Search
Asset 2

جشنواره موسیقی کلاسیک تا معاصر، ایده “هزار آهنگساز ایرانی” و سال‌‏ها تلاش علیرضا مشایخی

Alireza Mashayekhi (2)
علیرضا مشایخی (اسکرین‌‌‌‏شات از وب‌‏سایت www.alirezamashayekhi.com)

سومین دوره جشنواره موسیقی کلاسیک تا معاصر به دبیری علیرضا مشایخی از ۲۷ مهر تا ۳ آبان در پردیس هنر‌‌‌‏های زیبای دانشگاه تهران و تالار رودکی به اجرا در‌‌‏آمد.

اولین دوره این جشنواره سال ۱۳۸۶ و دوره دوم آن در سال ۱۳۸۹ برگزار گردید.

متن ذیل از صفحه فیس‌‏بوک آرش عباسی (آهنگساز، پیانیست و مدرس دانشگاهی) درباره تلاش‌‏‌‏های چند دهه گذشته علیرضا مشایخی و ایده «هزار آهنگساز ایرانی» وی نقل شده که در فضای مجازی بار‌‏ها بازنشر شده است.

 علیرضا مشایخی و هزار آهنگساز ایرانی

موسیقی معاصر ایران؛ جریانی پایدار

 حدود بیست سال پیش علیرضا مشایخی چنین طرحی را ترسیم کرد:  “هزار آهنگساز ایرانی”

“هر چند این فکر بسیار ساده به نظر می‌رسید ولی در آن ایام کمتر کسی می‌توانست موفقیت کنونی به‌دست آمده را برای تحول محیط و فرهنگ موسیقیایی ایران تصور کند. عدد هزار به صورت نمادین برای بیان موضوع انتخاب شده بود و طرح کلی آن چنین بود که با آموزش و تربیت تعداد زیادی آهنگساز می‌توان عادت‌ شنیداری و فرهنگ موسیقیایی کشور را تغییر داد. شاید یکی از مهم‌ترین انگیزه‌ها و اهداف وی از تأسیس «گروه موسیقی تهران» به همراه پیانیست برجسته فریماه قوا‌م‌صدری نیز از همین فکر نشأت گرفته باشد. ناگفته نماند که پابه‌پای پرورش آهنگسازان، پرورش و حضور نوازندگان موسیقی معاصر هم ضروری بود.”

“متاسفانه پیگیری چنین طرحی در محیط‌های آکادمیک و رسمی آن روزگار چندان عملی نبود هر چند مشایخی به فراخور و در حد امکان از محیط دانشگاه تهران برای پیشبرد اهدافش استفاده کرد ولی مقر اصلی پیشبرد چنین هدفی در کلاس‌ها و درس‌های خصوصی وی و در منزل شخصی‌اش و در محیطی کارگاهی‌آموزشی شکل گرفت. واقعیت این است که مشکلات فراوانی؛ که بازگویی آنها خارج از موضوع و حوصله این یادداشت کوتاه است؛ امکان شکل‌گیری چنین حرکتی را در دانشگاه نمی‌داد. مشایخی با هوشمندی تنها نتیجه کار را در این محیط ارائه می‌کرد. حتی در مقاطعی بعد از شکل‌گیری این جریان تلاش وی برای انتقال مقر اصلی به پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران نیز با مشکلات و مخالفت‌های جدی و کارشکنی برخی همکاران دانشگاهی مواجه شد.”

“تأسیس مرکز پژوهش موسیقی معاصر در پردیس هنرهای زیبا، راه‌اندازی دوسالانه‌های آهنگسازی و نوازندگی در دانشگاه تهران، فستیوال‌های موسیقی کلاسیک تا معاصر و کنسرت‌های متعدد گروه موسیقی تهران در تالارهای اصلی شهر و دانشگاه تهران فرصت‌هایی برای آشنایی جامعه هنری و دانشگاهی کشور با نتایج تلاش‌های فردی وی فراهم کرد. در عین حال نوازندگان و آهنگسازان جوان، دانشجویان کنجکاو و علاقمند هم در این برنامه‌ها فرصتی برای پیشرفت و اشتراک در این جریان مهم و اصلی هنر معاصر ایران می‌یافتند و بسیاری از دانشجویان علاقمند و مستعد در طی این سال‌ها به این جریان می‌پیوستند.”

“تقریبا همزمان با این حرکت‌ها (فعالیت مشایخی در پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران) در سال ۷۸ در دانشکده موسیقی دانشگاه هنر تهران (کرج)؛ که به تعبیری دومین مرکز مهم آموزش عالی موسیقی کشور بعد از دانشگاه تهران محسوب می‌شود؛ اولین دوره کارشناسی ارشد آهنگسازی دایر شد. در آن سال و سال بعد از آن تعدادی از دانشجویان مکتب علیرضا مشایخی از طریق آزمون سراسری با رتبه‌های ممتاز وارد دوره کارشناسی ارشد آن دانشگاه شدند. دانشجویانی که تبدیل به کابوسی برای مسئولین و کادر علمی دانشکده موسیقی شده بودند. متاسفانه اساس و برنامه‌ریزی درسی دوره کارشناسی ارشد آهنگسازی آن دانشگاه برپایه تعریفی پریمیتیو از آهنگسازی شکل گرفته بود. دعوت از چندین استاد و آهنگساز خارج از کادر رسمی آن دانشگاه (از جمله علیرضا مشایخی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران) هم به تناقضات آن سیستم آموزشی تازه متولد شده می‌افزود. ولی جریان موسیقی معاصر حتی با فارغ‌التحصیلی دانشجویان مشایخی از آن دانشگاه نیز متوقف نشد چرا که «کنجکاوی» مهمترین انگیزه دانشجویان جوان و با استعداد، مستقل از بضاعت کادر علمی دانشکده موسیقی دانشگاه هنر راه دیگری پیش پای «دانش»جویان می‌گذاشت. در آن دانشگاه حتی استقبال چند مدرس مدعو غیر ایرانی از آثار دانشجویان پیشرو هم از سوی مسئولین وقت دانشکده موسیقی نادیده انگاشته شده و گاه به رأیی برعکس تعبیر می‌شد.”

“حال با گذشت ده پانزده سال از آن اتفاقات و مخالفت‌ها و کارشکنی‌ها، جریان موسیقی معاصر ایران با تکثر و قدرت بیشتری به‌حیات خود ادامه می‌دهد. چند سالی است که گروه‌های کوچک و بزرگ دیگری مستقل از گروه موسیقی تهران و بدون دخالت مشایخی در تهران و بعضی شهرهای دیگر ایران با موضوع موسیقی معاصر در حال فعالیت هستند. اکنون کارشکنان و مخالفان او هم، خواسته و ناخواسته به جریان موسیقی معاصر و پروژه پرورش «هزار آهنگسازی ایرانی» کمک می‌کنند. تعداد زیادی ازفارغ‌التحصیلان مراکز آکادمیک موسیقی ایران در اقصا نقاط جهان در حال تحصیل دانش روز و هنر معاصر هستند. در سال گذشته «انجمن آهنگسازان موسیقی معاصر ایران» با اعضای اصلی که اکثرا دانش‌آموختگان کلاس‌های مشایخی هستند متشکل از آهنگسازان ایرانی ساکن در اروپا و امریکا و ایران در کشور فرانسه رسما به ثبت رسید و فعالیت خود را آغاز کرد.”

“گروه موسیقی تهران در دهه‌ سوم فعالیتش کار خود را با جدیت ادامه می‌دهد. اکنون موافقان و مخالفان مشایخی هر دو به اقتضای زمان در جبهه واحدی موسیقی معاصر ایران را پیش می‌برند. «سومین جشنواره موسیقی کلاسیک تا معاصر» ۲۷ تا ۳۰ مهر در دانشگاه تهران و ۱ تا ۳ آبان در تالار رودکی بار دیگر گزارشی از مهم‌ترین جریان اصلی هنر معاصر ایران در حوزه موسیقی و تبلوری از موفقیت ایده «هزار آهنگساز ایرانی»ِ علیرضا مشایخی است.”

تهران ۲۱ مهر ۹۲، آرش عباسی
کارشناس ارشد موسیقی
آهنگساز و مدرس دانشگاهی

اپک تایمز در ۳۵ کشور و به ۲۱ زبان منتشر می‌شود.

اخبار مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه اپک تایمز فارسی