روبیو بهعنوان یکی از تأثیرگذارترین وزرای خارجه ایالات متحده شناخته میشود که نقش پررنگی در پیشبرد سیاستهای کلیدی آمریکا داشته و از این حیث با هنری کیسینجر مقایسه میشود.
دونالد ترامپ اغلب از اعضای کابینه خود تعریف و تمجید میکند، اما هیچکس به اندازه وزیر امور خارجه یعنی مارکو روبیو مورد توجه او نبوده است.
ترامپ در روز ۲۱ ژانویه در مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس به شوخی گفت: «برای نخستینبار دیپلمات شدم.»
او سپس در بین حاضران به روبیو اشاره کرد و او را استاد دیپلماسی خود نامید.
ترامپ گفت: «مارکو روبیو اینها را به من یاد داد. یکبار گفت اجاز دهید به شما دیپلماسی یاد بدهم.»
روبیو طی یک سال گذشته و بهویژه پس از عملیات بازداشت نیکولاس مادورو در اوایل ژانویه در مرکز توجه بوده است. او نقش مهمی در شکلگیری ایده و طرح این عملیات داشت و اکنون سیاست آمریکا را در قبال دولت موقت دلسی رودریگز پیش میبرد.
ترامپ در هفتههای اخیر بارها از روبیو تمجید کرده و گفته که نام او «بهعنوان بهترین وزیر امور خارجه تاریخ ثبت خواهد شد.»
روبیو که همزمان بهعنوان مشاور امنیت ملی ترامپ هم فعالیت میکند، بهعنوان یکی از چهرههای برجسته دولت شناخته میشود. برخی او را با هنری کیسینجر مقایسه میکنند که ابتدا مشاور امنیت ملی دولت بود و سپس رهبری وزارت خارجه تأثیرگذار ریچارد نیکسون و جرالد فورد را برعهده گرفت.
الکس گری، عضو پیشین شورای امنیت ملی در دولت اول ترامپ، روبیو را فردی کارآمد میداند و معتقد است که دیدگاه او در عرصه سیاست خارجی با رویکرد رئیسجمهور همخوانی دارد.
گری به اپک تایمز گفت که روبیو برخلاف وزرای پیشین به فکر تغییر عقیده ترامپ نیست، بلکه اهداف او را به سیاستهای عملیاتی تبدیل میکند.
گری گفت: «او فوقالعاده کارآمد است و شاید کارآمدترین وزیر خارجهای باشد که در این سالها داشتهایم.» گری اکنون عضو ارشد شورای سیاست خارجی آمریکا است.
روبیو در سال ۱۹۷۱ در خانوادهای محافظهکار در میامی به دنیا آمد که جزو مهاجران کوبایی بودند. پدرش در میکده کار میکرد و مادرش مستخدم هتل بود و خانهداری میکرد.
روبیو در کتاب خاطرات خود که با عنوان «پسر آمریکایی» در سال ۲۰۱۲ انتشار یافت، توضیح داد که فداکاریها و سختکوشیهای خانوادهاش در مشاغل کارگری در میامی و لاسوگاس نقش مهمی در موفقیت او داشته و برای نمونه به پیروزی در انتخابات سنای سال ۲۰۱۰ اشاره کرد و آن را مصداق رویای آمریکایی دانست.
روبیو در مصاحبهای با آسوشیتد پرس در سال ۲۰۱۵ گفت: «کوبا برای آنها با خاطرات دردناکی گره خورده بود، اما وطنشان بود و دوستش داشتند.»
اصالت کوبایی و زندگی در جامعه مهاجران کوبایی میامی بر نگاه سیاسی او و بهویژه مخالفت با کمونیسم اثرگذار بود. ایوان الیس، استاد پژوهشهای آمریکای لاتین در کالج جنگ ارتش آمریکا، به اپک تایمز گفت که پیشینه، مهارتهای راهبردی و شناخت عمیق روبیو از کشورهای حوزه دریای کارائیب و آمریکای لاتین باعث شد که در پیشبرد سیاستهای آمریکا در منطقه بسیار کارآمد باشد.
جان سوارز، مدیر اجرایی مرکز کوبای آزاد در واشینگتن، به اپک تایمز گفت: «آمریکاییهای کوباییتبار به آقای روبیو افتخار میکنند.»
سوارز افزود: «او جامعه بینالمللی را درک میکند و شناخت عمیقی از شرایط کوبا، ونزوئلا و نیکاراگوئه دارد.»
روبیو سالها درباره تهدیدات رژیم مادورو هشدار داده بود.
روبیو در سال ۲۰۱۸ در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) نوشت: «بحران ونزوئلا برای آمریکا به تهدید امنیت ملی تبدیل شده و باید مورد رسیدگی قرار بگیرد.»
او افزود: «رژیم مادورو یک شبکه تبهکاری سازمانیافته است که مواد مخدر را به خیابانهای آمریکا قاچاق میکند، به بحران خطرناک مهاجرت دامن زده و از پوتین برای ساخت پایگاه نظامی دعوت کرده است.»
متعاقب بازداشت مادورو در کاراکاس که به دست ارتش آمریکا انجام گرفت، او و همسرش، سیلیا فلورس، در روز ۳ ژانویه به زندانی در شهر نیویورک انتقال یافتند. او با چندین اتهام فدرال از جمله قاچاق مواد مخدر و همکاری با گروههای تروریستی روبهروست. دلسی رودریگز، معاون مادورو، در روز ۵ ژانویه هدایت دولت را بهعنوان رئیسجمهور موقت به دست گرفت.
مارکو روبیو در سیاست خارجی در قبال ایران، تفاوت ملت با جمهوری اسلامی را به خوبی درک کرده است. او چندی پیش درباره ایران گفت: «من هیچ کشور دیگری را نمیشناسم که اینقدر تفاوت عمیق بین مردمش و حاکمانش وجود داشته باشد.»
روبیو افزود: «جمهوری اسلامی نماینده مردم ایران نیست. مردم ایران و فرهنگ کهن پارسیشان خیلی بزرگتر از این رژیم هستند.»
«نقطه عطف روبیو»
روبیو از سال ۲۰۱۱ تا ژانویه ۲۰۲۵ سناتور فلوریدا بود و برای تصدی رهبری وزارت خارجه دولت ترامپ از سمت خود استعفا داد. او در کمیتههای مهم سنا از جمله کمیته اطلاعات و کمیته روابط خارجی عضویت داشت.
روبیو نخستین عضو کابینه دولت دوم ترامپ بود که مورد تأیید قرار گرفت. او در روز تحلیف با ۹۹ رأی موافق و صفر رأی مخالف تأیید شد و در روز ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵ سوگند یاد کرد. روبیو نخستین لاتینتباری است که به وزارت امور خارجه آمریکا رسیده است.
روبیو همچنین در مه ۲۰۲۵ پس از برکناری مایک والتز از سمت مشاور امنیت ملی و انتصاب او بهعنوان سفیر آمریکا در سازمان ملل، که به دنبال ماجرای جنجالی افشای گفتوگوی گروهی اعضای دولت رخ داد، بهعنوان مشاور موقت امنیت ملی ترامپ منصوب شد.
او بهعنوان مشاور امنیت ملی هرروز در کاخ سفید حضور دارد و با رئیسجمهور آمریکا در ارتباط است.
ایوان الیس گفت: «ارتباط نزدیک با رئیسجمهور بسیار حائز اهمیت است.»
الیس افزود که روبیو تصمیم نهایی را نمیگیرد، اما «گزینههایی را پیش روی ترامپ میگذارد که با رویکرد و اهداف او همخوانی دارند.»
الیس گفت: «روبیو در بهترین موقعیت ممکن برای اعمال نفوذ در آمریکای لاتین قرار دارد.»
برخی از کارشناسان سیاست خارجی میگویند روبیو نقش مهمی در تدوین راهبرد امنیت ملی دولت ترامپ داشته است؛ راهبردی که در دسامبر ۲۰۲۵ در دسترس عموم قرار گرفت و نشان داد که آمریکا نیمکره غربی را در اولویت خود قرار داده است.
گری گفت که تغییر رویکرد دولت به شخص ترامپ مربوط میشود که از مدتها پیش به اهمیت این منطقه پی برده بود.
گری افزود: «یکی از دلایل حضور مفید روبیو این است که با رئیسجمهور همنظر است.»
ترامپ و روبیو معتقد بودند که آمریکا نباید اجازه دهد رژیم مادورو با حمایت چین، روسیه و ایران در منطقه جولان دهد.
سوارز افزود که دولت اکنون موضع صریحتری گرفته و میگوید که «نمیتوانیم کشورهای متخاصم را در همسایگیمان تحمل کنیم.»
او معتقد است که رژیم کوبا به دلیل فشار فزاینده آمریکا در آستانه فروپاشی قرار دارد.
برایان شاتس، سناتور دموکرات هاوایی، روبیو را در جلسه کمیته روابط خارجی سنا در روز ۲۸ ژانویه در مورد کوبا به چالش کشید و پرسید که آیا آمریکا تعهد میدهد که در تغییر رژیم کوبا مداخله نکند یا خیر.
روبیو پاسخ داد: «خیر، ما دوست داریم رژیم کوبا تغییر کند. این تمایل به معنای آن نیست که خودمان مداخله کنیم، بلکه صرفاً دوست داریم شاهد چنین تغییری باشیم.»
او گفت که تغییر رژیم کوبا «بهشدت به نفع آمریکا خواهد بود.»
روبیو همچنین به قانون هلمز-برتون (۱۹۶۶) اشاره کرد که عادیسازی روابط آمریکا و کوبا را مشروط به انتقال دموکراتیک قدرت در این کشور میداند.
روبیو گفت: «این مسئله در قانون تصریح شده و تغییر رژیم را پیششرط لغو تحریمها میداند.»
مارکو روبیو؛ شاهین در امور چین
روبیو در سیاستهای مرتبط با چین هم با ترامپ همنظر است و از سرسختترین منتقدان حکومت کمونیستی چین در واشینگتن به شمار میرود؛ بهویژه در مواقعی که صحبت از حقوق بشر، تجارت، امنیت ملی و فناوری به میان میآید.
روبیو در جلسه تأیید صلاحیت سنا در سال ۲۰۲۵ رژیم کمونیستی چین را «قویترین و خطرناکترین» رقیب تاریخ آمریکا نامید.
روبیو گفت: «آنها خصوصیاتی دارند که در مورد اتحاد جماهیر شوروی صدق نمیکند.»
او هشدار داد که اگر اوضاع دستخوش تغییر نشود، آمریکا با جهانی روبهرو خواهد شد که «بخش بزرگی از امور روزمره کشور از امنیت تا سلامت در گرو اجازه چین خواهد بود.»
روبیو در سال ۲۰۲۰ به دلیل دفاع از حقوق بشر در فهرست تحریمهای پکن قرار گرفت.
روبیو لایحه پیشگیری از کار اجباری اویغورها را تنظیم و به قانون تبدیل کرد. او همچنین لایحه حمایت از فالون گونگ را در سال ۲۰۲۴ به مجلس برد و خواستار تحریم عاملان برداشت اجباری اعضای بدن در چین شد. این لایحه در مجلس نمایندگان تصویب شده و اکنون در کمیته روابط خارجی سنا بررسی میشود.
