به گفته دبیرکل شورای امنیت ملی تایوان، پکن متعاقب نشست دونالد ترامپ و شی جینپینگ، رهبر چین، بیش از ۱۰۰ شناور در سراسر زنجیره جزیرهای اول مستقر کرده است؛ اقدامی که به گفته او صلح و ثبات منطقه را به مخاطره میاندازد.
جوزف وو، دبیرکل شورای امنیت ملی تایوان، در روز ۲۳ مه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت دادههای اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی تایوان نشان میدهند که چین طی چند روز گذشته بیش از ۱۰۰ شناور را «در سراسر زنجیره جزیرهای اول» مستقر کرده است. او افزود که این اقدام اندکی پس از نشست پکن انجام گرفت و چین را به «برهم زدن وضع موجود» در منطقه متهم کرد.
استقرار در آبراههای راهبردی
چین فعالیت ناوگان دریایی، گارد ساحلی و شناورهای پشتیبانی خود را در سراسر زنجیره جزیرهای اول افزایش داده است. این زنجیره شامل جزایر و مجمعالجزایری است که در محدوده ژاپن، تایوان و فیلیپین قرار دارند. تایوان تاکنون اطلاعاتی درباره شناورها، محل استقرار یا مدتزمان تردد آنها منتشر نکرده است.
به گزارش وزارت جنگ آمریکا، زنجیره جزیرهای اول یک کمان راهبردی کلیدی در حوزه دریایی چین است. در گزارش سالانه ۲۰۲۵ وزارت جنگ به کنگره آمده است که فعالیت نظامی چین کل زنجیره جزیرهای اول از مجمعالجزایر ژاپن تا شبهجزیره مالایی را دربرمیگیرد. در راهبرد دفاع ملی ۲۰۲۶ آمریکا از دفاع قدرتمند در زنجیره جزیرهای اول بهعنوان یکی از ارکان اصلی راهبرد آمریکا در منطقه هند-آرام یاد شده است.
رویارویی با گارد ساحلی چین درحوالی پراتاس
هشدار دریایی تایوان درحالی صادر شد که گارد ساحلی این کشور از رویارویی با گارد ساحلی چین درحوالی جزایر پراتاس یا «دونگشا» در بخش شمالی دریای جنوبی چین خبر داد. گفتنی است که جزایر پراتاس تحت کنترل تایوان هستند.
اداره گارد ساحلی تایوان اعلام کرد که شناور ۳۵۰۱ گارد ساحلی چین در روز ۲۳ مه وارد آبهای تحت حفاظت پراتاس شد و تایوان هم کشتی گشتی تایچونگ را برای رویارویی و تبادل پیامهای رادیویی به منطقه اعزام کرد. شناور چینی پس از رویارویی با گشت تایوانن از منطقه خارج شد.
وقوع این حادثه درحوالی پراتاس در چارچوب گستردهتری قرار میگیرد. ابتکار عمل شفافیت دریایی آسیا در مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی در گزارشی در ماه مارس اعلام کرد که فعالیت گارد ساحلی چین و اداره ایمنی دریایی این کشور درحوالی پراتاس طی سالهای اخیر افزایش قابلملاحظهای داشته و از تردد صفر شناور در سال ۲۰۲۱ به ۶۰ روز فعالیت دریایی در سال ۲۰۲۵ رسیده است. این روند نشان میدهد که عملیات پکن درحوالی پراتاس از گشتزنیهای محدود به مرحله حضور منظم رسیده است.
کشتی تحقیقاتی چین درحوالی تایوان
رویارویی پراتاس متعاقب آن رخ داد که تایوان اعلام کرد کشتی تحقیقاتی چینی تونگجی را در پی تحقیقات غیرقانونی درحوالی این جزیره مجبور به عقبنشینی کرده است.
اداره گارد ساحلی تایوان اعلام کرد که کشتی تونگجی نخستینبار در روز ۷ مه در جنوبشرق الوانبی و یکبار دیگر در روز ۱۵ مه در فاصله ۶۰ کیلومتری از شرق بندر هوالین رؤیت شد؛ منطقهای در محدوده آبهای تحت حفاظت تایوان که این کشتی تجهیزات تحقیقاتی خود را در آن مستقر کرده بود. کشتی گشتی لانیو برای جلوگیری از عملیات تونگجی به منطقه اعزام شد که به موجب آن شناور چینی با جمعآوری تجهیزات خود از منطقه خارج شد.
اداره گارد ساحلی تایوان میگوید هدف از این فعالیتها جمعآوری دادههای مربوط به آب و بستر دریا بوده که ارتش آزادیبخش خلق چین از آنها برای شناسایی وضعیت دریاها و تردد زیردریاییها استفاده میکند. این اداره تاکنون حدود ۴۱ کشتی تحقیقاتی چینی را در آبهای اطراف تایوان ردیابی کرده است. این کشتیها بخشی از ناوگان تحقیقاتی ۱۲۰ فروندی چین هستند که فعالیت آن از زنجیره جزیرهای اول فراتر رفته و گوآم و هاوایی را هم دربرگرفته است.
طرح مسئله تایوان در نشست پکن
تحرکات نظامی چین متعاقب آن رخ داد که شی در نشست پکن به ترامپ گفت مسئله تایوان مهمترین موضوع در روابط چین و آمریکا بهشمار میرود.
گوئو جیاکون، سخنگوی دولت چین، در روز ۱۴ مه گفت: «شی به ترامپ گفته که اگر مسئله تایوان بهدرستی مدیریت شود، روابط دو کشور باثبات خواهد ماند؛ اگرنه ممکن است بین دو کشور مناقشه و حتی درگیری رخ دهد.»
پکن تایوان را جزئی از خاک چین میداند و احتمال استفاده از نیروی نظامی برای الحاق این جزیره به خاک خود را در نکرده است. دولت تایوان ادعای حاکمیتی چین را مردود میداند و میگوید جمهوری چین- نام رسمی تایوان- و جمهوری خلق چین تابع یکدیگر نیستند.
بسته تسلیحاتی آمریکا و افزایش تنشها
این تحولات درحالی رخ داده که پرسشهای زیادی در واشینگتن درباره بسته پیشنهادی تسلیحاتی آمریکا برای تایوان مطرح است. هونگ کائو، سرپرست وزارت نیروی دریایی آمریکا، به قانونگذاران گفت که تحویل بخشی از سفارشات خارجی جهت اطمینان از وجود مهمات کافی برای کارزار نظامی آمریکا علیه ایران- عملیات خشم حماسی- متوقف شده است.
کنگره آمریکا در ماه ژانویه از تصویب بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری برای تایوان خبر داد، اما ترامپ هنوز این مصوبه را اجرایی نکرده است. کائو به قانونگذاران گفت تصمیمگیری درباره سفارشات آتی برعهده پیت هگست، وزیر جنگ، و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، خواهد بود.
