نویسنده: میلتون ازراتی، کارشناس ارشد اقتصاد
اروپاییها، آمریکاییها و ژاپنیها به هر طریقی که شده با رویههای تجاری ناعادلانه چین مقابله کردهاند. پکن بهشدت تحت فشار قرار دارد.
از تعرفههای دولت ترامپ و واکنش پکن در خبرها احتمالا شنیدهاید، اما چین باید به محدودیتهای اروپا در قبال تجارت خود نیز واکنش نشان دهد.
اتحادیه اروپا چند ماه پیش تعرفههای سنگینی را در قبال خودروهای برقی ساخت چین وضع کرد و اعلام شد که این خودروها از مزیت تجاری ناعادلانه برخوردارند، زیرا چین برای تولید آنها یارانه پرداخت میکند. پکن چند هفته قبل واکنش نشان داد و همان گلایهها و تهدیدات همیشگی را مطرح کرد، اما بیش از پیش خویشتنداری نشان داده است. با توجه به اقتصاد نسبتاً شکننده چین، پایگاه ضعیفی برای ادامه جنگ تجاری با آمریکاییها، ژاپنیها و اکنون اروپاییها وجود دارد.
مقامات اتحادیه اروپا اقدامات خود را از اواخر سال گذشته آغاز کردند. خودروسازان اروپایی از موج خودروهای برقی چینی ارزانقیمت که به این قاره سرازیر میشوند شاکی هستند. مقامات بروکسل در بررسیهای خود به این نتیجه رسیدند که موج واردات خودروهای برقی نهتنها فروش محصولات داخلی را تحت تأثیر قرار داده است، بلکه از توسعه خودروهای برقی اروپایی نیز جلوگیری به عمل آورده است.
بروکسل در چارچوب «مقررات یارانههای خارجی» اتحادیه اروپا اعلام کرد که پکن برای تولید خودروهای برقی یارانه پرداخت میکند. در مقابل، اتحادیه اروپا تعرفه این خودروها را از ۳.۵ به حدود ۳۰ درصد رساند. بروکسل همزمان تحقیقاتی را درباره قطارها، پنلهای خورشیدی و تجهیزات امنیتی چین آغاز کرد و تلویحاً تهدید کرد که برای این محصولات نیز تعرفه در نظر میگیرد، اما اقدامی صورت نداده است.
خودروسازان برقی چین در اعتراض به تعرفهها در اروپا دست به شکایت زدند. این درحالی است که پکن در بیانیهای رسمی اعلام کرد که تحقیقات خود را درباره محصولات اروپایی وارداتی به چین آغاز کرده که از جمله شامل نوشیدنی برندی، گوشت خوک و خودروهای لوکس میشود. پکن برای واردات برندی تعرفه موقت در نظر گرفته است.
وزارت بازرگانی چین اخیراً در سندی ۲۰ صفحهای خلاصهای از یافتههای خود را منتشر کرده است. در این سند بر فشار بازرسان اروپایی به شرکتهای چینی از جمله درخواست مکرر برای دریافت اطلاعات و انجام بازرسیهای غافلگیرانه تأکید شده است. چند شرکت چینی مجبور شدند از پروژههایی که برای انجام آنها قرارداد بسته بودند کنار بکشند و حدود ۱۵.۶ میلیارد یوآن (حدود ۲.۱ میلیارد دلار) ضرر کنند. وزارت بازرگانی چین از این شاکی است که اروپاییها نتوانستهاند در اتهامات خود تعریف مشخصی از «یارانههای خارجی» یا «به انحراف کشاندن بازار» ارائه کنند. اروپاییها با حمایت از یکپارچگی قوانین اروپا و ضرورت درخواست اطلاعات و انجام بازرسی واکنش نشان دادهاند.
بهرغم لحن تند و تیز وزارت بازرگانی، پکن تا اینجا پاسخ خود را سربسته نگهداشته است. پیشتر شاهد تهدید به تلافیجویی و پیگیری حقوقی در سازمان تجارت جهانی و دیگر نهادهای بینالمللی بودهایم. اما هیچکدام از اینها دستکم تا امروز به نتیجه نرسیدهاند. پکن شاکی است، اما تعرفه برندی اروپا پاسخ درخوری به تعرفههای اتحادیه اروپا در قبال واردات خودروهای برقی چینی به ۲۷ کشور عضو این اتحادیه نیست.
چین همچنین نسبت به افزایش تعرفههای آمریکا در قبال طیف گسترده محصولات چینی خویشتنداری نشان داد. پکن برای زغالسنگ، گاز طبیعی مایع، نفت خام، کامیونهای باری، ماشینآلات کشاورزی، بعضی از محصولات کشاورزی و خودروهای موتور بزرگ آمریکایی تعرفه ۱۰ تا ۱۵ درصدی وضع کرده است، اما این اقدام جزئی تنها ۳۵ میلیارد دلار از صادرات آمریکا را تحت تأثیر قرار میدهد. این درحالی است که تعرفههای آمریکا بر ۵۵ میلیارد دلار از صادرات چین تأثیر میگذارد.
با توجه به وضعیت فعلی احتمال میرود که پکن رویکرد محتاطانهتری در پیش بگیرد. اگر آمریکا تهاجمی عمل کرده باشد، مقامات چینی میدانند که اتخاذ تاکتیک تهاجمی صرفاً به تشدید خصومت از جانب دیگر کشورهای توسعهیافته دامن میزند. حزب کمونیست چین میداند که اقتصاد داخلی شکننده پکن آمادگی لازم را برای آغاز جنگ تجاری با دیگر کشورهای جهان ندارد.
در مواجهه با اقدامات نسبتاً همسوی آمریکا، اروپا و ژاپن برای مقابله با تجارت چین، اقتصاد این کشور با نرخ رشد بسیار آهسته، هزینه مصرفکننده ناچیز، کاهش مخارج سرمایهای خصوصی، سرمایهگذاری خارجی محدود، افزایش شدید بدهی دولتهای محلی، فشارهای انقباضی و البته بحران املاک دستوپنجه نرم میکند.
حزب کمونیست چین چارهای جز خویشتنداری ندارد و میداند که ممکن است شکست بخورد.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
میلتون ازراتی کمکویراستار نشریه نشنال اینترست، زیرمجموعه مرکز مطالعات سرمایه انسانی دانشگاه بوفالو، و اقتصاددان ارشد شرکت ارتباطاتی وستد در نیویورک است. او پیش از حضور در وستد بهعنوان استراتژیست بازار و اقتصاددان ارشد برای لرد، ابت و شرکا کار میکرد. ازراتی اغلب برای سیتی ژورنال و بهطور مرتب برای مجله فوربز مقاله مینویسد. «سی فردا: سه دهه آتی جهانیشدن، جمعیتشناسی و چگونه زندگی خواهیم کرد» آخرین کتاب اوست.
