بهبود جریان حملونقل نفت از طریق تنگه هرمز باعث شده است قیمت نفت برنت به سطحی پایینتر از قیمتهای پیش از آغاز جنگ جمهوری اسلامی بازگردد.
قیمت نفت روز پنجشنبه ۲۵ ژوئن (چهارم تیر) به پایینترین سطح خود از پیش از آغاز جنگ در ایران رسید؛ زیرا تردد نفتکشها در تنگه هرمز همچنان در حال افزایش است. این روند نشان میدهد صادرات نفت از کشورهای حوزه خلیج فارس بهتدریج در حال بازگشت به وضعیت عادی است و نگرانیها درباره اختلال طولانیمدت در عرضه نفت کاهش یافته است.
بهای نفت خام برنت برای تحویل در ماه اوت، در معاملات صبح روز ۲۵ ژوئن (چهارم تیر) حدود ۱٫۴ درصد کاهش یافت و به حدود ۷۲٫۷۰ دلار در هر بشکه رسید. همزمان، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت(WTI) آمریکا نیز حدود ۱٫۱ درصد افت کرد و به کمتر از ۷۰ دلار در هر بشکه رسید.
قیمت نفت اکنون برای چهارمین روز متوالی کاهش یافته و تمام افزایشهایی را که از زمان آغاز جنگ ثبت شده بود، از بین برده است.
این کاهش در حالی رخ داده که اطمینان بازار در مورد پایداری توافق اولیه صلح میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی که هفته گذشته حاصل شد، افزایش یافته است؛ توافقی که امکان ازسرگیری انتقال نفت از طریق تنگه هرمز، یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان را فراهم کرده است.
تحلیلگران میگویند بازار بیش از گذشته، بازگشت سریع عرضه نفت خاورمیانه را در قیمتها لحاظ میکند و این موضوع بر نگرانیها درباره ریسکهای گستردهتر ژئوپلیتیکی غلبه کرده است.
تونی سیکامور، تحلیلگر بازار در مؤسسه آیجی، در یادداشتی پژوهشی نوشت: «سرعت این کاهش بسیاری را غافلگیر کرده است؛ زیرا بازارها بازگشت نفت خاورمیانه را بسیار سریعتر از آنچه اغلب انتظار داشتند، در قیمتها منعکس کردهاند.»
چشمانداز کوتاهمدت بازار نیز نزولیتر شده است. قیمت قراردادهای نفت برنت برای تحویل در ماه اوت اکنون پایینتر از قراردادهای سپتامبر معامله میشود؛ ساختاری که در بازار با نام کانتانگو شناخته میشود و معمولاً نشاندهنده فراوانی عرضه در کوتاهمدت است.
افزایش تردد نفتکشها
دادههای حملونقل دریایی از بهبود چشمگیر رفتوآمد کشتیها در تنگه هرمز حکایت دارد؛ جایی که صادرات نفت در طول جنگ بهشدت مختل شده بود.
بر اساس دادههای شرکت تحلیل دریایی ویندوارد، تعداد عبورهای تأییدشده از تنگه هرمز روز چهارشنبه با ۴۸ درصد افزایش به ۳۱ کشتی، یعنی نزدیک به ۵۰ درصد بیشتر از روز قبل رسید.
اکنون بیش از نیمی از کشتیهای ورودی از مسیر جنوبی تازهای که با هماهنگی عمان و سازمان بینالمللی دریانوردی ایجادشده، عبور میکنند. در همین حال، کشتیهای خروجی نیز بدون اسکورت نظامی استفاده از مسیر مرکزی را از سر گرفتهاند.
ویندوارد اعلام کرد شرکتهای کشتیرانی بهتدریج کشتیهای خود را بهصورت مستقل هدایت میکنند و این موضوع موجب کاهش صف نفتکشهای معطل در دریا شده است؛ از جمله یک نفتکش بسیار بزرگ کره جنوبی که از نخستین روزهای جنگ در خلیج فارس گرفتار شده بود.
این شرکت در پیامی که ۲۴ ژوئن (سوم تیر) در ایکس منتشر کرد، نوشت: «شرایط در حال بازگشت به حالت عادی است؛ اما خطرات در برخی نقاط همچنان وجود دارد.»
تحلیلگران ویندوارد همچنین برآورد کردهاند که تردد کشتیها اکنون به ۳۵ تا ۴۰ کشتی در روز رسیده است؛ رقمی که حدود سه برابر پایینترین سطح روزهای اخیر است، اما هنوز با سطح پیش از جنگ که بیش از ۱۳۰ کشتی در روز بود، فاصله دارد.
بازگشت جریان نفت به سطح پیش از جنگ
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، روز چهارشنبه اعلام کرد که طی ۲۴ ساعت گذشته ۷۲ کشتی حامل حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز عبور کردهاند و جریان انتقال نفت عملا به سطح پیش از جنگ بازگشته است.
او در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «از رئیسجمهور ترامپ و نیروهای نظامی آمریکا متشکرم.»
این اظهارات اشارهای به فشار ناشی از محاصره دریایی جمهوری اسلامی توسط آمریکا و همچنین نقش دونالد ترامپ در پیشبرد تفاهمنامه میان واشنگتن و تهران داشت؛ تفاهمنامهای که پس از امضای آن در هفته گذشته، تنگه هرمز دوباره به روی کشتیهای تجاری باز شد.
این تفاهمنامه، علاوه بر تعیین یک دوره ۶۰ روزه برای ادامه مذاکرات درباره موضوعاتی مانند برنامه هستهای ایران و کاهش گستردهتر تحریمها، شامل لغو محاصره دریایی بنادر ایران از سوی ایالات متحده و تعلیق موقت تحریمهای صادرات نفت تهران نیز بود؛ اقدامی که عرضه جهانی نفت خام را افزایش داده است.
با این حال، رایت در نشستی که روز چهارشنبه برگزار شد، گفت بازگشت کامل حملونقل دریایی به شرایط عادی همچنان به چند هفته زمان نیاز دارد؛ زیرا در بخشهایی از آبراه، عملیات پاکسازی مینهای دریایی ادامه دارد.
افزایش عرضه جهانی نفت
همزمان با بهبود وضعیت کشتیرانی، عرضه نفت در بازارهای جهانی نیز در حال افزایش است.
معاملهگران از رشد قابلتوجه پیشنهادهای فروش نفت خام خاورمیانه خبر دادهاند و صادرات از غرب آفریقا و دیگر مناطق تولیدکننده نیز افزایش یافته است.
تحلیلگران مؤسسه آیانجی معتقدند روند اخیر قیمتها نشان میدهد سرمایهگذاران انتظار دارند جریان صادرات نفت از خلیج فارس بسیار سریعتر از پیشبینیهای قبلی احیا شود.
وارن پترسون و اوا مانتهی، تحلیلگران آیانجی در یادداشتی که روز چهارشنبه منتشر شد، نوشتند: «قیمت نفت همچنان در حال کاهش است؛ زیرا جریان صادرات از خلیج فارس در حال بهبود است. رفتار بازار نشان میدهد سرمایهگذاران بازگشت سریع تردد کشتیها در تنگه هرمز را مفروض گرفتهاند.»
با این حال، این دو تحلیلگر هشدار دادند که افت اخیر قیمت نفت ممکن است بیش از اندازه بوده باشد.
آنها نوشتند: «ما همچنان معتقدیم کاهش قیمت نفت بیش از حد بوده است؛ زیرا بازار همچنان با محدودیت عرضه مواجه است.»
به گفته آنها، هرچند تردد کشتیها نسبت به روزهای جنگ بهبود یافته، اما هنوز به سطح پیش از جنگ بازنگشته است و این نشان میدهد روند احیای کامل حملونقل دریایی همچنان ادامه دارد.
