متعاقب آنکه آمریکا و ویتنام از امضای توافق تجاری خبر دادند، پکن دوباره به کشورهایی که در آستانه توافق با واشینگتن هستند، هشدار داد که دست به تلافی خواهد زد. این درحالی است که مهلت کاخ سفید برای امضای موافقتنامههای تجاری با نزدیک شدن به روز ۹ ژوئیه رو به پایان است.
براساس توافقی که در روز ۲ ژوئیه به امضا رسید، کالاهای آمریکایی بدون تعرفه وارد بازار ویتنام خواهند شد، اما کالاهای ساخت ویتنام در آمریکا مشمول تعرفه ۲۰ درصدی میشوند. همچنین کالاهایی که از طریق ویتنام به آمریکا ترانشیپ شود، مشمول تعرفه ۴۰ درصدی خواهند شد.
ترانشیپ یعنی کالاهای ساخت چین یا دیگر کشورها برای دور زدن تعرفههای سنگین از مسیر ویتنام به آمریکا منتقل میشوند.
چین بزرگترین شریک وارداتی ویتنام است و آمریکا مهمترین مقصد صادراتی این کشور محسوب میشود.
سخنگوی وزارت بازرگانی چین در روز ۳ ژوئیه اعلام کرد که رژیم کمونیستی این کشور «با هرگونه توافقی که منافع چین را به خطر بیندازد، مخالفت خواهد کرد» و تأکید کرد که «چین به این توافقها پاسخ قاطعانه خواهد داد.»
رژیم چین هشدارهای مشابهی را در اواخر ژوئن و آوریل صادر کرده بود.
توافق تجاری با ویتنام، سومین توافقی است که آمریکا بعد از توافق با بریتانیا و ژاپن به امضا رسانده است. شرکای تجاری آمریکا سعی دارند که پیش از ضربالاجل روز ۹ ژوئیه، که از سوی دولت ترامپ تعیین شده، برای اجتناب از تعرفههای سنگینتر با این کشور به توافق برسند.
پکن پیشتر با آمریکا به یک توافق تجاری دست پیدا کرد، اما نگرانیهایی درخصوص توافق آمریکا با دیگر کشورها دارد، چرا که ممکن است به توقف ترانشیپ از چین و حذف این کشور از زنجیره تأمین جهانی بینجامد.
ادوارد هوانگ، اقتصاددان تایوانی، در روز ۳ ژوئیه به اپک تایمز گفت که جهان به توافق تجاری آمریکا و ویتنام چشم دوخته است، «زیرا همه میدانند که ویتنام مهمترین نقطه ترانزیت چین برای عملیات ترانشیپ به شمار میرود.»
وانگ هه، تحلیلگر مسائل چین که در آمریکا سکونت دارد، گفت: «با امضای این توافق، ویتنام تحت فشار آمریکا مجبور خواهد بود که در اجرای مقررات سختگیری به خرج دهد. از اینرو، صادرات کالاهای چینی از طریق ویتنام دشوار خواهد شد.» او افزود که اکنون همهچیز به جزئیات مربوط به تعریف ویتنام و آمریکا از مبدأ کالاها بستگی خواهد داشت.
«قاعده جهانشمول»
به گفته هوانگ، چیزی که حزب کمونیست چین را به شدت هراسان کرده است، تأثیر نمادین امضای توافق تجاری دوسطحی بین ویتنام و آمریکا است؛ توافقی که به گفته او به یک قاعده جهانشمول تبدیل خواهد شد.
او توضیح داد: «برای نمونه، توافق تجاری آمریکا و بریتانیا به الگوی اتحادیه اروپا تبدیل خواهد شد. کشورهایی که ساختار صنعتی آنها به ویتنام شباهت دارد، از این توافق بهعنوان الگوی مذاکرات خود با آمریکا استفاده خواهند کرد و این روند به قاعدهای جدید در تجارت بینالملل تبدیل خواهد شد.»
هنری وو، متخصص اقتصاد کلان، نیز با این دیدگاه موافق است. او در روز ۳ ژوئیه به اپک تایمز گفت که کشورهایی مانند کامبوج، ماداگاسکار و لسوتو نیز مانند ویتنام به دلیل مشارکت در ترانشیپ با تعرفههای سنگین آمریکا مواجه شدهاند.
او افزود: «آمریکا میخواهد از ویتنام بهعنوان الگو استفاده کند تا این روزنه را ببندد. به همین دلیل است که رژیم چین واکنش تندی از خود نشان داد، اما این واکنش بیفایده خواهد بود.»
یک تاجر اهل شنژن در چین، که بهدلیل نگرانیهای امنیتی بدون ذکر نام خود با اپک تایمز صحبت کرد، گفت که با افزایش رهگیری و نظارت آمریکا بر کالاهای چینی در روزهای اخیر، انتقال این کالاها از طریق کشورهای ثالث بهمراتب دشوارتر شده است.
او گفت: «ادارات گمرک در ویتنام، کره جنوبی و مالزی نهایت تلاش خود را به کار میگیرند تا از عبور کالاهای چینی جلوگیری کنند. این مسیر صادراتی از ماه ژوئن تا امروز عملاً غیرقابل استفاده شده است.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روز ۱ ژوئیه اعلام کرد که آمریکا به احتمال زیاد با هند نیز به توافق تجاری دست خواهد یافت تا محدودیت دسترسی شرکتهای آمریکایی به بازار هند کاهش پیدا کند.
او در جمع خبرنگاران حاضر در ایر فورس وان گفت: «هند در حال حاضر به هیچ کشوری روی خوش نشان نمیدهد. اما فکر میکنم این وضعیت بهزودی تغییر کند. اگر آنها تغییر رویه دهند، بر سر کاهش تعرفهها به توافق خواهیم رسید.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در روز ۱ ژوئیه به فاکسنیوز گفت که آمریکا و هند به توافق با یکدیگر نزدیک شدهاند.
بسنت گفت: «به توافق با هند نزدیک هستیم.»
اگر این توافق نهایی شود، هند از تعرفه متقابل ۲۶ درصدی که قرار است از روز ۹ ژوئیه اجرایی شود، معاف خواهد شد.
مذاکرات تجاری آمریکا و اتحادیه اروپا نیز در جریان است. چین از کشورهای عضو این اتحادیه خواسته که «به منافع حیاتی یکدیگر احترام بگذارند.»
وو گفت که حزب کمونیست چین راه به جایی نخواهد برد و این حزب هیچ اهرم فشاری برای جلوگیری از توافق اتحادیه اروپا با آمریکا ندارد.
او افزود: «از منظر اقتصاد کلان، چین به بازارهای آمریکا و اروپا نیاز دارد تا تولیدات مازاد خود را صادر کند.»
او گفت که معتقد است اتحادیه اروپا مانند بریتانیا با آمریکا به یک توافق تجاری مشابه دست خواهد یافت، «زیرا اتحادیه اروپا ناترازی تجاری قابلملاحظهای با آمریکا دارد.»
