جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد جمهوری اسلامی با بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران موافقت کرده است؛ اقدامی که او آن را «نقطهعطفی بزرگ» در مذاکرات جاری میان تهران و واشینگتن توصیف کرد.
ونس روز دوشنبه ۲۲ ژوئن (اول تیر) در جمع خبرنگاران گفت مذاکرات برگزارشده در بورگناشتوک سوئیس به دستاوردهای مهمی منجر شده و چهار هدف اصلی مورد نظر آمریکا محقق شده است. به گفته او، یکی از مهمترین این دستاوردها موافقت جمهوری اسلامی با ازسرگیری فعالیت بازرسان آژانس در ایران بوده است.
او گفت: «جمهوری اسلامی پذیرفت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی بار دیگر به ایران بازگردند. این یک نقطهعطف بزرگ برای مردم آمریکا و نخستین گام برای پایان دائمی برنامه تسلیحات هستهای ایران است.»
ونس افزود که واشینگتن انتظار دارد روند بازگشت بازرسان دستکم از همین هفته آغاز شود و حتی ممکن است برخی هماهنگیها میان آژانس و مقامهای جمهوری اسلامی از هماکنون شروع شده باشد.
معاون رئیسجمهور آمریکا همچنین از پیشرفت در سایر موضوعات هستهای خبر داد و گفت طرفین توانستهاند چارچوبی برای ادامه مذاکرات فنی در روزها و هفتههای آینده ایجاد کنند. به گفته او، تیمهای کارشناسی آمریکا و جمهوری اسلامی با مشارکت قطر و پاکستان به کار خود در سوئیس ادامه خواهند داد.
ونس در بخش دیگری از سخنان خود اعلام کرد تنگه هرمز همچنان باز است و روند پاکسازی مینها و بازگشت کامل تردد کشتیها در این آبراه راهبردی ادامه دارد. او گفت ایجاد سازوکارهای هماهنگی برای جلوگیری از تشدید تنشها در منطقه و حفظ آتشبس از دیگر نتایج مذاکرات اخیر بوده است.
او همچنین تأکید کرد که با وجود برخی تهدیدها و اختلافنظرها در جریان گفتوگوها، مذاکرات متوقف نشده است. ونس گفت: «کمی تهدید وجود داشت و کمی هم گلایه و شکایت؛ اما در نهایت مذاکرات ادامه یافت و پیشرفتهای بزرگی حاصل شد.»
آخرین تحولات از داراییهای بلوکه شده ایران
معاون رئیس جمهور آمریکا در بخش دیگری از سخنانش بیان کرد: «همچنین میخواهم درباره برخی گزارشهای نادرست در مورد داراییهای مسدودشده ایران توضیح دهم. ما میخواستیم سازوکاری ایجاد کنیم که اگر در آینده بخشی از این داراییها آزاد شد، این پول به جای تأمین مالی تروریسم، صرف کمک به مردم ایران شود.»
او ادامه داد: «جرد کوشنر با همکاری مقامهای قطری راهحلی ارائه کرد که بر اساس آن، اگر داراییهای مسدودشده ایران آزاد شود، آمریکا و قطر بر این روند نظارت و حق تأیید خواهند داشت. در این چارچوب، این منابع مالی برای خرید سویا، ذرت و گندم آمریکایی به منظور تأمین نیازهای مردم ایران استفاده خواهد شد.»
ونس افزود: «آنچه جرد کوشنر، قطریها و کل تیم حاضر در بورگناشتوک به دست آوردند، از نظر من نمونهای کلاسیک از یک توافق ترامپی است؛ توافقی که هم به کشاورزان آمریکایی کمک میکند و هم مردم ایران از آن بهرهمند میشوند. این توافق برای مردم آمریکا، برای مردم ایران و برای ساختار امنیتی جدیدی که در منطقه در حال شکلگیری است، سودمند خواهد بود.»
تلاشها برای ایجاد «صلح پایدار» در خاورمیانه
به گفته معاون رئیسجمهور آمریکا، واشینگتن در طول این روند با اسرائیل، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، لبنان و سایر کشورهای منطقه در تماس بوده و هدف از این تلاشها ایجاد پایههای یک صلح پایدار و جلوگیری از گسترش بحرانهای منطقهای است.
ونس بیان کرد: «درباره لبنان نیز پیشرفتهای بسیار خوبی حاصل شده است. ما خواهان آتشبس منطقهای هستیم. میخواهیم حزبالله شلیک به سمت اسرائیل را متوقف کند و اسرائیلیها بتوانند در صلح زندگی کنند. همچنین میخواهیم اطمینان حاصل کنیم که حوادث کوچک به بحرانهای بزرگتر تبدیل نشوند.»
او افزود: «ما معتقدیم هم باید امنیت اسرائیل حفظ شود و هم حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان. این موضوع نیازمند همکاری نیروهای مسلح لبنان و همچنین مهار حزبالله از سوی حکومت ایران است. اینها از جمله موضوعاتی بود که دیروز درباره آن گفتوگو کردیم و نسبت به ۲۴ ساعت قبل، پیشرفت بسیار بیشتری داشتهایم.»
این مقام آمریکایی خاطرنشان کرد: «هدف ما این است که پایههای یک صلح پایدار را بنا کنیم. اگر به توافق نهایی نرسیم، رئیسجمهور آمریکا همچنان گزینههای متعددی برای تأمین منافع امنیتی آمریکا در اختیار دارد؛ اما در حال حاضر متعهد به این مسیر دیپلماتیک هستیم.»
