بنا به اظهارات محققان و کارشناسان، ماهیان قرمزی که هرساله میهمان سفرههای هفتسین ایرانیان هستند، میتوانند سلامتی انسان را مورد تهدید قرار دهند.
هرساله به مناسبت آغاز سال نو درایران میلیونها ماهی قرمز خرید و فروش میشوند. به علت عدم رعایت اصول ایمنی و بهداشتی در خصوص نحوه نگهداری و مراقبت از آنها، از یک سو تعداد اندکی از آنها تا روز رهاسازی که ۱۳ فروردین (سیزدهبدر) میباشد، شانس زندهماندن خواهند داشت و از سوی دیگر منجر به بروز بیماریهای مشترک مانند انواع گاستروآنتریتژها، سلهای پوستی، بیماریهای گوارشی و غیره در انسانها میشوند.
دکتر ایرج خسرونیا، متخصص داخلی و گوارش، و برخی کارشناسان دیگر، به آلودگی مکانهای پرورش این ماهیان اشاره میکنند که توسط دستفروشها اعمال شده و منجر به انتقال میکروب از طریق مدفوع ماهیان به انسان میشوند.
سازمان دامپزشکی ایران در آستانه تحویل سال نو، جهت جلوگیری از عوارض ناشی از ماهی قرمز، دست به انتشار اطلاعیهای میزند که طی آن به شهروندان توصیه میکند که به جای خرید ماهی قرمز از دستفروشان، برای تهیه آن به مراکز معتبر و تحت نظارت و کنترل شهرداری و دامپزشکی مراجعه نمایند و درخصوص نگهداری از آنها نکات ایمنی خاصی را رعایت کنند.
طی این اطلاعیه، لزوم استفاده از دستکش، شستشوی کامل دستها با آب و صابون، عدم دستمالی چشم بعد از هرباردستزدن به ماهی و آب آن، عدم تماس کودکان با ماهیان و ضدعفونی محیط نگهداری آنها تأکید میشود. همچنین، برای تغذیه ماهیان باید از مواد کمپروتئین با کربوهیدارات بالا استفاده کرد که به صورت آماده در دسترس هستند.
دکتر مرتضی بحرانی، مدیرکل سازمان دامپزشکی استان بوشهر نیز برای جلوگیری از آلودگی انسانها و مرگ ماهیان قرمز، در روزهای آغازین سال جدید، توصیه میکند که ماهیان در دمای پایینتر از ۲۵ درجهسانتیگراد نگهداری شوند، درمعرض تغییرات ناگهانی دما قرار نگیرند، و برای ممانعت از افزایش آلودگی سطح بدن با عوامل بیماریزا مورد دستکاری قرار نگیرند.
انتقاد سازمان حمایت از حیوانات از حضور ماهیان بر سفره هفتسین
سازمان حمایت از حیوانات که سمفونی مرگ حدود ۵ میلیون ماهی در هر سال را مورد انتقاد قرار میدهد، توصیه میکند که ایرانیان به جای ماهی قرمز، سیب قرمز یا انار را در ظرف آب رها کنند.
این سازمان همچنین برای باور است که ماهی در هیچیک از مراسم سنتی در خصوص نوروز، جایگاهی ندارد. حتی در آداب و رسوم زرتشتیان، انار به عنوان سمبل باروری و عشق و یا سیب سرخ، در سفره عید، به داخل ظرف آب مقدس رها میشد.
از سوی دیگر، کمالالملک، نقاش معروف ایرانی نیز در یکی از آثار معروف خود به نام “هفتسین” که در کاخ گلستان نگهداری میشود، ماهی قرمز را نقاشی نکرده است که حاکی از عدم وجود ماهی در آداب و رسوم ایرانیان است.
براساس وبسایت سازمان حمایت از حیوانات، ماهی قرمز نماد عید چینی است که حدود ۸۰ سال پیش در دوره سلطنت قاجار به همراه چای وارد ایران شد.
موضوع عجیب دراین خصوص این است که چینیها در مراسم عید خود ماهی قرمز را به عنوان نماد جاریبودن حیات در آب رها میکنند، درحالیکه ایرانیان با محبوسکردن آنها در تنگهای بلور و آکواریومها، حیات را از آنان سلب میکنند.
شعار امسال انجمن حمایت از حیوانات برای حمایت از ماهیان قرمز چنین است:
“برخاکیان جمال بهاران خجسته است،
برماهیان تپیدن دریا مبارک است.”
