همزمان با افزایش قیمت و کمبود برخی داروها در ایران، گزارش‌ها از تشدید فشار هزینه‌های درمان بر بیماران حکایت دارد. همزمان برخی اعضای کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی گفته‌اند پیش از جنگ در حدود یک میلیارد دلار برای دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص یافت، اما درباره نحوه هزینه‌کرد بخش عمده‌ای از این منابع ابهام وجود دارد.
بیش از ۱۰۰ میلیون تومان، هزینه ماهانه داروی تالاسمی
یونس عرب، مدیرعامل انجمن تالاسمی به ایلنا گفت هزینه ماهانه دارو و درمان یک بیمار تالاسمی اکنون از ۱۰۰ میلیون تومان فراتر رفته و بخش قابل‌توجهی از این مبلغ مستقیما از جیب بیمار پرداخت می‌شود.
به گفته او، تغییر نحوه تخصیص ارز دارو و افزایش نرخ ارز باعث شده است قیمت برخی داروها به‌شدت افزایش یابد، در حالی که بیمه‌ها با تأخیر این افزایش قیمت‌ها را تحت پوشش قرار می‌دهند.
عرب گفته است در برخی اقلام دارویی که ارز ترجیحی آن‌ها حذف شده، میزان پرداخت مستقیم بیمار می‌تواند تا صدها برابر افزایش یابد. او همچنین از انباشته شدن مطالبات داروخانه‌ها از بیمه‌ها خبر داده و گفته است برخی داروخانه‌ها به دلیل کمبود نقدینگی دیگر توان تأمین بعضی داروها را ندارند.
ناچاری برخی بیماران به فروش داروی مورد‌نیازشان
به گفته سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس، برخی بیماران به دلیل ناتوانی مالی درمان خود را متوقف می‌کنند و برخی دیگر داروی دریافتی خود را برای تأمین هزینه‌های زندگی می‌فروشند. در همین حال، نمایندگان مجلس درباره نحوه هزینه‌کرد منابع ارزی اختصاص‌یافته به دارو و تجهیزات پزشکی و سرنوشت صدها میلیون دلار از این منابع خواستار بررسی شده‌اند.
سلمان اسحاقی، سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، به دیده‌بان ایران گفته است که مشکلات اقتصادی مستقیما بر روند درمان برخی بیماران تأثیر گذاشته است.
او گفت شماری از بیماران به دلیل نداشتن توان مالی، به خانواده خود می‌گویند که همچنان تحت درمان هستند، اما در عمل برای جلوگیری از تحمیل هزینه به خانواده، درمان را کنار می‌گذارند.
اسحاقی افزود گروه دیگری از بیماران دارویی را که برای درمان خود دریافت کرده‌اند، در بازار آزاد می‌فروشند تا از درآمد آن هزینه‌های زندگی‌شان را تامین کنند.
ابهام درباره منابع ارزی دارو
در کنار فشار هزینه‌ها بر بیماران، نحوه مصرف منابع ارزی اختصاص‌یافته به حوزه دارو نیز به موضوع اختلاف در مجلس تبدیل شده است.
روح‌الله لک علی‌آبادی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس گفت پیش از جنگ منابعی در حدود یک میلیارد دلار برای دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص یافت، اما درباره نحوه هزینه‌کرد بخش عمده‌ای از این منابع ابهام وجود دارد.
طبق این گزارش، برای حدود ۳۰۰ میلیون دلار از منابع مورد اشاره اسناد و مدارکی ارائه شده، اما درباره حدود ۷۰۰ میلیون دلار دیگر ابهاماتی مطرح شده و قرار است دیوان محاسبات این موضوع را بررسی کند.
با این حال، مقام‌های وزارت بهداشت روایت متفاوتی ارائه کرده‌اند. محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، در جلسه کمیسیون اعلام کرده است که استفاده از همین منابع مانع از شکل‌گیری بحرانی بسیار شدیدتر در زمینه دارو و تجهیزات پزشکی شده است.
اسحاقی گفت وزیر بهداشت برای توضیح نحوه استفاده از منابع، نامه‌ها و مستنداتی را نیز به نمایندگان ارائه کرده، اما مقرر شده است دیوان محاسبات بررسی جداگانه‌ای انجام دهد و نتیجه را به کمیسیون بهداشت ارائه کند.
در همین حال، لک علی‌آبادی در اظهاراتی جداگانه درباره آمادگی نظام دارویی پیش از جنگ پرسیده است که چرا منابع موجود صرف افزایش ذخایر دارو و مواد اولیه نشده بود و ادعای خودکفایی گسترده در تولید دارو تا چه اندازه با واقعیت موجود مطابقت داشته است.
سخنگوی کمیسیون بهداشت مجلس همچنین نحوه ارزیابی کمبود دارو از سوی دولت را مورد انتقاد قرار داده است.
اسحاقی گفته است وجود یک قلم دارو در تهران نباید به این معنا تلقی شود که آن دارو در کشور کمبود ندارد، زیرا ممکن است همان دارو در بسیاری از استان‌ها در دسترس بیماران نباشد.
عدم حمایت پکن و مسکو از تامین کالاهای اساسی
سخنگوی کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با انتقاد از عدم همکاری حکومت‌های متحد جمهوری اسلامی در تامین کالاهای اساسی از جمله دارو افزود: «آقای پوتین اعلام کرد که در مدت زمان جنگ، ما همراه ایران بودیم. ما همراهی روسیه و چین را در نظام سلامت نمی‌بینیم. در کجا باید آن را ببینیم؟»
این نماینده مجلس افزود در مجمع شورای امنیت سازمان ملل «روسیه و چین در بعضی جاها حق وتو دارند، وتو می‌کنند، گوش می‌دهند و بعضی جاها گوش نمی‌دهند، اما در تامین کالاهای اساسی به ویژه در حوزه دارو، چین و روسیه دیده نمی‌شوند؟ آیا رئیس‌جمهور مطالبه‌ای از آن‌ها نمی‌کند؟ از روسیه و چین مطالبه نمی‌کنند؟»
اسحاقی همچنین به نقش پاکستان در میانجیگری جنگ اشاره کرد و گفت جمهوری اسلامی باید در مقابل جایگاهی که در اختیار اسلام‌آباد قرار داده است، در حوزه سلامت نیز درخواست‌هایی مطرح کند.
او درباره سفر مسعود پزشکیان به هند و گزارش انتقال دارو با هواپیمای رئیس‌جمهوری نیز انتقاد کرد و گفت: «ما به هند رفتیم. معاون گردشگری وزیر میراث اعلام کرد که آقای رئیس‌جمهور با هواپیمای خود دارو آورده است. کمیسیون بهداشت و درمان به ایشان تذکر کتبی داد و به دولت تذکر داد که این حرف نباید گفته می‌شد. در شان ما نیست که رئیس‌جمهور ما با رئیس‌جمهور هند صحبت کرده است. باید در چارچوب شان کشورمان، از هند مطالبه دارویی کنیم، نه اینکه معاون گردشگری بگوید رئیس‌جمهور با هواپیمای خود یواشکی دارو آورده است. این خیلی زشت است.»
