پنتاگون در تازهترین نسخه «استراتژی دفاع ملی ۲۰۲۶» اعلام کرده است که جمهوری اسلامی ایران پس از مجموعهای از حملات نظامی، فشارهای امنیتی و شکستهای منطقهای، در یکی از ضعیفترین موقعیتهای خود طی دهههای اخیر قرار دارد؛ اما همچنان تهدیدی بالقوه برای ثبات خاورمیانه و منافع آمریکا و متحدانش محسوب میشود.
در این سند که روز ۲۳ ژانویه (۳ بهمن) منتشر شده وزارت جنگ آمریکا آن را بهعنوان نقشه راه راهبردی خود منتشر کرده، تاکید شده است که دولت ایالات متحده اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد. پنتاگون مدعی است عملیات نظامی موسوم به «چکش نیمهشب» نهتنها از نظر مقیاس و پیچیدگی بیسابقه بوده؛ بلکه به نابودی برنامه هستهای ایران انجامیده است؛ عملیاتی که به گفته این گزارش، تنها از توان ارتش آمریکا برمیآمد.
در ادامه این سند آمده است که نیروهای آمریکایی در جریان جنگ ۱۲ روزه، پشتیبانی نظامی و دفاعی حیاتی از اسرائیل انجام دادهاند؛ حمایتی که به موفقیتهای عملیاتی و راهبردی بیسابقه اسرائیل منجر شده و جایگاه منطقهای جمهوری اسلامی را بیش از پیش تضعیف کرده است. پنتاگون میگوید حکومت ایران اکنون «ضعیفتر و آسیبپذیرتر از هر زمان دیگری در دهههای گذشته» است.
بر اساس این گزارش، شبکه نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی که از آن با عنوان «محور مقاومت» یاد میشود نیز بهشدت ضربه خورده است. پنتاگون اعلام کرده است که عملیاتهای اسرائیل، حزبالله و حماس را بهطور جدی تضعیف کرده و ایالات متحده نیز با اجرای عملیات «رایدر خشن»، توان تهاجمی حوثیها را کاهش داده؛ بهگونهای که این گروه ناچار به توقف حملات علیه کشتیهای آمریکایی و درخواست برای پایان درگیری شده است.
با این حال، استراتژی دفاع ملی آمریکا هشدار میدهد که این وضعیت بهمعنای پایان تهدید جمهوری اسلامی نیست. در گزارش آمده است که تهران ممکن است در پی بازسازی توان نظامی متعارف خود برآید و رهبران جمهوری اسلامی همچنان احتمال تلاش مجدد برای دستیابی به سلاح هستهای را، از جمله از طریق خودداری از ورود به مذاکرات معنادار، منتفی ندانستهاند. همچنین تاکید شده است که نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، با وجود خسارات سنگین، ممکن است درصدد احیای زیرساختها و توان عملیاتی خود برآیند.
پنتاگون در بخش دیگری از این سند، جمهوری اسلامی را به داشتن نقش مستقیم در بیثباتسازی منطقه متهم کرده و گفته است حکومت ایران «خون آمریکاییها را بر دست دارد»، همچنان به نابودی اسرائیل متعهد است و با ایجاد بحرانهای منطقهای، جان نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه را به خطر میاندازد؛ اقداماتی که به گفته وزارت جنگ آمریکا، مانع دستیابی منطقه به آیندهای آرام و باثبات میشود.
در عین حال، این گزارش از «فرصتهای راهبردی جدید» نیز سخن میگوید. پنتاگون اعلام کرده است که اسرائیل بار دیگر نشان داده میتواند با حمایت محدود اما هدفمند آمریکا از خود دفاع کند و در کشورهای عربی خلیج فارس نیز تمایل و توان بیشتری برای مقابله با تهدیدهای ایران و نیروهای نیابتی آن شکل گرفته است. به گفته این نهاد، افزایش خرید و استقرار سامانههای نظامی آمریکایی توسط شرکای منطقهای، زمینه را برای همکاری دفاعی گستردهتر و هماهنگی بیشتر میان متحدان فراهم کرده است.
در مجموع، استراتژی دفاع ملی ۲۰۲۶ نشان میدهد که مهار توان هستهای، نظامی و منطقهای جمهوری اسلامی ایران همچنان یکی از محورهای اصلی سیاست دفاعی ایالات متحده باقی مانده و واشینگتن قصد دارد از ترکیب فشار نظامی، بازدارندگی منطقهای و تقویت متحدان، برای جلوگیری از بازگشت نفوذ ایران در خاورمیانه استفاده کند.
