ارمنستان و ایالات متحده توافق کردهاند در حوزه انرژی هستهای غیرنظامی همکاری کنند؛ توافقی که میتواند به معنای میلیاردها دلار صادرات آمریکا باشد.
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری ایالات متحده، روز دوشنبه این توافق را امضا کردند. معاون رئیسجمهوری آمریکا برای سفری دو روزه در ارمنستان بهسر میبرد.
دو طرف مذاکرات مربوط به آنچه «توافق ۱۲۳» نامیده میشود را نهایی کردند؛ توافقی که به ایالات متحده اجازه میدهد فناوری و تجهیزات هستهای را بهطور قانونی به کشورهای دیگر صادر کند.
ونس گفت این توافق میتواند تا ۵ میلیارد دلار صادرات اولیه آمریکا به ارمنستان بههمراه داشته باشد و همچنین ۴ میلیارد دلار قرارداد بلندمدت برای تأمین سوخت و خدمات نگهداری ایجاد کند.
پاشینیان در یک نشست خبری مشترک با ونس گفت: «این توافق فصل تازهای در تعمیق مشارکت انرژی میان ارمنستان و ایالات متحده باز خواهد کرد.»
ارمنستان بهطور تاریخی برای تأمین نیازهای انرژی خود به روسیه و ایران وابسته بوده است. این کشور اکنون پیشنهادهایی از شرکتهای آمریکایی، روسی، چینی، فرانسوی و کرهجنوبی برای ساخت یک رآکتور هستهای جدید بهمنظور جایگزینی نیروگاه قدیمی متسامور که توسط روسیه ساخته شده، دریافت کرده است. هنوز انتخابی اعلام نشده است.
توافق جدید ایالات متحده میتواند روند فاصله گرفتن این جمهوری پیشین شوروی از مدار نفوذ روسیه را تسریع کند؛ بهویژه اگر آمریکا برنده مناقصه ساخت نیروگاه انرژی شود. مسکو از دیرباز منطقه قفقاز جنوبی را بخشی از حوزه نفوذ خود میداند.
میخائیل گالوزین، معاون وزیر امور خارجه روسیه، به روزنامه ایزوستیا گفت پیشنهاد روسیه برای ساخت نیروگاه جدید بهترین گزینه است و شرکت دولتی روساتم آماده است عملیات اجرایی این تأسیسات جدید را آغاز کند.
گالوزین گفت: «روساتم آماده است اجرای این پروژه را بسیار سریع آغاز کند، البته مطابق با خواستههای دوستان ارمنی ما. از نظر دسترسی به فناوریهای قابلاعتماد و آزمودهشده، و همچنین جذابیت پارامترهای مالی، عملاً جایگزین واقعیای وجود ندارد.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، در ماه ژانویه اعلام کرد که ونس به ارمنستان و جمهوری آذربایجان سفر خواهد کرد تا به تقویت توافق صلحی کمک کند که در ماه اوت در واشینگتن امضا شد و به دههها درگیری بر سر منطقه قرهباغ کوهستانی پایان داد. این سفر همچنین با هدف گسترش روابط آمریکا از طریق توافقهایی در زمینه همکاری هستهای، نیمهرساناها و تجهیزات دفاعی انجام میشود.
ونس در جریان این سفر، طرح «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» را ترویج میکند؛ طرحی موسوم بهTRIPP که شامل یک کریدور برنامهریزیشده به طول ۴۳.۵ کیلومتر در جنوب ارمنستان است. این مسیر دسترسی مستقیم جمهوری آذربایجان به نخجوان و متحدش ترکیه را فراهم میکند.
طرح TRIPP شامل ارتقای خطوط راهآهن، خطوط لوله نفت و گاز و کابلهای فیبر نوری است. این مسیر میتواند با اتصال آسیا و اروپا، قفقاز جنوبی را که به مرزهای بسته و درگیریهای قومی شناخته میشود، دگرگون کند.
این مسیر همچنین روسیه و ایران را دور میزند و انرژی و تجارت را از مسکو منحرف میکند.
ونس گفت: «ما فقط برای ارمنستان صلح ایجاد نمیکنیم؛ بلکه همزمان برای ارمنستان و ایالات متحده رفاه واقعی میسازیم.»
بر اساس اعلام کاخ سفید، ونس قرار است روزهای چهارشنبه و پنجشنبه به جمهوری آذربایجان سفر کند.
