به گفته کارشناسان، برکناری دو تن از ارشدترین فرماندهان نظامی چین، پرسشهای تازهای درباره میزان کنترل شی جینپینگ، رهبر چین، بر نیروهای مسلح ایجاد کرده است؛ در حالی که لحن رسانههای دولتی نشان میدهد پاکسازی نظامی ممکن است هنوز به پایان نرسیده باشد.
در ۲۴ ژانویه (۴ بهمن)، وزارت دفاع ملی چین از آغاز تحقیق درباره ژانگ یوشیا، عضو دفتر سیاسی حزب کمونیست چین و نایبرئیس کمیسیون مرکزی نظامی، و لیو ژنلی، عضو کمیسیون مرکزی نظامی و رئیس اداره ستاد مشترک این کمیسیون، خبر داد.
اندکی پس از اعلام رسمی برکناری ژانگ، روزنامه تبلیغاتی رسمی ارتش آزادیبخش خلق، «پیالای دیلی»، تفسیری منتشر کرد که این اقدام را در چارچوبی ایدئولوژیک توصیف میکرد و خواستار پایبندی ارتش به ایدئولوژیهای سیاسی حزب کمونیست چین و حذف نفوذهای مخالف شد.
تحلیلگران میگویند این نوع ادبیات یادآور کارزارهای سیاسی گذشته است؛ دورههایی که پکن تلاش میکرد پاکسازیهای گسترده را نه بهعنوان اجرای معمول مبارزه با فساد، بلکه بهعنوان اقداماتی ضروری برای «پاکسازی سیاسی» توجیه کند.
تسای شنکون، مفسر باسابقه مسائل سیاسی چین مقیم آمریکا، در پستی در ۲۳ ژانویه (۳ بهمن) در شبکه ایکس، یک روز پیش از اعلام رسمی، نوشت که دستکم ۱۷ افسر ارشد، علاوه بر ژانگ، بازداشت شدهاند و هشدار داد که این سرکوب میتواند بهزودی به سپهبدها، سرتیپها و حتی فرماندهان میدانی رده میانی گسترش یابد.
لینگلینگ وی، خبرنگار ارشد چین در والاستریت ژورنال، نیز در پستی در ۲۴ ژانویه (۴ بهمن) در ایکس نوشت که پیامدهای این تحولات به احتمال زیاد هنوز پایان نیافته است. او اشاره کرد که در دوره رهبری ژانگ و لیو، هزاران افسر به مناصب ارشد ارتقا یافته بودند.
او نوشت: «این افراد اکنون دریافتهاند که به اهداف اصلی یک پاکسازی نظاممند تبدیل شدهاند.»
نشانههای هشدار پیش از سقوط
نشانههای تنش داخلی حتی پیش از برکناری رسمی ژانگ نیز آشکار شده بود.
پس از غیبت توضیحدادهنشده او در مراسم افتتاحیه یک نشست آموزشی سطحبالا برای مقامهای استانی و وزیران، نهاد ناظر بر انضباط نظامی چین در ۱۶ ژانویه (۲۶ دی) یک نشست گسترده برگزار کرد.
تصاویر تلویزیون دولتی حضور بهطور غیرمعمول کمرنگ فرماندهان ارشد را نشان میداد.
در این تصاویر، تنها دو ژنرال چهارستاره دیده میشدند: ژانگ شنگمین، نایبرئیس کمیسیون مرکزی نظامی که روی جایگاه نشسته بود، و هان شنگیان، فرمانده منطقه مرکزی ارتش آزادیبخش خلق که در میان حاضران حضور داشت. هان تنها یک ماه پیش به درجه ژنرال چهارستاره ارتقا یافته بود. این در حالی است که در نشست مشابه یک سال قبل، ۱۴ ژنرال چهارستاره حضور داشتند.
چه چیزی در انتظار ارتش آزادیبخش خلق است
چین پِنگ، تحلیلگر مسائل روز چین مقیم آمریکا، به اپک تایمز گفت افسرانی که ارتباط نزدیکی با ژانگ داشتهاند، اکنون با گزینههای محدودی روبهرو هستند: به حاشیه راندهشدن سیاسی، بازنشستگی زودهنگام، یا پیگرد قضایی در چارچوب تحقیقات ضدفساد.
تانگ جینگیوان، دیگر تحلیلگر مسائل چین مقیم آمریکا، نیز به اپک تایمز گفت چین ممکن است بهسوی بزرگترین پاکسازی نظامی در تاریخ حزب کمونیست چین حرکت کند.
او گفت: «شی جینپینگ اکنون در تلاش است کل «دستگاه عصبی» ارتش آزادیبخش خلق را با افرادی جایگزین کند که شخصاً به او وفادارند. این کاری بسیار عظیم است.»
تانگ افزود سالها القای ایدئولوژیک و کارزارهای ضدفساد، بدنه افسران ارتش را دگرگون کرده است.
او گفت: «افسران زیادی باقی نماندهاند که توان ایستادگی داشته باشند. بیشتر آنها صرفاً از هر کسی که پیروز شود پیروی خواهند کرد.»
از زمان بهقدرت رسیدن، شی بارها از آنچه حکومت «کارزارهای ضدفساد» مینامد برای کنار گذاشتن فرماندهان ارشد نظامی استفاده کرده و این اقدامات را برای تقویت آمادگی رزمی و وفاداری به حزب کمونیست چین ضروری جلوه داده است. کنار گذاشتن احتمالی یک نایبرئیس شاغل کمیسیون مرکزی نظامی، به معنای تشدیدی بیسابقه خواهد بود.
دو وِن، مشاور حقوقی پیشین دولت مغولستان داخلی که از چین گریخته و اکنون در بلژیک زندگی میکند، در پادکست خود گفت که شی ممکن است از نظر گستره پاکسازیهای نظامی در دوران حاکمیت حزب کمونیست چین، رکوردی تاریخی بر جای گذاشته باشد.
