عادت‌های روزمره و ادویه‌جات نقش تعیین‌کننده‌ای در توان بدن در مواجهه با بیماری‌های فصل سرما دارند.
روزها کوتاه‌تر و صبح‌ها سردتر می‌شوند و ناگهان یکی از همکاران‌تان سرفه می‌کند. فصل سرماخوردگی و آنفلوآنزا در راه است و عادت‌هایی که از حالا در پیش می‌گیرید، کمک می‌کنند که این دوره را با دردسر کمتری پشت سر بگذارید.
از استرس شروع کنید
پاییز بهترین زمان برای خوداندیشی است؛ فرصت خوبی که باید از آن استفاده کنید و ببینید آیا استرس‌های روزمره زندگی‌تان شکل مزمن پیدا کرده‌اند یا خیر.
این مسئله حائز اهمیت است. استرس حاد به‌طور موقت سیستم ایمنی را تقویت می‌کند، اما اگر هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه پیدا کند، سیستم ایمنی را سرکوب می‌کند و باعث ترشح هورمون‌هایی مانند کورتیزول می‌شود که به مرور زمان به التهاب بیشتر و کاهش سطح گلبول‌های سفید منجر می‌شوند؛ گلبول‌هایی که بدن برای مقابله با عوامل مهاجم به آن‌ها نیاز مبرم دارد.
نمی‌توان استرس را به‌طور کامل از زندگی حذف کرد، اما نحوه واکنش ما به استرس تأثیر بسزایی دارد. راهکارهایی مانند دعا خواندن، ژورنال‌نویسی روزانه، یوگا و مدیتیشن به بازیابی تمرکز کمک می‌کنند و باعث می‌شوند احساس مهم‌بودن کنیم، هدفمندانه زندگی کنیم و استرس را به‌شکل مؤثر تحت کنترل درآوریم.
گیاهان دارویی برای مقابله با استرس
آداپتوژن‌ها گیاهانی هستند که به افزایش تاب‌آوری، ایجاد تعادل در بدن و کنترل استرس و تبعات دامنه‌دار آن کمک می‌کنند. می‌توان آن‌ها را به شکل کپسول، پودر، دم‌نوش یا عصاره دریافت کرد. آشواگاندا، شیساندرا، رودیولا، شیرین‌بیان، ریحان مقدس و جینسینگ چند نمونه از محبوب‌ترین آداپتوژن‌ها هستند.
یک مطالعه کوچک نشان داد بزرگسالانی که هرروز عصاره ریشه آشواگاندا مصرف می‌کردند، با کاهش چشمگیر استرس، اضطراب و سطح کورتیزول صبحگاهی خود مواجه شدند و کیفیت خواب آن‌ها به‌شکل قابل‌توجهی بهبود پیدا کرد. مطالعات کوچک‌تر نشان داده‌اند که رودیولا سطح کورتیزول را کاهش می‌دهد، خستگی ذهنی را از بین می‌برد و خلق‌وخو را در زمان استرس شدید بهبود می‌بخشد.
مراقب وضعیت خواب خود باشید
خواب هم تأثیر بسزایی بر سیستم ایمنی و سلامت عمومی دارد. خواب منظم و باکیفیت لازمه برخورداری از سیستم ایمنی قدرتمند است. کم‌خوابی در جامعه ما به امری رایج تبدیل شده و مطالعات نشان داده‌اند که نداشتن خواب کافی سیستم ایمنی را ضعیف می‌کند، توان دفاعی بدن را به حداقل می‌رساند و به التهاب مزمن دامن می‌زند.
برای داشتن سیستم ایمنی سالم همچنان به فعالیت بدنی منظم نیاز داریم، اما با شروع ماه‌های سرد سال بهتر است میزان فعالیت‌مان را در مقایسه با تابستان کاهش دهیم تا انرژی‌مان هدر نرود. همچنین برای حفظ سلامتی و تندرستی به خواب بیشتری نیاز داریم.
انجام این کار درعمل آسان نیست، اما کنار گذاشتن دستگاه‌های الکترونیکی و کاهش نور محیط در ساعات منتهی به خواب به بدن کمک می‌کند ملاتونین تولید کند و آماده خواب شود. خواب منظم و باکیفیت حامیِ سیستم ایمنی است، اما کمبود خواب مزمن با تضعیف سیستم دفاعی بدن در قبال عفونت و افزایش التهاب مزمن ارتباط دارد.
داروهای آشپزخانه‌ای
گیاهان و ادویه‌جات موجود در آشپزخانه می‌توانند داروی مؤثری باشند و بدن را در قبال عفونت‌های شایع فصل سرما تقویت کنند.
سیر
سیر را همه می‌شناسند و آن را تقویت‌کننده همه‌جانبه سلامتی می‌دانند. سیر همه‌جا پیدا می‌شود، ارزان است و می‌توانید خودتان هم برای کاشت آن دست به کار شوید.
سیر خواص ضدباکتریایی، ضدویروسی، ضدقارچی، ضدانگلی و ضدالتهابی دارد و برای تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماری‌ها مفید است.
ساده‌ترین کار این است که سیر بیشتری به غذای خود اضافه کنید. سیر خام را خرد یا له کنید و قبل از پخت‌و‌پز حدود ۱۰ دقیقه صبر کنید. این کار به تشکیل ترکیب اصلی و فعال سیر یا همان آلیسین کمک می‌کند. اگر حس می‌کنید در آستانه سرماخوردگی هستید، می‌توانید سیر خام بخورید. یک یا دو حبه سیر را له کنید، ۱۰ دقیقه صبر کنید و آن را به‌همراه غذا میل کنید. شاید این کار برای همه مناسب نباشد، اما راحت و بی‌دردسر است. اگر طعم سیر را دوست ندارید، می‌توانید کپسول سیر را امتحان کنید. برای بهره‌مندی بیشتر از خواص سیر می‌توانید سیر سیاه را امتحان کنید که تحت فرایند تخمیر قرار می‌گیرد و بافت جویدنی و طعم شیرین دارد. مردم در تایلند، کره جنوبی و ژاپن از دیرباز از سیر سیاه استفاده می‌کنند.
کری آدامز، کارشناس گیاهان دارویی و متخصص طب سوزنی و طب عملکردی، که نزدیک به ۵۰ سال است در این زمینه فعالیت می‌کند و مالک مرکز هربلی یورز در نیوجرسی است، درباره نحوه استفاده از سیر در ایمیلی به اپک تایمز نوشت: «دوست دارم سیر را به دم‌نوش آویشن و زنجبیل اضافه کنم. هردو طبع گرم دارند و گردش خون را افزایش می‌دهند. همچنین از سیر در کنار پیاز و عسل به‌عنوان شربت سرفه استفاده می‌کنم.»
اگر دارو می‌خورید یا برای بیماری‌های مزمن تحت درمان هستید، قبل از مصرف سیر با دوز درمانی با پزشک یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی مشورت کنید. آدامز می‌گوید از آن‌جا که سیر طبع گرم دارد، درصورت مواجهه با تب، قرمزی چشم یا قرمزی صورت از مصرف آن پرهیز کنید. همچنین افرادی که داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند یا سابقه زخم معده یا التهاب معده دارند، باید در مصرف سیر احتیاط بیشتری به خرج دهند.
فلفل کاین
فلفل کاین در قفسه ادویه‌جات یا کابینت بسیاری از آشپزخانه‌ها یافت می‌شود. اگر به غذاهای تند علاقه دارید، فلفل کاین گزینه مناسبی برای تقویت بدن و دور ماندن از بیماری خواهد بود. این فلفل سرشار از مواد مغذی و ویتامین ث بوده و حامی ویتامین ئی، آ و ویتامین‌های گروه ب است که همگی برای سلامت سیستم ایمنی ضروری هستند. ویتامین آ موجود در فلفل کاین به سلامت غشای مخاطی بینی، دهان و ریه‌ها کمک می‌کند و مانع ورود میکروب‌ها می‌شود.
در مطالعه کوچکی که در نشریه آلرژی و ایمنی‌شناسی بالینی منتشر شد، داوطلبان مبتلا به رینیت غیرآلرژیک (گرفتگی بینی، آبریزش بینی و عطسه) از اسپری بینی حاوی کپسایسین استفاده کردند و بعد از ۱۴ روز با کاهش سریع و قابل‌توجه علائم خود مواجه شدند.
می‌توانید با افزودن مقداری فلفل کاین خشک به سوپ، خورش یا دم‌نوش شروع کنید. بسته به واکنش بدن‌تان می‌توانید مقدار فلفل را به‌تدریج افزایش دهید. فلفل کاین در مقادیر خوراکی معمولاً بی‌خطر است، اما اگر با نشانه‌های گرمی مواجه شدید، از مصرف آن پرهیز کنید. همچنین اگر دچار ناراحتی یا درد معده شدید، مصرف آن را متوقف کنید.
عسل
عسل به‌دلیل خواص ضدباکتریایی، ضدمیکروبی و ضدالتهابی خود از دیرباز کاربرد دارویی داشته است. نتایج یک مطالعه نشان داد که عسل می‌تواند از رشد حدود ۶۰ نوع باکتری و بعضی از قارچ‌ها و ویروس‌ها جلوگیری کند. تحقیقات آزمایشگاهی هم نشان می‌دهند که عسل باعث تحریک سلول‌های ایمنی از جمله پادتن‌ها، مونوسیت‌ها، نوتروفیل‌ها، سلول‌های کشنده طبیعی و لنفوسیت‌های تی و بی می‌شود. البته هنوز معلوم نیست که مصرف روزانه یک قاشق عسل به تقویت پاسخ ایمنی بدن کمک می‌کند یا خیر.
با این‌حال، عسل ماده‌ای آرام‌بخش بوده و امتحان خود را پس داده است. می‌توانید در فصل سرماخوردگی و آنفلوآنزا از عسل استفاده کنید. عسل در تهیه بسیاری از داروهای گیاهی خانگی کاربرد دارد و ترکیب آن با پیاز ورقه‌شده به تسکین سرفه کمک می‌کند.
عسل خام گزینه بهتری است. عسل‌های تجاری پاستوریزه هستند که یعنی در معرض دمای بالا قرار گرفته‌اند و ممکن است ترکیبات مفید خود را از دست داده باشند. عسل خام مستقیماً از کندو خارج می‌شود و ترکیبات مفید بیشتری دارد. مصرف روزانه یک قاشق عسل در فصل سرماخوردگی و آنفلوآنزا راهکار مؤثری برای تقویت سیستم ایمنی است.
اگر هزینه برایتان ملاک نیست، می‌توانید از عسل مانوکا استفاده کنید که خواص بیشتری دارد. این عسل نتیجه زحمت زنبورهایی است که از بوته مانوکا تغذیه می‌کنند؛ گیاهی که فقط در نیوزیلند یافت می‌شود. برای اطمینان از اصالت عسل مانوکا به برچسب روی شیشه دقت کنید.
افراد مبتلا به دیابت باید به‌دلیل قند بالای این عسل احتیاط کنند و کودکان زیر ۱ سال هم نباید عسل بخورند. خطر وجود هاگ‌های باکتری بوتولیسم جدی است.
سخن پایانی
هیچ گیاه یا عادت به‌خصوصی نمی‌تواند شما را در برابر بیماری‌های فصل سرماخوردگی و آنفلوانزآ مصون کند، اما کنترل استرس، خواب کافی و تأمین مواد غذایی درمانی در آشپزخانه به بدن کمک می‌کنند تاب‌آوری خود را به حداکثر برساند.
آدامز گفت: «تاب‌آوری در قبال بیماری به سازوکار داخلی بدن مربوط می‌شود و ربطی به ویروس و باکتری ندارد. سیستم ایمنی قوی، غشای مخاطی سالم و سلامت دستگاه گوارش و دستگاه عصبی، مهم‌ترین مواردی هستند که باید به فکرشان باشید.»
