روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد روسیه ۹۰ پرتابگر موشک‌های هدایت‌شونده پیشرفته به جمهوری اسلامی می‌فروشد؛ ارتش روسیه از این موشک‌ها به‌طور گسترده در جنگ اوکراین از آن‌ها استفاده می‌کند.
این توافق نشان می‌دهد مسکو با وجود نیازهای نظامی خود در جنگ اوکراین، همچنان به حمایت تسلیحاتی از تهران ادامه می‌دهد.
بر اساس اسناد برنامه تولید سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ یکی از شرکت‌های بزرگ صنایع دفاعی روسیه که فایننشال تایمز به آن‌ها دست یافته است، سفارش صادرات پرتابگرهای موشکی قابل نصب بر بالگرد برای خریداری ثبت شده که در اسناد دفاعی روسیه با نام رمزی مرتبط با جمهوری اسلامی معرفی شده است.
فایننشال تایمز پیش‌تر گزارش داده بود که روسیه به جمهوری اسلامی برای توسعه موشک‌های کروز مافوق صوت کمک کرده، موشک‌های ضدهوایی دوش‌پرتاب «وربا» را به تهران فروخته و درباره اطلاعاتی که ممکن است با تسلیحات هسته‌ای ارتباط داشته باشد، با مقام‌های جمهوری اسلامی تعامل کرده است.
جزئیات اسناد تولید و سفارش پرتابگرها
سند مربوط به برنامه تولید را سازمان خصوصی اطلاعاتی اوکراینی دالاس آنالیتیکس در اختیار فایننشال تایمز قرار داده است.
این سند همراه با نامهای به تاریخ مه ۲۰۲۴ از سوی شرکت ویمپل، یکی از طراحان برجسته موشک و سامانه‌های پرتاب روسیه، ارسال شده بود.
ویمپل در این نامه از دفتر طراحی دفاعی «کا‌بی‌ام» روسیه خواسته بود تحویل قطعات موردنیاز برای دو نوع پرتابگر موشک، موسوم به «ای‌پی‌یو-ال» و «ای‌پی‌یو-۳۰۵» را تسریع کند. این پرتابگرها عمدتا بر بالگردها نصب می‌شوند.
شرکت ویمپل هشدار داده بود که تاخیر در تحویل قطعات می‌تواند ۹ قرارداد را با خطر مواجه کند.
در برنامه تولید پیوست این نامه، نام هفت مشتری روسی و دو خریدار خارجی ثبت شده است. چین یکی از خریداران خارجی است که ۱۹۲ پرتابگر ای‌پی‌یو-۳۰۵ سفارش داده است.
خریدار دیگر که تنها با نام رمز «کا-۱۰» مشخص شده، سفارش خرید ۹۰ پرتابگر ای‌پی‌یو-ال را ثبت کرده است.
به گفته فردی آگاه از موضوع و بر اساس اسناد داخلی روسیه که فایننشال تایمز به دست آورده است، شرکت دولتی صادرات تسلیحات روسیه، «روس‌اوبورون‌اکسپورت»، از رمز «کا-۱۰» برای اشاره به جمهوری اسلامی استفاده می‌کند.
یکی از قراردادهای مربوط به هواپیماهای آموزشی و تهاجمی سبک «یاک-۱۳۰» که فایننشال تایمز بررسی کرده، خریدار را به‌صراحت «کا-۱۰، ایران» معرفی کرده است.
در سند دیگری مربوط به برنامه تولید سال ۲۰۲۳ یکی از شرکت‌های زیرمجموعه مجموعه صنایع دفاعی دولتی «روستک» روسیه، شش فروند هواپیمای یاک-۱۳۰ برای تحویل به «کا-۱۰» ثبت شده است. طبق این برنامه، قرار بود دو فروند در نیمه نخست سال و چهار فروند دیگر در نیمه دوم تولید شوند.
خبرگزاری تسنیم نیز در سال ۲۰۲۳ گزارش داده بود که جمهوری اسلامی دو فروند هواپیمای یاک-۱۳۰ دریافت کرده است. بر اساس اطلاعات موسسه بین‌المللی پژوهش‌های صلح استکهلم، تا پایان سال ۲۰۲۴ هر شش فروند تحویل داده شده بودند.
با این حال، سند مورد بررسی فایننشال تایمز مشخص نمی‌کند که آیا پرتابگرهای سفارش‌داده‌شده برای جمهوری اسلامی در نهایت تحویل داده شده‌اند یا خیر.
ویژگی‌های موشک‌های هدایت‌شونده روسی
هر دو نوع پرتابگر برای حمل موشک هدایت‌شونده چندمنظوره سبک روسیه طراحی شده‌اند که با نامهای «ال‌ام‌یو‌آر» یا «ایزدلیه ۳۰۵» شناخته می‌شود.
این موشک یک سلاح نقطه‌زن است که قابلیت هدف قرار دادن اهداف متحرک را دارد.
یکی از نمایندگان دالاس آنالیتیکس درباره ویژگی‌های این موشک گفت: «این موشک بسیار سریع‌تر از پهپاد است و در مدت بسیار کوتاه‌تری به هدف می‌رسد. با سرعت حدود ۲۳۰ متر بر ثانیه، مسافت ۱۴ کیلومتر را تقریبا در یک دقیقه طی می‌کند.»
به گفته او، اپراتور می‌تواند موشک را در طول پرواز هدایت کند و به این ترتیب، امکان اصابت دقیق به اهداف کوچک و متحرک فراهم می‌شود.
