حمله ماه گذشته دولت ترامپ به یک قایق ونزوئلایی مظنون به حمل مواد مخدر در آبهای این کشور بیدلیل نبود. این حمله اقدامی سنجیده بود که تبعات سنگینی برای سیاستهای آمریکا در قبال آمریکای لاتین، ونزوئلا و چین به همراه دارد. مبارزه آمریکا با مواد مخدر به نبردی بسیار گسترده تبدیل شده و تبعات زنجیرهای دامنهداری خواهد داشت.
آمریکا تعدادی از ناوهای جنگی خود را در نزدیکی آبهای ونزوئلا مستقر کرده تا پیام خود را بیپرده منتقل کند. دورانی که آمریکا منفعل بود و به ونزوئلا واکنش نشان نمیداد، به سر رسیده است.
سرمایهگذاریهای هنگفت چین در ونزوئلا
ونزوئلا که زمانی ثروتمندترین کشور آمریکای لاتین به شمار میآمد، دیگر صرفاً یک کشور سوسیالیستی ورشکسته نیست، بلکه به خط مقدم نبرد ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. واشینگتن در دولت دوم ترامپ از حالت انفعال خارج شد و کاراکاس را به دلیل قاچاق مواد مخدر که شهروندان آمریکایی را هدف گرفته مجازات کرد.
اما این تازه آغاز ماجراست.
ونزوئلا از نگاه پکن یک دارایی ژئوپلیتیکی ارزشمند است. چین در یک دهه گذشته میلیاردها دلار در بخش نفت ورشکسته ونزوئلا سرمایهگذاری کرده و بهازای پول نقد و توسعه زیرساخت، نفت خام میگیرد. با توجه به اینکه ونزوئلا بزرگترین ذخایر نفتی اثباتشده جهان را دارد، حزب کمونیست فرصت را غنیمت شمرده تا هم امنیت انرژی خود را تأمین کند و هم از نفوذ سیاسی در آمریکای لاتین برای حمله به آمریکا استفاده کند.
مادورو با ایفای نقش کوبا در دوران جنگ سرد به نیروی نیابتی چین تبدیل شده است
اگر این سناریو برای شما آشنا به نظر میرسد، به این دلیل است که نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا، از کتاب «جنگ سرد» فیدل کاسترو الگوبرداری کرده است. همانطور کوبا در سال ۱۹۶۰ نقش پایگاه پیشروی مسکو را ایفا میکرد، ونزوئلا نیز اکنون به نیروی نیابتی حزب کمونیست چین در نیمکره غربی تبدیل شده است.
مادورو به واسطه همراهی با چین از حمایت اقتصادی و پشتیبانی در عرصه بینالمللی برخوردار شده و پکن نیز جایگاه خود را در مرز جنوبی آمریکا تثبیت کرده است. این همکاری نوظهور به راهبرد اتحاد جماهیر شوروی برای اعمال نفوذ به حیاط خلوت آمریکا شباهت دارد.
نقش کلیدی حزب کمونیست چین در تجارت مواد مخدر ونزوئلا
همانطور که انتظار میرود، پکن از دولت فاسد ونزوئلا و نزدیکی آن به آمریکا سوءاستفاده میکند. گزارش مقامات آمریکایی حاکی از آن است که شرکتهای چینی پیشسازهای لازم برای تولید فنتانیل و سایر مواد مخدر مصنوعی را تأمین میکنند و این کار مستقیماً با تأیید حزب کمونیست چین انجام میگیرد.
مواد اولیه عمدتاً به ونزوئلا میرسند. سپس کارتلهای محلی روی آنها کار میکنند و مواد تولیدی را از نو به شمال میفرستند. تجارت زیرزمینی مواد مخدر به نقطه بحرانی روابط آمریکا و چین تبدیل شده است، بهطوری که واشینگتن پکن را متهم میکند که این مواد مخدر مهلک را از طریق بنادر بدون بازرسی ونزوئلا به آمریکا میفرستد. پکن دست داشتن در این موضوع را تکذیب کرده است.
حمله آمریکا به قایق مواد مخدر باند قطار آراگوآ
متعاقب حمله به قایق ونزوئلایی مظنون به حمل مواد مخدر، که به باند قطار آراگوآ تعلق داشت، نیروهای آمریکایی از توقیف محمولههای بزرگ مواد مخدر خبر دادند که قرار بود به آمریکا صادر شوند. این عملیات مصداق هشدار مستقیم به حکومت مادورو بود و نشان داد که واشینگتن با نقش پررنگ ونزوئلا در قاچاق مواد مخدر در نیمکره غربی کنار نخواهد آمد.
حمله جنجالی به قایق حامل مواد مخدر که بهطور گسترده در سطح جهان بازتاب پیدا کرد، از اهمیت فزاینده نقش ونزوئلا در تروریسم مواد مخدر حکایت دارد که با همراهی رژیم چین فعالیت میکند.
حمایت حزب کمونیست چین از باندهای ونزوئلایی
با وجود رژیم تبهکار کاراکاس و حمایت مالی چین، باندهای ونزوئلایی عملیات قاچاق و فعالیتهای مجرمانه خود را در کلمبیا، آمریکای مرکزی و مرز جنوبی آمریکا گسترش دادهاند.
سازمانهای اجرای قانون در آمریکا به این نتیجه رسیدهاند که باندهای ونزوئلایی به افزایش جرایم خشونتمحور، قاچاق انسان و جابهجایی مهاجران در شهرهای مختلف آمریکا دامن زدهاند. به تعبیر دیگر، حزب کمونیست چین با استفاده از نیروی نیابتی خود در ونزوئلا و با تهدید ثبات داخلی و جان مردم آمریکایی علیه ایالات متحده وارد جنگ شده است.
حمایت چین از تلاش ونزوئلا برای پیوستن به بریکس
ونزوئلا با حمایت چین قصد دارد به بریکس ملحق شود که اخیراً با مخالفت برزیل مواجه شده است. با اینحال، اتحاد ونزوئلا و چین باعث شده که این کشور در ایجاد چالشهای منطقهای برای آمریکا دست بالا را پیدا کند. از اینرو، نقش کاراکاس در باندهای تبهکاری، مواد مخدر و قاچاق انسان خلاصه نمیشود.
اگر ونزوئلا بهطور رسمی به بریکس ملحق شود، به یک رقیب جدید برای نظام مالی جهانی تحت رهبری آمریکا تبدیل خواهد شد و در رابطه با قدرت و نفوذ آمریکا در سطح منطقهای و جهانی در زمره تهدیدات ژئوپلیتیکی قرار خواهد گرفت.
درصورتی که پای کاراکاس به اردوگاه بریکس باز شود، پکن (به همراه روسیه، ترکیه و دیگر کشورها) نهتنها رژیم مادورو را تقویت خواهد کرد، بلکه نفوذ آمریکا در نیمکره غربی را نیز به خطر خواهد انداخت. تحلیلگران میگویند این اقدامات بخشی از راهبرد فراگیر حزب کمونیست چین است که قصد دارد با ایجاد بیثباتی در حیاط خلوت واشینگتن، آمریکا را از آسیا دور کند. وجود این جبهه قدرتمند در آمریکای لاتین به چین اجازه میدهد که همزمان در دو قاره به آمریکا فشار وارد کند.
جنگ سرد جدید در آمریکای لاتین
ونزوئلا دیگر صرفاً یک بلای اقتصادی و انسانی نیست، بلکه به خط مقدم نبرد ژئوپلیتیکی چین و آمریکا تبدیل شده است. با تأمین مالی رژیم مادورو، فراهم کردن پیشسازهای شیمیایی و اضافه کردن کاراکاس به بریکس، پکن میتواند نقش چندوجهی خود را در نیمکره غربی بهصورت نیابتی پررنگتر کند. واکنش آمریکا به واسطه عملیات دریایی علیه قاچاق مواد مخدر و اعمال تحریمهای جدید نشان میدهد که واشینگتن این تهدیدات را جدی گرفته است.
همانطور که کوبا در گذشته بهعنوان پیادهنظام مسکو در کارائیب عمل میکرد، ونزوئلا اکنون به پایگاه پیشروی پکن در حیاط خلوت آمریکا تبدیل شده است؛ امری که نشان میدهد درگیری احتمالی چین و آمریکا ممکن است بهجای دریای جنوبی چین در جنوب میامی رخ دهد.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
درباره نویسنده: جیمز گوری نویسنده کتاب «بحران چین» (۲۰۱۳) است. او در پادکست یوتیوبی خود، که «جمهوری موزفروش» نام دارد، درباره مسائل روز چین صحبت میکند.
