هردو طرف از پیشرفت مذاکرات گفتند، اما برای پایان جنگ به نتیجه مشخصی دست نیافتند. قرار است ترامپ جزئیات این نشست را با زلنسکی و اعضای ناتو در میان بگذارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در روز ۱۵ اوت حدود سه ساعت در یک پایگاه نظامی در آلاسکا گفتوگو کردند. این نشست در قالب تلاش آمریکا برای آغاز مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین برگزار شد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور، ترامپ را در این دیدار همراهی میکردند. پوتین نیز با همراهی سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، و یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی خود، در این نشست حاضر شد.
رهبران دو کشور در کنفرانس خبری مشترک خود گفتند که مذاکره «سازندهای» داشتند، اما به توافق مشخصی دست نیافتند. رئیسجمهور آمریکا قرار است با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، و اعضای ناتو گفتوگو کند و امیدوار است که نشست دیگری برای پایان دادن به جنگ برگزار شود.
در ادامه به مهمترین ابعاد این نشست میپردازیم.
ترامپ: «اگر سازش نکنیم، توافقی در کار نخواهد بود»
رهبران دو کشور در کنفرانس خبری کوتاه خود که بعد از اتمام نشست برگزار شد، از پیشرفت مذاکرات گفتند، اما هیچ اشارهای به جزئیات مذاکره نکردند و به پرسشهای خبرنگاران نیز پاسخ ندادند.
ترامپ به خبرنگاران گفت که تنها «چند مسئله» باقی مانده که باید حلوفصلشان کنیم. بعضی از این مسائل اهمیت چندانی ندارند، اما یک مسئله باقی مانده که احتمالاً مهمتر از همه است. او به جزئیات بیشتری اشاره نکرد.
ترامپ گفت: «اگر سازش نکنیم، توافقی در کار نخواهد بود»
او افزود: «ما هنوز به آن نقطه نرسیدهایم، اما امید زیادی داریم.»
رهبران دو کشور درباره آتشبس یا سایر مؤلفههای کلیدی مذاکره از جمله ضمانتهای امنیتی اوکراین یا اعمال تحریمهای بیشتر علیه روسیه و حامیان این کشور صحبت نکردند.
خبرنگاران از ترامپ پرسیدند که طرفین بر سر کدام موضوعات اختلافنظر دارند، اما او از پاسخ به این پرسش خودداری کرد.
ترامپ به شان هنیتی، مجری فاکسنیوز، گفت: «ترجیح میدهم این قضیه را علنی نکنم. احتمالاً هیچکدام از طرفین چنین چیزی را علنی نمیکنند. درنهایت متوجه میشوید.»
ترامپ همچنین به فاکسنیوز گفت که در حال حاضر قصد ندارد تعرفههای ثانویه بیشتری را علیه خریداران نفت روسیه از جمله چین وضع کند، اما ممکن است در آینده دست به چنین کاری بزند.
رئیسجمهور آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره اعمال تعرفههای احتمالی علیه چین بابت خرید سوختهای فسیلی از روسیه گفت: «با توجه به نشستی که امروز داشتیم، گمان نمیکنم لازم باشد فعلاً به چنین کاری فکر کنم. شاید دو یا سه هفته دیگر به این قضیه فکر کنم.»
دولت آمریکا چندی پیش تعرفه واردات کالا از هند را به ۵۰ درصد رساند. این کشور از خریداران عمده نفت روسیه به شمار میآید.
فرش قرمز و پرواز نمایشی جنگندهها
رهبران دو کشور قبل از آغاز نشست از هواپیمای خود پیاده شدند و در فرش قرمز فرودگاه پایگاه مشترک المندورف-ریچاردسن، بزرگترین پایگاه نظامی آلاسکا، با هم روبهرو شدند.
لحظهای که رهبران دو کشور برای چند عکس مشترک روی فرش قرمز قدم میزدند، یک بمبافکن رادارگریز بی-۲ اسپیریت نیروی هوایی آمریکا به همراه چهار جنگنده رادارگریز اف-۳۵ لایتنینگ ۲ پرواز نمایشی انجام دادند.
رهبران دو کشور روی سکویی با عبارت «آلاسکا ۲۰۲۵» ایستادند تا چند عکس مشترک بگیرند. خبرنگاران سؤالات خود را با صدای بلند فریاد میزدند.
یکی از خبرنگاران با صدای بلند پرسید: «آقای پوتین، آیا به کشتن غیرنظامیان خاتمه میدهید؟» پوتین به گوش خود اشاره کرد و شانه بالا انداخت و اینطور وانمود کرد که متوجه پرسش او نشده است.
سپس پوتین به همراه ترامپ سوار لیموزین زرهی رئیسجمهور آمریکا موسوم به «هیولا» شد و به محل برگزاری نشست رفت.
این نخستین سفر پوتین به آمریکا از زمان حضور او در نشست مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک در سال ۲۰۱۵ به شمار میرود و همچنین نخستین سفر او به یکی از کشورهای عضو ناتو از زمان سفر کاری به آلمان در سال ۲۰۲۰ محسوب میشود.
تأکید پوتین بر مسائل امنیتی
پوتین در کنفرانس خبری بعد از نشست گفت که روسیه همچنان تلاش خواهد کرد تا «ریشههای اصلی درگیری» در اوکراین را برطرف کند و به «تهدیدات بنیادین علیه امنیت روسیه» پاسخ دهد.
پوتین و رسانههای دولتی روسیه در طول جنگ بارها از ایندو عبارت برای اشاره به خواسته خود مبنی عدم پیوستن اوکراین به ناتو یا دیگر ائتلافهای بینالمللی استفاده کردهاند.
پوتین در نطقی که چند روز قبل از آغاز تهاجم تمامعیار خود به اوکراین در سال ۲۰۲۲ داشت، احتمال پیوستن اوکراین به ناتو را «تهدیدی مستقیم برای امنیت روسیه» خوانده بود.
اوکراین برای عضویت در ناتو ابراز تمایل کرده است، اما هرگز بهطور رسمی جهت عضویت در این ائتلاف مورد بررسی قرار نگرفته است.
رهبر روسیه همچنین به گسترش مرزهای ناتو در اروپای شرقی طی چند دهه اخیر اشاره کرد؛ اتفاقی که مسکو آن را تهدیدی علیه حاکمیت روسیه میداند.
پوتین گفت: «نگرانیهای مشروع روسیه باید مورد توجه قرار بگیرند و موازنه امنیتی اروپا و جهان از نو برقرار شود.»
او افزود: «من با این حرف آقای ترامپ موافق هستم که امنیت اوکراین هم باید تضمین شود.»
امید پوتین به احیای روابط صمیمانهتر با آمریکا
پوتین در کنفرانس خبری خود به فرصتهای تجاری ازدسترفته روسیه در سالهای اخیر اشاره کرد و از افزایش نسبی تجارت دوجانبه روسیه و آمریکا از زمان بازگشت ترامپ به قدرت گفت. او ترامپ را «مردی خوب، اهل معامله و قابل اعتماد» توصیف کرد.
پوتین گفت: «امیدوارم نشست امروز نقطه آغازی بر حل مسئله اوکراین باشد و به احیای رابطه عملگرایانه و واقعبینانه روسیه و آمریکا بیانجامد.»
پوتین گفت که روابط روسیه و آمریکا «در نازلترین سطح خود از زمان جنگ سرد» قرار دارد و تلاش ترامپ برای حل بحران اوکراین و دعوت او به آلاسکا را رفتاری «بسیار دوستانه» دانست.
ترامپ جزئیات این نشست را با اوکراین و اعضای ناتو در میان میگذارد
رهبران دو کشور به جزئیات مربوط به اختلافات خود اشاره نکردند، اما ترامپ گفت که روند صلح درنهایت به تصمیم اوکراین و تا حدی به دیگر کشورهای اروپا بستگی دارد.
رئیسجمهور آمریکا گفت: «میخواهم چند تماس تلفنی بگیرم و به آنها بگویم که در نشست ما چه گذشت.»
کییف و اکثر رهبران اروپایی هنوز درباره این نشست اظهارنظر نکردهاند که احتمالاً به اختلاف زمانی آنها مربوط میشود.
بعضیها ترامپ را بابت تلاش برای پایان دادن به جنگ اوکراین مورد تحسین قرار دادهاند، اما در واکنش به اظهارات پوتین محتاط بودهاند.
یان لیپاوسکی، وزیر امور خارجه جمهوری چک، در شبکه اجتماعی ایکس گفت: «از اینکه آقای ترامپ به دنبال پایان دادن به جنگ است و بهطور مستمر با نمایندگان اروپایی درباره پایان جنگ گفتوگو میکند و اروپا را نیز از نتایج نشست امروز مطلع خواهد کرد، استقبال میکنم.»
او افزود: «اما پوتین همان مهملات تبلیغاتی همیشگی خود را درباره ریشههای اصلی درگیری تکرار کرد که تلویزیون دولتی او روی آن مانور میدهد. مسئله، امپریالیسم روسیه است، نه خواسته اوکراینیها برای زندگی آزاد.»
ترامپ به فاکسنیوز گفت که اقدامات بعدی به تمایل زلنسکی برای همکاری بستگی دارد. او افزود که رهبران اروپایی نیز باید «کمی زحمت بکشند» تا بتوانیم به توافق برسیم.
وقتی شان هنیتی بعد از اتمام نشست از ترامپ پرسید که چه توصیهای برای اوکراین دارد، او به صراحت گفت:
«توافق کنید.»
