جمهوری اسلامی به فرانسه و بریتانیا هشدار داد استقرار ناوهای جنگی در نزدیکی تنگه هرمز با پاسخ نظامی روبهرو خواهد شد.
این هشدار در حالی مطرح شد که ناوشکن بریتانیایی اچاماس دراگون راهی خاورمیانه شده و ناوگروه شارل دوگل فرانسه نیز وارد دریای سرخ و خلیج عدن شده است.
کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در پستی در شبکه ایکس در روز یکشنبه، ۲۰ اردیبهشت نوشت هرگونه استقرار و حضور ناوشکنها در اطراف تنگه هرمز «با پاسخ قاطع و فوری نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مواجه خواهد شد.»
بریتانیا و فرانسه قرار است روز ۱۲ مه (۲۲ اردیبهشت) نخستین نشست ائتلاف وزیران دفاع تنگه هرمز را برگزار کنند.
نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا روز ۱۱ مه اعلام کرد ناوشکن اچاماس دراگون پیش از آغاز احتمالی یک مأموریت چندملیتی در تنگه هرمز، راهی خاورمیانه شده است.
در این بیانیه آمده است که این ناوشکن کلاس تایپ ۴۵ «بهصورت پیشدستانه اعزام میشود تا بریتانیا بتواند در یک مأموریت چندملیتی آینده برای تأمین امنیت این آبراه حیاتی و حفاظت از آزادی ناوبری، پس از برقراری آتشبس پایدار مشارکت کند.»
نیروی دریایی بریتانیا همچنین اعلام کرد ناوشکن اچاماس دراگون میتواند با استفاده از سامانه موشکی «سی وایپر» از منافع و داراییهای بریتانیا حفاظت کند؛ این ناو همچنین از بالگردهای وایلدکت مجهز به موشکهای مارلت برای مقابله با تهدید پهپادها بهره میبرد.
نیروهای مسلح فرانسه نیز هفته گذشته اعلام کردند ناوگروه تهاجمی متشکل از ناو هواپیمابر هستهای شارل دوگل را به دریای سرخ و خلیج عدن اعزام کردهاند.
یک مقام ریاستجمهوری فرانسه پس از اعلام این استقرار نظامی به خبرنگاران گفت: «دلیل تلاش دوباره ما این است که محاصره هرمز همچنان ادامه دارد، آسیب به اقتصاد جهانی هر روز شدیدتر میشود و خطر طولانی شدن درگیریها بیش از آن جدی است که بتوان آن را پذیرفت.»
این مقام فرانسوی افزود: «پیشنهاد ما این است که ایران اجازه عبور کشتیهایش از تنگه را به دست آورد و در مقابل، متعهد شود درباره موضوعات هستهای، موشکی و مسائل منطقهای با آمریکاییها مذاکره کند. همچنین پیشنهاد میکنیم آمریکا نیز محاصره تنگه هرمز را پایان دهد و در مقابل، تعهد ایران به مذاکرات را دریافت کند.»
غریبآبادی در ادامه گفت تنگه هرمز «مالکیت مشترک قدرتهای فرامنطقهای نیست؛ بلکه آبراهی حساس در مجاورت کشورهای ساحلی است و اعمال حاکمیت جمهوری اسلامی ایران بر این تنگه و تعیین ترتیبات حقوقی آن، حق ایران بهعنوان کشور ساحلی است.»
او افزود: «هرگونه استقرار ناوشکنهای فرامنطقهای در اطراف تنگه هرمز با بهانه “حفاظت از کشتیرانی”، چیزی جز تشدید بحران، نظامیسازی یک آبراه حیاتی و تلاش برای پنهان کردن ریشه واقعی ناامنی در منطقه نیست.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه ۲۰ اردیبهشت، پاسخ جمهوری اسلامی به تازهترین پیشنهاد صلح آمریکا را رد کرد.
ترامپ در پستی در تروث سوشال نوشت: «پاسخ بهاصطلاح نمایندگان ایران را همین الان خواندم. از آن خوشم نمیآید — کاملا غیرقابل قبول است!»
خبرگزاری جمهوری اسلامی نیز گزارش داد مذاکرات کنونی باید صرفا بر توقف درگیریها در منطقه متمرکز باشد و سایر مسائل، از جمله برنامه هستهای جمهوری اسلامی در مراحل بعدی بررسی شود.
صداوسیمای جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد پاسخ تهران بر پایان دادن به «تجاوز» در همه جبههها، از جمله حملات اسرائیل به لبنان و تضمین امنیت کشتیرانی در خلیج فارس متمرکز است.
یکی از مهمترین نقاط اختلاف همچنان کنترل عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز است. صداوسیمای جمهوری اسلامی مدعی شد این تنگه از روزهای ابتدایی جنگ، تحت کنترل حکومت ایران بوده است.
این رسانه همچنین اعلام کرد جمهوری اسلامی اعلام آمادگی کرده است تا در صورت پایان دائمی جنگ، لغو تحریمها و محاصره دریایی آمریکا، تنگه را دوباره بازگشایی کند.
بر اساس گزارش ایرنا، مرحله نخست مذاکرات صلح «باید بر موضوع کشتیرانی و تحریمها متمرکز باشد؛ در حالی که جمهوری اسلامی آمادگی خود را برای گفتوگو درباره برنامه هستهای کشور در مراحل بعدی مذاکرات با آمریکا اعلام کرده است.»
