به نظر میرسد پکن سرانجام به شکایات دیرینه آمریکا در رابطه با رویههای ناعادلانه تجاری خود واکنش نشان داده است.
سالهاست که شرکتهای غربی از حمایت پکن از رویههای نادرست تجاری و بهویژه سرقت حق مالکیت معنوی، نشر، نشانهای تجاری و اسرار مربوط به کسبوکارها انتقاد میکنند.
خیلیها در هیاهوی تعرفههای فعلی فراموش کردهاند که تعرفههای دولت نخست ترامپ، در سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹، تا حدی با هدف اعمال فشار علیه پکن برای مقابله با این رویهها در دستور کار قرار گرفته بودند. اکنون به نظر میرسد که پکن واکنش نشان داده است.
کمیته دائمی مجلس ملی نمایندگان خلق چین، که بیشتر نقش ماشین امضای دولت را دارد، طی چند هفته گذشته تغییراتی را در قانون مقابله با رقابت ناعادلانه ایجاد کرده است؛ اقدامی که به نظر میرسد تلاشی برای رفع نگرانیهای آمریکا باشد. البته همیشه تردیدهایی در رابطه با جدیت پکن در اجرای قوانین جدید وجود دارد، اما اگر مقامات چینی در اجرای این اصلاحات درست عمل کنند، تنشهای تجاری به شکل قابلتوجهی فروکش خواهد کرد.
اصلاحات جدید که از روز ۱۵ اکتبر اجرایی خواهند شد، دامنه گستردهای دارند. با اینحال، شش تغییر از نگاه واشینگتن از اهمیت ویژهای برخوردارند.
نخست آنکه قوانین جدید، روند گزارش تخلفات مربوط به رقابت ناعادلانه را به نهادهای مسئول تسهیل کردهاند. دوم آنکه نحوه استفاده صحیح و سوءاستفاده از نشانهای تجاری رسمی را با دقت بیشتری تعریف کرده و تخلفات مرتبط با این مسئله را مصداق «اقدامات فریبنده» دانسته است. سوم آنکه قوانین جدید از نشانهای تجاری غیررسمی اما شناختهشده نیز حمایت میکنند. چهارم آنکه مسئولیت حقوقی تخلفات احتمالی متوجه کسبوکارها از جمله پلتفرمهای دیجیتال خواهد بود که امکان تخلف را فراهم میکنند. پنجم آنکه جریمه تخلفات بهطور چشمگیری افزایش یافته است. درنهایت، سرقت داده بهطور کامل ممنوع شده است.
پکن هنوز یکی از رویههایی را که مسبب ناراحتی واشینگتن و شرکتهای آمریکایی بوده، کنار نگذاشته است: الزام شرکتهای خارجی فعال در چین به داشتن شریک چینی. به موجب این قانون، شرکتهای خارجی باید فناوریها و اسرار تجاری خود را با شریک مربوطه به اشتراک بگذارند. با اینحال، این اصلاحات اقدامی مهم در راستای رفع نگرانیهای آمریکا تلقی میشوند؛ البته به شرطی که حزب کمونیست چین این قوانین را طبق نص صریح اصلاحیهها با جدیت به اجرا درآورد و روند اجرای آنها را پیگیری کند.
فاصله حرف تا عمل پکن در گذشته از زمین تا آسمان بوده است. برای نمونه، پکن در توافقی که در سال ۲۰۲۰ با واشینگتن به امضا رسید، وعده داد که مقامات چینی به سرعت و بیطرفانه به شکایتهای آمریکا در رابطه با نقض حق مالکیت معنوی، حق نشر و حق نشان تجاری رسیدگی خواهند کرد. اما حزب کمونیست درعمل کار چندانی نکرد.
پایبندی پکن به توافق با واشینگتن در ماههای اخیر زیر سؤال رفته است. براساس این توافق، واشینگتن باید اجازه دهد که صادرات فناوریهای آمریکایی به چین افزایش یابد. پکن نیز باید محدودیت صادرات عناصر خاکی کمیاب به آمریکا را بردارد. آمریکا متعاقب این توافق از لغو محدودیت فروش تراشههای تولیدی در شرکتهای فناوری آمریکایی از جمله سیناپسیس، کیدنس دیزاین و شرکت آلمانی زیمنس خبر داد.
در مقابل، چین نیز صادرات عناصر خاکی کمیاب به آمریکا را افزایش داده است، اما نرخ صادرات همچنان پایینتر از سطحی است که پیش از اجرایی شدن محدودیتها در روز ۴ آوریل انجام میگرفت.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ابراز خوشبینی کرده که چین به تعهدات خود عمل خواهد کرد و صادرات عناصر خاکی کمیاب را افزایش خواهد داد. عدم پایبندی به این وعده کاملاً با پیشینه چین در توافقهای مشابه همخوانی دارد.
انتظار یا امیدواری بسنت به خوشقولی پکن، عمدتاً بر تهدید تعرفهای دولت ترامپ استوار است و ربطی به پیشینه حزب کمونیست چین ندارد. بسنت بارها با لحنی ملایمتر به این موضوع اشاره کرده است.
حقیقت امر در هفتهها و ماههای آتی در حجم صادرات عناصر خاکی کمیاب و میزان رضایتمندی شرکتهای آمریکایی از رأی دادگاههای چینی در رابطه با شکایتهای مربوط به حق مالکیت معنوی، نشر و نشان تجاری آشکار خواهد شد. فارغ از چندوچون واقعیت، باید گفت که نتیجه آن در مرحله بعدی مذاکرات تجاری چین و آمریکا تأثیرگذار خواهد بود.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
میلتون ازراتی کمکویراستار نشریه نشنال اینترست، زیرمجموعه مرکز مطالعات سرمایه انسانی دانشگاه بوفالو، و اقتصاددان ارشد شرکت ارتباطاتی وستد در نیویورک است. او پیش از حضور در وستد بهعنوان استراتژیست بازار و اقتصاددان ارشد برای لرد، ابت و شرکا کار میکرد. ازراتی اغلب برای سیتی ژورنال و بهطور مرتب برای مجله فوربز مقاله مینویسد. «سی فردا: سه دهه آتی جهانیشدن، جمعیتشناسی و چگونه زندگی خواهیم کرد» آخرین کتاب اوست.
