براساس گزارشها اخیرا یک گروه دوحزبی از قانونگذاران در کنگره آمریکا لایحهای را ارائه کردهاند که هدف آن افزایش فشار بر پکن به دلیل تجارت نفت و همکاریهای مرتبط با برنامه موشکی جمهوری اسلامی است.
این لایحه، دولت آمریکا را ملزم میکند جزئیات بیشتری درباره روابط اقتصادی و فنی جمهوری خلق چین با جمهوری اسلامی ایران گردآوری کرده و به کنگره ارائه دهد.
این لایحه به ابتکار راجا کریشنامورتی، عضو ارشد دموکرات در کمیته منتخب مجلس نمایندگان درباره چین، با همراهی بن کلاین جمهوریخواه از مجلس نمایندگان و لیندسی گراهام جمهوریخواه و ریچارد بلومنتال نماینده دموکرات از مجلس سنا ارائه شده است.
بر اساس مفاد این لایحه، دفتر مدیر اطلاعات ملی آمریکا باید خرید نفت ایران توسط چین، نقش شرکتهای صوری در این تجارت و همچنین هرگونه کمک چین کمونیستی به برنامه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی ایران از جمله انتقال مواد شیمیایی و قطعات را بررسی کرده و گزارشی جامع به کنگره ارائه دهد.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز موظف به یافتن پاسخ به این ابهام است که آیا فعالیتهای چین مشمول تحریمهای آمریکا میشوند یا خیر.
بن کلاین در بیانیهای گفت این گزارش «گامی ضروری برای افشای روشهایی است که چین از طریق آنها تحریمها را دور میزند» و افزود که این اطلاعات به کنگره کمک میکند «اجرای تحریمها را تقویت و منافذ موجود را مسدود کند.»
نقش پکن در خرید نفت تحریمی و کمک به برنامه موشکی تهران
چین همچنان بزرگترین خریدار نفت ایران است؛ موضوعی که طبق گزارش اندیشکده بنیاد دفاع از دموکراسیها، باعث شده صادرات نفت ایران با وجود تحریمهای گسترده آمریکا نزدیک به اوج خود باقی بماند. این اندیشکده ضعف در اجرای تحریمهای واشنگتن را عامل اصلی این وضعیت میداند.
در گزارش دیگری که کمیسیون بررسی امنیت و اقتصاد آمریکا-چین در نوامبر منتشر کرد، آمده بود که چین نه تنها بخش عمده نفت ایران را خریداری میکند، بلکه به برنامههای موشکی و پهپادی ایران نیز برای دور زدن کنترلهای صادراتی کمک کرده است.
کریشنامورتی با اشاره به نگرانی از انتقال مواد مورد استفاده در برنامه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی گفت افزایش نقش چین در این همکاریها «تهدیدی مستقیم برای ثبات منطقه و متحدان آمریکا» است. او تأکید کرد این لایحه شفافیت لازم را برای بررسی نحوه حمایت چین از فعالیتهای نظامی ایران فراهم میکند.
بلومنتال نیز گفت خرید نفت ایران توسط چین «منبع مهم تأمین مالی برای فعالیتهای بیثباتکننده ایران در خاورمیانه و فراتر از آن» است.
تلاشها برای اعمال تحریمهای بیشتر علیه پکن
این لایحه که «قانون ردیابی و محدودسازی دور زدن تحریمها توسط دشمنان» نام دارد، به کمیتههای اطلاعاتی و روابط خارجی در هر دو مجلس ارجاع شده است.
وزارت خزانهداری آمریکا در ماه اکتبر چهارمین دور از تحریمها علیه پالایشگاههای چینی خریدار نفت ایران را اعلام کرده بود.
لیندسی گراهام این لایحه را «گام نخست برای درک کامل نقش چین و دیگر کشورها در پشتیبانی از ماشین جنگی جمهوری اسلامی» توصیف کرد.
