بیماری هانتینگتون گزینههای درمانی محدودی دارد. از اینرو، بررسی یک مداخله کوچک و کمخطر هم ارزشمند است.
آنا وایت پیشتر رژیم غذایی کتوژنیک را امتحان کرده بود تا سرعت پیشرفت بیماری هانتینگتون را به حداقل برساند. از اینرو، وقتی پژوهشگران از او خواستند وعدههای غذایی روزانهاش را در یک بازه زمانی ۸ ساعته میل کند، مطمئن نبود از این روش جواب بگیرد.
وایت، که در پورتلند در ایالت اورگن زندگی میکند، در بیانیهای گفت: «نگران بودم که نتوانم با فستینگ کنار بیایم، اما خیلی زود به آن عادت کردم و دیدم که با زمان گرسنگیام هماهنگ است.» وزن او بعد از گذشت سه ماه ثابت مانده بود، برنامه روزانهاش تقریباً تغییری نداشت و علائم بیماری بهبود یافته بود.
وایت یکی از ۲۰ داوطلب حاضر در این مطالعه کوچک اما مهم بود که برای اولینبار نشان داد زمانبندی وعدههای غذایی به کنترل بیماری هانتینگتون کمک میکند.
بیماری هانتینگتون یک اختلال مغزی موروثی و کشنده است. یک جهش ژنتیکی بهخصوص باعث میشود سلولهای عصبی مغز بهتدریج تحلیل بروند و توانایی حرکت، تفکر و کنترل هیجانات بهمرور مختل شود. این بیماری درحالحاضر درمان قطعی ندارد و دارویی هم برای کاهش سرعت پیشرفت آن عرضه نشده است.
حدود ۴۱ هزار نفر در آمریکا با این بیماری دستبهگریبان هستند و بیش از ۲۰۰ هزار نفر هم بهدلیل جهشهای ژنتیکی موروثی در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند. علائم بیماری معمولاً بین ۳۰ تا ۵۰ سالگی ظاهر میشوند.
محدود کردن وعدههای غذایی به یک بازه زمانی ۸ ساعته
در این مطالعه مقدماتی دوازدههفتهای که بهتازگی در مجله متابولیسم نیچر منتشر شده است، ۲۰ داوطلب بزرگسال حضور داشتند که از رژیم غذایی با محدودیت زمانی پیروی میکردند. آنها وعدههای غذایی روزانهشان را در بازه زمانی ۶ تا ۸ ساعته میل میکردند که به الگوی ۱۶:۸ معروف است: ۱۶ ساعت فستینگ و ۸ ساعت خوردن. داوطلبان همچنین زمان صرف اولین وعده غذایی روز را با استفاده از یک اپلیکیشن موبایلی ثبت میکردند.
داوطلبان بازه زمانی مورد نظرشان را با توجه به برنامه روزمره خود انتخاب کردند که اغلب از اواخر صبح شروع میشد و تا اوایل شب ادامه داشت. این برنامه طی ۱ تا ۲ هفته به بخشی عادی از زندگی روزانه آنها تبدیل شد.
پژوهشگران با بهبود جزئی شدت بیماری داوطلبان مواجه شدند که در شاخصهای مربوط به عملکرد حرکتی، تواناییهای ذهنی و توجه مشهود بود. از این گذشته، سطح یکی از نشانگرهای خونی مرتبط با آسیبدیدگی سلولهای عصبی کاهش یافت و تولید انرژی در سلولها بهبود پیدا کرد. عملکرد میتوکندریها هم که در بیماران مبتلا به هانتینگتون مختل میشود، نسبت به قبل بهتر شده بود. میتوکندریها انرژی مورد نیاز مغز را تأمین میکنند و عملکرد بهینه آنها با بهبود کارکرد مغز همراه است.
راسل ولز، نویسنده اصلی مطالعه و دانشجوی سال چهارم پزشکی در دانشگاه علوم و سلامت اورگن، در بیانیهای گفت: «قبل از آنکه علائم بیماری ظاهر شوند، فرصت دارید که مداخله کنید. رویکردهای مبتنی بر سبک زندگی از جمله فستینگ مقطعی ممکن است روزی جزو مداخلات اصلی باشند.»
دکتر ایمی هیلر، نویسنده ارشد مطالعه حاضر و متخصص مغز و اعصاب در دانشگاه علوم و سلامت اورگن، در بیانیه مطبوعاتی خود گفت: «اینکه از بیماران بخواهیم زمان غذا خوردنشان را محدود کنند، در وهله اول عجیب به نظر میرسد. پژوهشها نشان دادهاند که کاهش وزن به روند پیشرفت آسیب مغزی سرعت میبخشد.»
با اینحال، داوطلبان توانستند وزنشان را ثابت نگهدارند و شواهدی به دست آمد که نشان میداد این روش تأثیر مثبتی بر روند بیماری هانتینگتون دارد.
علت احتمالی و یک هشدار
دکتر مایکل عزیز، متخصص بیماریهای داخلی در بیمارستان لنوکس هیل در نیویورک، که نقشی در این مطالعه نداشت، گفت: «بهبودی بیماران نتیجه عوامل مختلف است.»
عزیز در گفتوگو با اپک تایمز توضیح داد که بدن در جریان فستینگ مقطعی وارد وضعیت اضطراری میشود و سطح «فاکتور نورونزایی مشتقشده از مغز» افزایش مییابد؛ پروتئینی که به رشد و بقای سلولهای عصبی کمک میکند.
او گفت: «این پروتئین حیاتی نقش معجزهآسایی در مغز دارد و به رشد سلولهای عصبی و سالمماندن آنها کمک میکند.»
عزیز افزود: «شاید به همین دلیل باشد که افراد مبتلا به بیماری هانتینگتون میتوانند با فستینگ عملکرد مغزشان را تقویت کنند. مغز بیوقفه سلولهای عصبی جدید میسازد و خودش را بازسازی میکند.»
مطالعات فستینگ در نمونههای حیوانی نشان دادهاند که پرهیز از غذا در بازههای زمانی مشخص باعث فعالشدن سازوکار محافظتی سلولهای مغز میشود. پژوهشگران برای آزمایش این فرضیه در بیماران مبتلا به هانتینگتون تردید داشتند، زیرا کاهش وزن ناشی از این بیماری برخلاف دیگر بیماریها جدی و خطرناک است. از این گذشته، شاخص توده بدنی بالاتر از نظر بالینی با کاهش سرعت پیشرفت بیماری ارتباط دارد.
زمانبندی حائز اهمیت است
شواهد جدید نشان میدهند که زمان تعیینشده برای غذا خوردن اهمیت دارد.
لوری رایت، دانشیار دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه فلوریدای جنوبی و مدیر برنامه تغذیه دانشگاه، که نقشی در این مطالعه نداشت، در گفتوگو با اپک تایمز گفت: «دریافت بخش عمده کالری روزانه در ساعات ابتدایی روز، بهجای ساعات پایانی شب، با ریتم شبانهروزی بدن هماهنگی بیشتری دارد و برای شاخصهای متابولیکی بدن هم مفید است.»
او گفت: «پژوهشگران درحال بررسی این موضوع هستند که آیا فستینگ بر نحوه ترمیم سلولها، تولید انرژی و واکنش آنها به عوامل خطر اثر میگذارد یا خیر.»
رایت افزود: «این اثرات بالقوه برای سلامت مغز و بیماریهای مرتبط با زوال دستگاه عصبی از جمله بیماری هانتینگتون حائز اهمیت هستند. با اینحال، بخش عمده پژوهشها هنوز مقدماتی هستند و برای تجویز فستینگ مقطعی با هدف پیشگیری از بیماریهای مرتبط با زوال دستگاه عصبی یا کاهش سرعت پیشرفت آنها شواهد کافی نداریم.»
چگونه میتوانیم فستینگ سالمتری داشته باشیم؟
رایت تأکید کرد که فستینگ مقطعی به این معنی نیست که کیفیت رژیم غذاییتان را نادیده بگیرید.
امیلی فایور، متخصص تغذیه در بیمارستان لانگ آیلند جوئیش فارست هیلز در نیویورک، که نقشی در این مطالعه نداشت، در گفتوگو با اپک تایمز گفت: «افرادی که از رژیم غذایی با محدودبت زمانی پیروی میکنند، باید به درشتمغذیها توجه داشته باشند و برنامه غذایی متعادلی در پیش بگیرند. برای داشتن رژیم غذایی متعادل باید پروتئینهای کمچرب، فیبر سبزیجات و مایعات را در اولویت قرار دهید.»
او افزود که حفظ توده عضلانی بدون چربی و جلوگیری از کاهش وزن ناخواسته بهویژه در بیماران مبتلا به هانتینگتون اهمیت بسزایی دارد.
رایت تأکید کرد که رژیم غذایی باید بهگونهای باشد که در بلندمدت به آن پایبند بمانید.
او گفت: «اگر محدود کردن زمان غذا خوردن باعث میشود بیش از حد احساس گرسنگی یا خستگی کنید، دچار سرگیجه شوید، دائماً به فکر غذا باشید، نتواند ورزش کنید یا ناخواسته وزن کنید و توده عضلانی خود را از دست بدهید، پس این روش به دردتان نمیخورد.»
فایور و رایت توصیه میکنند با فستینگ شبانه شروع کنید؛ روشی که ممکن است همین حالا، بدون آنکه متوجه باشید، طبق آن عمل میکنید.
فایور گفت: «اگر بعد از شام- برای نمونه، از ساعت ۶ عصر به بعد- غذا خوردن را متوقف کنید و نخستین وعده غذایی بعدی را ساعت ۷ صبح میل کنید، درواقع ۱۳ ساعت فستینگ کردهاید؛ بدون آنکه تغییری در برنامه روزانهتان ایجاد کرده باشید.»
عزیز افزود: «فستینگ تنها درصورتی بیخطر است که با تغذیه مناسب همراه باشد. همچنین باید پروتئین کافی مصرف کنید و تمرینات قدرتی انجام دهید تا توده عضلانیتان را از دست ندهید.»
وایت میگوید جذابیت این روش در آن است که تغییر خاصی در زندگی روزمره ایجاد نمیکند. او گفت: «بهطور مرتب وزنم را کنترل میکردم و مطمئن بودم که وزنم ثابت مانده است.»
پژوهشگران میگویند بیماری هانتینگتون گزینههای درمانی محدودی دارد. از اینرو، بررسی یک مداخله کوچک و کمخطر هم ارزشمند است.

















