکل جسمانی شی جین‌پینگ چیست؟
با توجه به اینکه اطلاعات مربوط به سلامت شی جین‌پینگ در چین محرمانه تلقی می‌شود، گمانه‌زنی درباره ان اجتناب‌ناپذیر است. کارشناسان معتقدند این گمانه‌زنی‌ها، دست‌کم تا جایی که برای امادگی در برابر سناریوهای احتمالی ضروری باشند، تا حدی توجیه‌پذیرند.
بیشتر کارشناسان مورد گفت‌وگو توافق داشتند که حضورهای عمومی اخیر شی نشانه‌هایی از مشکلات جسمانی را نشان می‌دهد.
وانگ جونتائو، پژوهشگر علوم سیاسی ساکن امریکا و رئیس کمیته ملی حزب دموکراسی چین گفت: «شی جین‌پینگ به‌طور فزاینده‌ای برای کنترل تصویری که از خود ارائه می‌دهد و حتی تنظیم سرعت حرکاتش در حضورهای عمومی با مشکل روبه‌رو شده است؛ حتی زمانی که این حضورها کوتاه‌اند یا در عرصه بین‌المللی انجام می‌شوند.»
او به اپک تایمز گفت: «این موضوع باعث شده است تصور کنم شی جین‌پینگ با مشکلات جدی سلامتی روبه‌رو است.»
شایعاتی درباره سکته مغزی شی مطرح شده، اما حضورهای عمومی او ظاهرا احتمال اسیب شدید مغزی را کم‌رنگ می‌کند.
دونگ شیونگ، تحلیلگر باسابقه مسائل چین و گرداننده کانال یوتیوب «کاوش در چین» گفت: «به نظر می‌رسد او شاید چند سال پیش دچار سکته مغزی خفیفی شده باشد.»
او به نحوه راه رفتن شی و گرفتن دست همسرش، پنگ لی‌یوان اشاره کرد.
دونگ گفت: «در گذشته، وقتی رهبران چین به کشورهای دیگر سفر می‌کردند، معمولا همسرانشان انها را همراهی نمی‌کردند. حتی اگر همراهشان بودند، معمولا در انظار عمومی دست یکدیگر را نمی‌گرفتند.»
او افزود: «البته دستگاه تبلیغاتی حکومت چین این رفتار را نشانه عشق و محبت معرفی می‌کند، اما مردم چین می‌دانند که موضوع این نیست. پنگ لی‌یوان در واقع نقش عصای شی را ایفا می‌کند.»
یک منبع اشنا با مسائل داخلی حزب کمونیست چین به اپک تایمز گفت که شی به نوعی بیماری عصبی مبتلاست که توانایی حرکت ازادانه بدنش را محدود می‌کند.
این منبع توضیح داد: «برای مثال، ممکن است نتواند گردنش را بچرخاند یا فقط بتواند در وضعیتی مشخص راه برود و هر حرکت دیگری درد شدیدی برایش ایجاد کند.»
با این حال، اپک تایمز نتوانسته است این ادعا را به‌طور مستقل تایید کند.
به گزارش وال‌استریت ژورنال، در برنامه‌ریزی‌های مقدماتی سفر شی به امریکا، محدودیت‌های جسمانی او نیز در نظر گرفته شده بود. چند کارشناس معتقدند این مسئله نشان می‌دهد وضعیت جسمانی او احتمالا مزمن است و به‌سادگی درمان نمی‌شود یا حتی بهبود نمی‌یابد.
شن مینگ‌شیه، پژوهشگر موسسه تحقیقات دفاع ملی و امنیتی تایوان گفت: «اگر بیماری او جدی نبود، احتمالا اطلاعات ان منتشر می‌شد یا تحت درمان قرار می‌گرفت و بهبود می‌یافت.»
او افزود: «نیاز طولانی‌مدت به استراحت و بهبودی یا پنهان‌کاری عمدی و مستمر، نشانه وجود یک بیماری جدی است.»
ژانگ تیان‌لیانگ، استاد کالج فی تیان و کارشناس تاریخ و سیاست چین، به لغو دیدارهای غیررسمی شی با رهبران کشورهای دیگر در نشست اینده سازمان همکاری اقتصادی اسیا و اقیانوسیه در شنژن چین اشاره کرد.
او گفت: «گفت‌وگوهای ازاد میان رهبران بسیار مهم است، زیرا از پیش تنظیم نشده‌اند و همه‌چیز به‌صورت بداهه پیش می‌رود. ممکن است ایده‌های تازه‌ای مطرح شود و رهبران بتوانند به‌جای صرفا خواندن بیانیه، برای انجام اقداماتی مشترک به توافق برسند.»
به گفته ژانگ، اگرچه ممکن است چنین به نظر برسد که شی می‌خواهد موضوعات قابل طرح در مذاکرات را کنترل کند، اما وضعیت سلامت او نیز می‌تواند دلیل این تصمیم باشد.
او گفت: «فکر می‌کنم محدودیت‌های جسمانی اساسا می‌توانند توانایی کاری او را محدود کنند؛ اینکه هر روز چند ساعت قادر به کار کردن است.»
چند کارشناس توافق داشتند که محتمل‌ترین سناریو، وخامت تدریجی سلامت جسمانی شی در عین حفظ توانایی‌های شناختی اوست. در این صورت، احتمالا در قدرت باقی خواهد ماند و پاییز سال اینده نیز دوره دیگری از رهبری حزب کمونیست چین را به دست خواهد اورد.
اما به گفته کارشناسان، اگر وضعیت او به اندازه‌ای وخیم شود که دیگر نتواند در انظار عمومی ظاهر شود، شرایط کاملا متفاوت خواهد بود.
اگر شی جین‌پینگ توانایی اداره امور را از دست بدهد
اگر شی زمین‌گیر شود یا به اندازه‌ای ناتوان شود که نتواند محل اقامت خود را ترک کند، حکومت کمونیستی چین احتمالا وارد دوره‌ای پرتنش و اکنده از بلاتکلیفی خواهد شد.
کارشناسان توافق داشتند که شی حتی در صورت ناتوانی جسمانی نیز بعید است از قدرت کناره‌گیری کند.
شن گفت: «در یک نظام اقتدارگرا، بسیار نادر است که رهبر عالی‌رتبه داوطلبانه کناره‌گیری کند، زیرا چنین اقدامی عملا به معنای چشم‌پوشی از تضمین‌های امنیت سیاسی برای خود و خانواده‌اش خواهد بود.»
احتمال دارد شی تا اخرین لحظه زندگی به قدرت چنگ بزند و حتی در این کار موفق شود.
دونگ گفت: «تا زمانی که زنده باشد، کسی جرئت نمی‌کند برخلاف خواسته او اقدامی انجام دهد.»
درست مانند مائو تسه‌تونگ در اخرین سال زندگی‌اش، شی نیز همچنان می‌تواند دستور صادر کند و زیردستانش از او هراس خواهند داشت. با این حال، مشکل اصلی او ناتوانی در دسترسی به اطلاعات دقیق خواهد بود.
ژانگ گفت: «وقتی فقط چند نفر بتوانند اطلاعات واقعی را به شما منتقل کنند، عملا با محدودیت شدیدی روبه‌رو می‌شوید. در واقع در یک اتاق پژواک زندگی می‌کنید که در ان فقط اطلاعات و دیدگاه‌های همسو با باورهای خودتان را می‌شنوید.»
شی نیز مانند مائو احتمالا به همسرش و شاید چند دستیار محدود وابسته خواهد شد. در چنین شرایطی، این افراد بلافاصله نفوذ و قدرت بسیار زیادی به دست خواهند اورد.
تِیر گفت: «هرگاه برای انتقال اطلاعات از رهبر یا رساندن اطلاعات به او به فرد دیگری وابسته باشید، ان شخص معمولا از قدرت سوءاستفاده می‌کند؛ همان‌طور که همسر مائو چنین کرد. بنابراین فکر می‌کنم باید انتظار چنین وضعیتی را داشته باشیم.»
چند کارشناس توافق داشتند که پنگ لی‌یوان، همسر شی، احتمالا نقش بسیار پررنگ‌تری پیدا خواهد کرد؛ موضوعی که ممکن است اختلافات درون حزب را تشدید کند.
پنگ هم‌اکنون درجه سرلشکری در ارتش ازادی‌بخش خلق چین را دارد و مسئولیت‌هایی در زمینه ارتقای درجه ژنرال‌ها بر عهده دارد. دونگ اشاره کرد که مهارت زبان انگلیسی او به‌طور چشمگیری بهبود یافته و به نظر می‌رسد، همان‌طور که در سفر امریکا مشاهده شد، در حال ایفای نقشی غیررسمی و ظریف در دیپلماسی است.
با این حال، اگرچه خویشاوندسالاری در ساختار حکومت چین رواج دارد، یک قاعده نانوشته وجود دارد که این رفتار نباید اشکارا انجام شود.
دونگ گفت: «چین مانند کره شمالی نیست. نمی‌توانید قدرت خود را به اعضای نزدیک خانواده منتقل کنید.»
او افزود: «مائو تسه‌تونگ چنین تلاشی کرد، اما کمتر از یک ماه پس از مرگش، همسر او بازداشت شد. بنابراین در چین، هرچند شی جین‌پینگ ممکن است بخواهد پنگ لی‌یوان یا شاید دخترش را ارتقا دهد، در داخل حزب کمونیست مقاومت شدیدی در برابر چنین اقدامی وجود دارد.»
تِیر خاطرنشان کرد که شی، برخلاف مائو، حتی در صورت زمین‌گیر شدن نیز از مزیت دسترسی دیجیتال به اطلاعات برخوردار خواهد بود.
او گفت: «فکر می‌کنم او می‌تواند اطلاعات بیشتری را با اطمینان بالاتر و حتی شخصا دریافت کند.»
با این حال، تِیر پذیرفت که شی ممکن است نتواند تشخیص دهد اطلاعاتی که به انها دسترسی دارد دستکاری شده‌اند یا نه.
ژانگ معتقد است در چنین شرایطی، برداشت شی از واقعیت ممکن است به‌شدت تحریف شود.
او گفت: «در این صورت تصمیم‌های اشتباه می‌گیرید و مردم بیش از پیش از شما متنفر می‌شوند.»
تِیر نیز گفت چنین وضعیتی ممکن است سیاست‌های شی را حتی «سخت‌گیرانه‌تر و سرکوبگرانه‌تر» کند.
او افزود: «شی حتی در صورت ناتوانی جسمانی نیز می‌تواند بسیار خطرناک و در اجرای تصمیم‌هایش بسیار مؤثر باشد.»
به گفته کارشناسان، اگر سلامت روانی و توانایی‌های ذهنی شی نیز تحت تاثیر قرار گیرد، وضعیت ممکن است خطرناک‌تر شود.
وانگ گفت: «اگر مشکلات جسمانی او بر سلامت ذهنی‌اش تاثیر بگذارد و موجب بی‌ثباتی عصبی یا روانی شود، ممکن است دوره‌های ناگهانی رفتارهای شیدایی را تجربه کند.»
او افزود: «چنین وضعیتی محیط ژئوپلیتیکی پیرامون چین را بسیار بی‌ثبات‌تر خواهد کرد. ممکن است او به قمارهای خطرناک و نسنجیده دست بزند یا از چنین اقداماتی برای تخلیه احساسات فروخورده خود استفاده کند.»
سناریوی چین پس از شی جین‌پینگ
بیشتر کارشناسان توافق داشتند که مرگ شی جین‌پینگ بلافاصله حکومت چین را با بی‌ثباتی روبه‌رو خواهد کرد، زیرا فردی وجود ندارد که بتواند به‌اسانی جای او را بگیرد.
تِیر گفت: «او بسیار مراقب بوده است که جانشینی معرفی نکند؛ دست‌کم تا جایی که ما اطلاع داریم.»
او افزود: «البته معرفی نکردن جانشین برای او بسیار مهم است، زیرا نوعی تضمین امنیتی محسوب می‌شود تا ائتلافی پیرامون ان جانشین برای سرنگونی‌اش شکل نگیرد.»
از نظر رسمی، انتخاب دبیرکل جدید بر عهده اعضای باقی‌مانده کمیته دائمی دفتر سیاسی حزب کمونیست چین خواهد بود. پرسش این است که ایا این اعضا می‌توانند بر سر یک نامزد به توافق برسند یا نه.
ژانگ گفت: «از انجا که هیچ‌کس جانشین مشروع و مشخصی نیست، جنگ قدرت شدیدی شکل خواهد گرفت. افراد زیادی برای تصاحب جایگاه رهبری وارد رقابت خواهند شد.»
درگیری‌های داخلی ممکن است باعث شود کنترل حزب کمونیست بر جامعه تا حدی تضعیف شود. به گفته ژانگ، اگر هیچ جناحی نتواند برتری قاطعی به دست اورد، ممکن است توافقی مصالحه‌امیز ضروری شود یا نیروی سومی برای حل بن‌بست وارد میدان شود.
او گفت: «این نیروی سوم می‌تواند کشوری مانند ایالات متحده باشد یا حتی عموم مردم، از جمله کارگران و کشاورزان. در چنین شرایطی، جناح‌های قدرت ناچار خواهند شد رضایت این نیروی سوم را جلب کنند.»
خلا قدرت
چند کارشناس معتقدند توانایی شی در حذف رقبای سیاسی‌اش ممکن است در نهایت برای خود حکومت پیامدهای مخربی داشته باشد.
در گذشته، وجود جناح‌های مختلف و چهره‌های بانفوذی که در میان کادرهای حزبی از اعتبار و اقتدار برخوردار بودند، در حزب کمونیست امری معمول بود. اما پس از بیش از یک دهه پاکسازی‌های پی‌درپی شی، دیگر چنین وضعیتی وجود ندارد.
شن گفت: «شی جین‌پینگ از زمان رسیدن به قدرت در سال ۲۰۱۲، قدرت را تا حدی افراطی در دستان خود متمرکز کرده است.»
او خاطرنشان کرد که شی سازوکارهای «رهبری جمعی» و «برنامه‌ریزی برای جانشینی» را که دنگ شیائوپینگ، جانشین مائو ایجاد کرده بود، از میان برد.
جناح اتحادیه جوانان وابسته به هو جین‌تائو، رهبر پیشین حزب کمونیست و جناح شانگهای وابسته به سلف او، جیانگ زمین، عملا از میان رفته‌اند.
دونگ گفت: «در حال حاضر، هیچ جناحی در چین به اندازه کافی قدرتمند نیست که بتواند جای شی جین‌پینگ را بگیرد و قدرت را به خود منتقل کند.»
به نظر می‌رسد اخرین مقام بلندپایه‌ای که مستقل از شی از اقتدار قابل‌توجهی برخوردار بود، ژنرال ژانگ یووشیا، عالی‌رتبه‌ترین افسر نظامی ارتش ازادی‌بخش خلق چین بود که شی سال گذشته او را کنار گذاشت.
مناصب عالی حزب، از جمله کمیته دائمی دفتر سیاسی، اکنون عمدتا در اختیار افرادی است که با شی همراهی و از تصمیم‌های او پیروی می‌کنند.
دونگ گفت: «انها از مسیر سمت‌های دبیری و منشی‌گری ارتقا یافته‌اند.»
او توضیح داد: «انها مانند استانداران نیستند و تجربه اداره امور اجرایی را ندارند. در واقع دستیاران شخصی شی بوده‌اند. بنابراین نه پیشینه مستقلی دارند، نه پایگاه قدرتی از خودشان و نه تفکر مستقل.»
به اعتقاد دونگ، در صورت مرگ شی، این افراد احتمالا رویکردی منفعلانه خواهند داشت.
او گفت: «بیشتر انها ترجیح می‌دهند هیچ کاری نکنند، زیرا با بی‌عملی می‌توانند امتیازات موجود، ثروت شخصی و جایگاه خود در حزب را حفظ کنند.»
او افزود: «انها همین حالا هم چیزهای زیادی دارند. اگر قدرت بیشتری به دست اورند، فقط اندکی بر داشته‌هایشان افزوده می‌شود، اما خطر بسیار بزرگی را می‌پذیرند. اگر شکست بخورند، همه‌چیز را از دست خواهند داد.»
البته در کنار شی هنوز افرادی با قدرت قابل‌توجه وجود دارند؛ به‌ویژه مجریان اصلی سیاست‌های او در نهادهای پلیسی، امنیتی و دستگاه‌های انضباطی حزب. با این حال، بعید است این افراد بتوانند با موفقیت بالاترین مقام را تصاحب کنند. برعکس، ممکن است نخستین قربانیان تغییر قدرت باشند.
دونگ گفت: «کسی که بیشترین اسرار را در اختیار دارد، هدف قرار خواهد گرفت و دیگران برای خلاص شدن از این عامل خطر با یکدیگر متحد خواهند شد.»
او به سرنوشت تلخ رؤسای پلیس مخفی در دوران شوروی اشاره کرد.
حتی در جریان انتقال نسبتا منظم قدرت به شی، ژو یونگ‌کانگ، رئیس وقت دستگاه امنیتی حزب کمونیست، از نخستین مقاماتی بود که شی او را به زندان فرستاد.
شن معتقد است حزب کمونیست چین در عرصه خارجی ممکن است یکی از دو رویکرد متفاوت را در پیش بگیرد.
او گفت: «یک احتمال این است که برای منحرف کردن توجه‌ها از اختلافات داخلی، موضعی قاطع‌تر یا تهاجمی‌تر در عرصه خارجی اتخاذ شود؛ برای مثال، تنش‌ها در تنگه تایوان افزایش یابد.»
او افزود: «احتمال دیگر این است که رهبران به عقب‌نشینی راهبردی روی اورند، از تنش‌های دیپلماتیک پرهیز کنند و تمرکز خود را بر بحران‌های فوری داخلی بگذارند.»
تصمیم ارتش
در صورت ایجاد خلاء قدرت در راس حکومت، چین ممکن است وارد دوره‌ای از بلاتکلیفی سیاسی شود.
دونگ گفت: «امروز در چین، پول مهم‌ترین مسئله است. منابع مالی چین رو به پایان است. حکومت مرکزی با کمبود پول روبه‌رو است و منابع اصلی درامد ان چند استان واقع در مناطق ساحلی هستند.»
او توضیح داد که حکومت مرکزی تا حد زیادی نقش توزیع‌کننده مجدد منابع را ایفا می‌کند؛ به این معنا که از استان‌های ثروتمند پول می‌گیرد و از ان برای جلب وفاداری استان‌های فقیرتر و مهم‌تر از همه، ارتش استفاده می‌کند.
اگر حکومت مرکزی به دلیل انفعال یا اختلافات داخلی فلج شود، استان‌های ثروتمند ممکن است نوعی مقاومت منفعلانه در پیش بگیرند.
دونگ گفت: «انها هر کاری بتوانند انجام خواهند داد تا پرداخت پول به حکومت مرکزی را به تاخیر بیندازند. قرار نیست پرچم استقلال بلند کنند و بگویند می‌خواهیم مستقل شویم یا شورش کنیم. چنین اتفاقی نخواهد افتاد. اما از تمام ابزارهای اداری و بوروکراتیک ممکن استفاده خواهند کرد تا پرداخت پولی را که پیش‌تر به حکومت مرکزی می‌دادند، به تعویق بیندازند.»
چنین وضعیتی قدرت حکومت مرکزی را به‌شدت تضعیف خواهد کرد.
با این حال، بعید است ارتش ازادی‌بخش خلق چین دست روی دست بگذارد و منتظر دریافت حقوق بماند.
به اعتقاد دونگ، ارتش دو گزینه خواهد داشت: یا حکومت نظامی اعلام کند و خود به جمع‌اوری مالیات بپردازد، یا با کمیته مرکزی حزب متحد شود و از نامزدی حمایت کند که پرداخت حقوق و تامین منابع مالی ارتش را تضمین کند.
او گفت: «ان رهبر لزوما باهوش‌ترین، شایسته‌ترین یا قدرتمندترین فرد نخواهد بود، بلکه مطیع‌ترین فرد خواهد بود. انها اساسا یک رهبر دست‌نشانده می‌خواهند.»
با این حال، تِیر هشدار داد که حتی فردی که در ابتدا ضعیف و بی‌اثر به نظر می‌رسد، ممکن است پس از رسیدن به قدرت کاملا متفاوت عمل کند.
او گفت: «این افراد وقتی قدرت را تثبیت کنند، می‌توانند به رهبرانی کاملا متفاوت تبدیل شوند و حتی بسیار بی‌رحم‌تر عمل کنند، زیرا همگی افرادی خشن و بی‌پروا هستند.»
به گفته چند کارشناس، خود شی نمونه روشنی از چنین وضعیتی است.
او پیش از سال ۲۰۱۲ به‌عنوان رهبر بعدی حزب کمونیست چین انتخاب شد، زیرا فردی کم‌توان و قابل‌کنترل به نظر می‌رسید. با این حال، توانست تقریبا تمام مخالفان حکومت مطلقه خود را حذف کند و با پاکسازی میلیون‌ها مقام، حتی اعضای دفتر سیاسی حزب را نیز هدف قرار دهد.
چین پس از حزب کمونیست
چند کارشناس تاکید کردند که مشکل اصلی چین، خود نظام سیاسی حزب کمونیست است.
به گفته انها، این نظام نه‌تنها سازوکاری برای جلوگیری از قدرت گرفتن یک حاکم مطلقه و غیرقابل‌مهار ندارد، بلکه عملا زمینه ظهور چنین رهبری را فراهم می‌کند.
ژانگ گفت: «ساختار این نظام سیاسی اساسا به نفع دیکتاتوری است.»
او توضیح داد: «در عمل، همه باید از کمیته مرکزی اطاعت کنند. کمیته مرکزی باید از دفتر سیاسی فرمان ببرد. دفتر سیاسی تابع کمیته دائمی است و کمیته دائمی نیز باید از شی جین‌پینگ پیروی کند.»
چند کارشناس معتقدند این ساختار ممکن است سرانجام به عامل فروپاشی خود حکومت تبدیل شود، زیرا رهبری ضعیف، که شاید حتی از شی نیز ناتوان‌تر باشد، ممکن است حزب کمونیست را به سوی سقوط سوق دهد.
وانگ گفت: «اگر حکومت شی جین‌پینگ فروبپاشد، ممکن است دیگر کسی باقی نمانده باشد که بتواند اوضاع را تحت کنترل نگه دارد. این شرایط می‌تواند فرصتی واقعی برای تحولی بنیادین در چین ایجاد کند؛ تحولی که در ان حزب کمونیست قدرت را از دست بدهد و راه برای دموکراتیک شدن کشور باز شود.»
با این حال، تحقق چنین سناریویی احتمالا مستلزم هم‌زمانی چند عامل است: خلا قدرت و درگیری‌های داخلی در راس حکومت، مقاومت منفعلانه مقام‌های محلی و فوران نارضایتی عمومی.
شن گفت: «اگر هم‌زمان بحران اقتصادی نیز حل‌نشده باقی بماند، ممکن است ناارامی‌های اجتماعی در مناطق مختلف اغاز شود و حتی به فروپاشی حزب کمونیست چین بینجامد.»
دونگ معتقد است از منظر واقع‌بینانه، مردم چین احتمالا نظم را، حتی اگر تحت حکومتی دیکتاتوری باشد، به هرج‌ومرج ترجیح می‌دهند.
اما یک دیکتاتور لزوما نباید کمونیست باشد. چند کارشناس توافق داشتند که نارضایتی گسترده‌ای در میان مردم نسبت به شی و حزب کمونیست به‌طور کلی وجود دارد.
سو معتقد است برای شکل‌گیری دموکراسی، مردم چین ابتدا باید به ارزش ان پی ببرند.
او گفت: «طبیعتا امیدواریم گذار به دموکراسی رخ دهد، هرچند هنوز برای اظهارنظر قطعی در این‌باره بسیار زود است.»
او افزود: «انچه می‌توانیم به ان امیدوار باشیم این است که مردم چین دریابند برخورداری از کرامت انسانی و حقوق اساسی، نیازمند بنیانی دموکراتیک است.»
