دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در آغاز سفر یکهفتهای خود به آسیا، مالزی را بهعنوان نخستین مقصد برگزیده است. در آنجا قرار است با سران کشورها دیدار کند و در جمع رهبران جهانی و حدود ۱۷۰۰ مدیر ارشد شرکتهای بینالمللی سخنرانی کند.
به گفته مقامهای ارشد کاخ سفید، انتظار میرود این سفر به سرمایهگذاریهای تازه در ایالات متحده، توافقهای احتمالی تجاری و شاید توافقی در زمینه مواد معدنی حیاتی منجر شود.
جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، و اسکات بسانت، وزیر خزانهداری، پیشتر برای آغاز پنجمین دور از مذاکرات تجاری آمریکا و چین به مالزی رفتهاند.
ترامپ قرار است در آخرین روز سفرش، در بوسان کره جنوبی در تاریخ ۳۰ اکتبر (۸ آبان)، با شی جینپینگ، رهبر حزب کمونیست چین، دیدار کند.
ترامپ پیشتر بهطور ضمنی به فهرست خواستههای اصلی آمریکا از چین اشاره کرده و هشدار داده بود اگر در این دیدار که آن را «طولانی» توصیف کرده است، توافقی منصفانه حاصل نشود، از اول نوامبر (۱۰ آبان) تعرفههای ۱۰۰درصدی جدید بر واردات کالاهای چینی اعمال خواهد شد.
برنامه سفر
ترامپ روز ۲۶ اکتبر (۴ آبان) وارد مالزی خواهد شد و عصر همان روز با انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی، دیدار و احتمالاً توافقی را امضا خواهد کرد. پس از آن، در مراسم امضای توافق صلح میان هون مانت، نخستوزیر کامبوج، و آنوتین چارنویراکل، نخستوزیر تایلند، شرکت خواهد کرد.
در ماه ژوئیه درگیری میان کامبوج و تایلند بر سر اختلافات مرزی آغاز شد که به کشته شدن دهها نفر و آوارگی ۳۰۰ هزار نفر در جریان پنج روز نبرد انجامید. ترامپ در ۲۶ ژوئیه (۴ مرداد) با سران دو کشور تماس گرفت و دو روز بعد، آنها در مالزی توافق آتشبس امضا کردند.
ترامپ همچنین در شام کاری سران آسهآن در ۲۶ اکتبر (۴ آبان) شرکت خواهد کرد و روز بعد راهی ژاپن میشود.
در ۲۸ اکتبر (۶ آبان)، او با سانائه تاکایچی، نخستوزیر تازهانتخابشده ژاپن، دیدار خواهد کرد.
ترامپ در ۲۹ اکتبر (۷ آبان) به کره جنوبی پرواز میکند و با رئیسجمهور لی جهمیونگ دیدار خواهد داشت. مقامهای دو کشور گفتهاند مشتاقاند توافق تجاری جدیدی را نهایی کنند که بر اساس آن، تعرفهها به ۱۵ درصد کاهش مییابد و در مقابل، میلیاردها دلار سرمایهگذاری در بخشهای حیاتی از جمله کشتیسازی در آمریکا انجام میشود. پس از آن، ترامپ در ضیافت ناهار مدیران ارشد APEC سخنرانی اصلی خود را ایراد خواهد کرد و در شام کاری رهبران این مجمع شرکت میکند.
در ۳۰ اکتبر (۸ آبان)، ترامپ در کره جنوبی با شی جینپینگ دیدار کرده و سپس به واشنگتن بازخواهد گشت.
مذاکرات با چین
مذاکرهکنندگان تجاری آمریکا اعلام کردهاند که گفتوگوهای ایالات متحده و چین از اوایل ماه جاری، پس از آنکه پکن محدودیتهای گستردهای بر صادرات عناصر خاکی کمیاب اعمال کرد، در جریان است. این اقدام باعث شد آمریکا در واکنش، تعرفههای ۱۰۰درصدی بر کالاهای چینی وضع کند.
با توجه به گستردگی این محدودیتها؛ که مقامهای آمریکایی میگویند بر تجارت جهانی حتی در مواردی که چین طرف معامله نیست نیز تأثیر میگذارد؛ نهادهای بینالمللی مانند اتحادیه اروپا و صندوق بینالمللی پول نیز به ایالات متحده پیوستهاند و از پکن خواستهاند فوراً این تصمیم را لغو کند.
انحصار چین در تولید مواد معدنی حیاتی مدتهاست که از نگرانیهای راهبردی آمریکا به شمار میرود؛ زیرا چین دستکم ۹۰ درصد از فرایند پالایش این عناصر را در اختیار دارد.
ترامپ این هفته در گفتوگو با خبرنگاران گفت عناصر خاکی کمیاب آنگونه که چین تصور میکند اهرم فشار نیستند، زیرا استفاده از این اهرم به بهای از دست دادن هرگونه تجارت با ایالات متحده تمام خواهد شد.
ترامپ در ۲۰ اکتبر (۲۸ مهر) پس از دیدار با آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، و اعلام توافق جدیدی در زمینه مواد معدنی حیاتی گفت: «در یک مقطع، آنها دیگر قادر به انجام هیچگونه معاملهای با ما نخواهند بود. در یک مقطع، وقتی آنقدر تعرفه پرداخت میکنند، تقریباً یعنی میگویند: ما نمیخواهیم با شما تجارت کنیم.»
ترامپ علاوه بر لغو محدودیتهای مربوط به عناصر خاکی کمیاب، این هفته اعلام کرد که انتظار دارد پکن صادرات مواد اولیه فنتانیل را متوقف کند، خرید سویا از آمریکا را از سر بگیرد و شرایط منصفانهتری برای تجارت فراهم آورد تا روند کنونی که سرمایهگذاریهای آمریکایی در چین از سرمایهگذاریهای چینی در آمریکا بیشتر است، معکوس شود.
مقامها و سیاستگذاران آمریکایی همچنین از رئیسجمهور خواستهاند در مذاکرات، مسائل حقوق بشری را مطرح کند و خواستار آزادی زندانیان آمریکایی در چین شود.
ترامپ با اشاره به وضعیت وخیم اقتصادی چین، نسبت به دستیابی به توافقی منصفانه ابراز خوشبینی کرده است. رژیم کمونیستی چین اخیراً در حالی چهارمین پلنوم خود را برگزار کرد که نارضایتی عمومی در کشور رو به افزایش است.
در همین حال، چین همچنان اقدامات تهاجمی تجاری خود را نهتنها علیه ایالات متحده، بلکه در برابر سایر کشورها نیز ادامه میدهد. پکن درگیر مناقشهای با دولت هلند بر سر کنترل شرکت تراشهسازی «نکسپریا» است، تهدید به تحریم شرکت کشتیسازی کرهای «هانوا» کرده و تحقیقات تازهای را علیه شرکتهای تراشهسازی آمریکایی آغاز کرده است.
