روسیه در ۲۵ دسامبر (۴ دی) اعلام کرد که مذاکرات با ایالات متحده با هدف پایان دادن به جنگ اوکراین با وجود کندی، بهطور پیوسته در حال پیشرفت است. مسکو همزمان کشورهای اروپای غربی را به تلاش برای اخلال در این روند دیپلماتیک متهم کرد و کییف هشدار داد که مسائل کلیدی همچنان حلنشده باقی ماندهاند.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، در گفتوگو با خبرنگاران در مسکو گفت مذاکرات با واشنگتن درباره دستیابی به توافقی احتمالی میان روسیه و اوکراین، هرچند تدریجی، در حال پیشرفت است و از ایالات متحده خواست در برابر آنچه او اقدامات مخرب متحدان اروپایی توصیف کرد، مقاومت کند.
او در یک نشست خبری گفت: «در روند مذاکرات برای حلوفصل مناقشه اوکراین، منظورم روند مذاکرات با ایالات متحده است، پیشرفتی آهسته اما پیوسته وجود دارد.» زاخارووا افزود این گفتوگوها با «تلاشهایی بسیار زیانبار و حتی بدخواهانه از سوی گروهی از کشورها، عمدتاً کشورهای اروپای غربی، برای به شکست کشاندن این تلاشها و منحرف کردن کل پیشرفت دیپلماتیکی که به دست آمده، همراه بوده است.»
زاخارووا گفت مسکو بارها از مقامهای آمریکایی خواسته است «بهطور فعال با این روند مخرب مقابله کنند»؛ اظهاراتی که در شرایط تداوم تنشها میان روسیه و دولتهای اروپایی مطرح شد که همچنان از اوکراین بهصورت نظامی و سیاسی حمایت میکنند.
پوتین همزمان با ادامه دیپلماسی، بار دیگر بر اهداف جنگی تأکید کرد
اظهارات او در پی سخنان ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در نشست سالانه با وزارت دفاع در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۵ مطرح شد؛ نشستی که در آن او هم رهبران اروپایی و هم دولت جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا، را مورد انتقاد قرار داد.
پوتین گفت: «خوکهای کوچک اروپا بلافاصله به همکاری با دولت قبلی آمریکا پیوستند، به این امید که از فروپاشی کشور ما سود ببرند» و دولت بایدن را متهم کرد که «عمداً اوضاع را بهسوی یک درگیری مسلحانه سوق داده است.»
او تأکید کرد اهداف آنچه مسکو «عملیات ویژه نظامی» در اوکراین مینامد، «بدون قید و شرط» محقق خواهد شد.
پوتین افزود: «اگر آنها خواهان گفتوگوی جدی نباشند، آنگاه روسیه سرزمینهای تاریخی خود را در میدان نبرد آزاد خواهد کرد.»
ترامپ همزمان با گفتوگو با هر دو طرف، بر صلح تأکید میکند
این در حالی است که مقامهای آمریکایی دورهای جداگانهای از گفتوگوها را با مذاکرهکنندگان روسیه و اوکراین برگزار کردهاند؛ تازهترین آنها در میامی و در تاریخ ۲۰ و ۲۱ دسامبر انجام شد؛ در شرایطی که دولت ترامپ میکوشد برای پایان دادن به نزدیک به چهار سال جنگ، میانجیگری کند.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در مأموریتهای صلح که در این گفتوگوها حضور داشت، در ۲۱ دسامبر گفت نشستها با هیئت روسی «سازنده و ثمربخش» بوده و او معتقد است هر دو طرف بهطور کامل به دستیابی به صلح در اوکراین پایبند هستند.
ویتکاف در پیامی جداگانه گفت: «اولویت مشترک ما توقف کشتار، تضمین امنیت پایدار و ایجاد شرایط لازم برای بازسازی، ثبات و شکوفایی بلندمدت اوکراین است. صلح نباید صرفاً توقف درگیریها باشد، بلکه باید بنیانی آبرومندانه برای آیندهای باثبات فراهم کند.»
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، گفت روسیه پس از گزارشی که کریل دیمیتریف، رئیس صندوق سرمایهگذاری مستقیم روسیه و فرستاده ویژه ریاستجمهوری در این گفتوگوها، به ولادیمیر پوتین ارائه کرده، در حال بررسی آخرین تحولات است.
پسکوف به خبرنگاران گفت: «اکنون اطلاعاتی را که به رئیس کشورمان منتقل شده در نظر خواهیم گرفت تا مواضع بعدی خود را تدوین کنیم و در سریعترین زمان ممکن، از طریق کانالهای موجود، تماسها را ادامه دهیم.» این اظهارات به نقل از خبرگزاری دولتی تاس منتشر شد.
پیشتر، سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، بار دیگر مخالفت مسکو با آتشبس موقت را تکرار کرد و گفت روسیه خواهان «توقفی پایدار در درگیریها» است که به آنچه مسکو ریشههای مناقشه مینامد، از جمله ادعاهای سرزمینی و ترتیبات امنیتی، بپردازد.
اوکراین میگوید توافق نزدیک است؛ اما مسائل کلیدی حلنشده باقی ماندهاند
کییف ارزیابی متفاوتی از نیت روسیه و وضعیت مذاکرات ارائه کرده است. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در ۲۴ و ۲۵ دسامبر (۳ و ۴ دی) گفت گفتوگوها با ایالات متحده و اروپا «بسیار به یک نتیجه واقعی نزدیک شده است»؛ اما افزود روسیه همچنان پیشنهادهای واقعی آتشبس را رد میکند و همزمان به پیشبرد کارزار نظامی خود ادامه میدهد.
زلنسکی در پیام شب کریسمس، مسکو را متهم کرد که بهجای توقف درگیریها برای تعطیلات، حملات تازه موشکی و پهپادی علیه شبکه انرژی اوکراین انجام داده است.
او گفت: «متأسفانه روسیه همچنان، همانطور که در طول سال انجام داده، پیشنهادهای واقعی آتشبس را رد میکند. در عوض، آشکارا بهدنبال راههایی برای طولانیتر کردن جنگ و ادامه حملات است.»
زلنسکی گفته است گفتوگوهای کنونی بر یک چارچوب ۲۰بندی متمرکز است که از پیشنویس اولیه ۲۸بندی کوچکتر شده و قرار است بهعنوان پایه سیاسی برای پایان دادن به جنگ عمل کند. او گفت این سند تا حد زیادی بازتابدهنده موضع مشترک اوکراین و آمریکا است؛ اما چند موضوع حساس همچنان حلنشده باقی ماندهاند، بهویژه کنترل سرزمینی در شرق اوکراین و آینده نیروگاه هستهای زاپوریژژیا که در اشغال روسیه است.
بهگفته زلنسکی، موضع کییف پایان دادن به درگیریها در امتداد خطوط فعلی نبرد است؛ اما مسکو خواهان عقبنشینی نیروهای اوکراینی از سراسر منطقه دونتسک است، با وجود آنکه بخشهای قابلتوجهی از این منطقه همچنان تحت کنترل اوکراین قرار دارد. کنترل نیروگاه زاپوریژژیا، بزرگترین تأسیسات هستهای اروپا، نیز یکی از نقاط اصلی اختلاف به شمار میرود.
زلنسکی در ۲۵ دسامبر (۴ دی) گفت نزدیک به یک ساعت با ویتکاف و جرد کوشنر، فرستاده آمریکا، گفتوگو کرده و این گفتوگو را سازنده توصیف کرد؛ اما تأکید کرد که برای رسیدگی به «مسائل حساس» همچنان کارهای زیادی باقی مانده است.
او گفت: «ما ایدههای تازهای درباره قالبها، نشستها و البته زمانبندی داریم تا صلح واقعی را نزدیکتر کنیم» و افزود انتظار میرود در ادامه همان روز گفتوگوهای بیشتری میان رستم عمروف، وزیر دفاع اوکراین، و تیم آمریکایی برگزار شود.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به خوشبینی بیشازحد هشدار داده و اوایل این هفته گفت با وجود پیشرفتهایی که حاصل شده، نمیتواند «با اطمینان» بگوید حلوفصل مسالمتآمیز تضمین شده است. او دونتسک و نیروگاه زاپوریژژیا را موانع اصلی معرفی کرد و واگذاری سرزمینی را موضوعی «وحشتناک»؛ اما محوری در مذاکرات دانست.
زلنسکی گفت طرفهای مذاکره «در بیشتر مواضع بهطور قابلتوجهی همسو شدهاند»؛ اما افزود تصمیمهای نهایی درباره قلمرو نیازمند گفتوگو در سطح رهبران است و در مورد اوکراین، به تصویب از طریق همهپرسی نیاز دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در ۲۳ دسامبر در گفتوگو با خبرنگاران در اقامتگاه مارالاگو در فلوریدا گفت مذاکرات «در حال پیش رفتن» است؛ اما در عین حال به «نفرت عظیم» میان پوتین و زلنسکی اذعان کرد.
ترامپ متعهد شد هر اقدامی که لازم باشد برای پایان دادن به جنگی که به گفته او «همه از آن خسته شدهاند» انجام دهد.
