متخصصان درباره مصرف بی‌رویه اسپری‌های آسم و راه‌های مدیریت آن توضیح داده‌اند.
اگر بیش از دو مرتبه در سال از اسپری‌های آسم استفاده کنید، ممکن است سلامت قلب‌تان را به خطر بیاندازید. پژوهشگران در یک مطالعه جدید با بررسی بیش از ۲۸۰ هزار بیمار نشان دادند که افراد مبتلا به آسم و بیماری مزمن انسدادی ریه درصورت استفاده بی‌رویه از اسپری‌های استنشاقی تا ۱۴ درصد بیشتر در معرض خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی و مرگ قرار می‌گیرند.
مبتلایان به آسم و بیماری مزمن انسدادی ریه تا حد زیادی به اسپری‌های «تسکین‌دهنده» یا «نجات‌بخش» متکی هستند که هنگام تشدید علائم به‌سرعت مجرای هوا را باز می‌کنند.
دکتر گوستاوو فرر، متخصص بیماری‌های ریوی و بنیان‌گذار کلینیک کاف در فلوریدا، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت: «اسپری‌های استنشاقی هنگام تشدید علائم نجات‌بخش هستند و جان بیماران را نجات می‌دهند، اما اتکا به آن‌ها خطرناک است و دردی را دوا نمی‌کند.»
این پژوهش جدید که در نشریه تحقیقات ئی‌آر‌جی منتشر شده است، نشان داد که یک‌پنجم افراد مبتلا به آسم و یک‌سوم افراد مبتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه به‌شکل بی‌رویه از اسپری‌های استنشاقی استفاده می‌کنند. هرچه تعداد اسپری‌های مصرفی سالانه بیشتر شود، خطر ابتلا به بیماری قلبی و مرگ افزایش می‌یابد.
مصرف بی‌رویه به چه معناست؟
پژوهشگران در این مطالعه زیر نظر لایز لاهوس به بررسی سوابق سلامتی بالغ بر ۲۸۰ هزار بیمار ساکن بلژیک پرداختند که از دو نوع اسپری تسکین‌دهنده استفاده می‌کردند: آگونیست‌های بتای کوتاه‌اثر و آنتاگونیست‌های موسکارینی کوتاه‌اثر.
اسپری‌های حاوی آگونیست‌های بتای کوتاه‌اثر باعث تحریک گیرنده‌های بتا در ریه‌ها می‌شوند و مجرای هوا را شل می‌کنند، اما اسپری‌های حاوی آنتاگونیست‌های موسکارینی کوتاه‌اثر جلوی فعالیت استیل‌کولین را می‌گیرند و از تنگ‌شدن مجرای هوا جلوگیری می‌کنند.
پزشکان می‌گویند اسپری‌های استنشاقی هنگام تشدید علائم نجات‌بخش هستند و نباید آن‌ها را بدون مشورت با پزشک کنار بگذارید یا دوز مصرف را کاهش دهید. با این‌حال، اگر به‌طور مرتب از این اسپری‌ها استفاده می‌کنید، باید با پزشک‌تان مشورت کنید و آن‌ها را خودسرانه کنار نگذارید.
لاهوس به اپک تایمز گفت: «وقتی بیمار شما در طول سال از سه یا چند اسپری برونکودیلاتور (گشادکننده مجرای هوا) کوتاه‌اثر استفاده میکند، باید مراقب باشید.»
چه کسانی بیشتر در معرض خطر قرار دارند؟
لاهوس گفت کنترل آسم به محافظت از قلب کمک میکند، اما مصرف بی‌رویه اسپری‌های استنشاقی به این معنی است که مشکل مجرای هوا برطرف نشده و پزشک باید در روند درمان بازنگری کند. اثربخشی اسپری‌ها موقتی است و مصرف بی‌رویه آن‌ها باعث پیشرفت بیماری زمینه‌ای می‌شود و به خطر بروز مشکلات حاد قلبی دامن می‌زند.
پژوهشگران درحال بررسی این مسئله هستند که درمان هدفمند می‌تواند از مصرف بی‌رویه اسپری‌ها و خطرات مرتبط با آن‌ها جلوگیری کند یا خیر. از این گذشته، پژوهشگران به دنبال کشف این موضوع هستند که آیا غربالگری بیماری‌های قلبی‌عروقی یا درمان‌های مرتبط می‌تواند به کاهش این خطرات کمک کند یا تأثیری ندارد.
آنتاگونیست‌های موسکارینی کوتاه‌اثر جزو داروهای آنتی‌کولینرژیک هستند که گیرنده‌های موسکارینی را مسدود می‌کنند. تأثیر احتمالی آن‌ها بر دستگاه قلبی‌عروقی در افزایش ضربان قلب و اختلال ریتم قلب بروز پیدا میکند. با این‌حال، ایپراتروپیوم استنشاقی معمولاً فقط بر ریه‌ها اثر می‌گذارد و درصورت رعایت دوز مصرفی تغییر چندانی در ضربان قلب ایجاد نمی‌کند.
آگونیست‌های بتای کوتاه‌اثر گیرنده‌های بتا-آدرنرژیک را تحریک می‌کنند که ضربان قلب را افزایش و سطح پتاسیم خون را کاهش می‌دهند؛ عواملی که در افراد مستعد به خطر مختل‌شدن ریتم قلب دامن می‌زنند.
ارتباط مصرف بی‌رویه اسپری‌های نجات‌بخش با بیماری‌های قلبی و خطرات قلبی‌عروقی به دو عامل مربوط می‌شود: عوارض مستقیم داروها برای قلب و خطر عدم درمان التهاب شدید ریه‌ها.
بهبود آسم
استفاده از روش‌های تکمیلی معتبر در برنامه مدیریت آسم به کنترل تنفس کمک میکند و نیاز به استفاده از اسپری‌های نجات‌بخش را به حداقل می‌رساند.
- بازتنظیم تنفس: روش‌هایی مانند تکنیک بوتیکو و تنفس با لب‌های غنچه‌شده به رفع تنگی نفس ناگهانی کمک می‌کنند و نیازی به مصرف اسپری ندارند.
- توان‌بخشی ریوی: توان‌بخشی هدفمند با ترکیب ورزش و تمرینات تنفسی انجام می‌گیرد تا توان و استقامت ریه‌ها به حداکثر برسد.
- یوگا و پرانایاما: تمرینات تنفسی کنترل‌شده‌ای که به مهار یکی از محرک‌های شناخته‌شده آسم یعنی استرس کمک می‌کنند.
- پرهیز از مواد حساسیت‌زا: مواجهه با مایت‌های گردوغبار، شوره و پوست حیوانات خانگی، کپک، دود و رایحه‌های تند را به حداقل برسانید.
- تغذیه و کنترل وزن: پیروی از رژیم‌های غذایی ضدالتهابی و حفظ وزن سالم باعث بهبود تنفس شده و فشار وارده به ریه‌ها را کاهش می‌دهد.
