شیائو بیکیم دیپلماسی ویژه خود را در تقابل با سیاست «گرگ جنگجوی» چین در پیش گرفته است.
زمانی که شیائو بیکیم شش سال پیش راهی واشینگتن شد، نماینده تازهمنصوب تایوان به اهرم فشاری نیاز داشت که سیاست تهدیدآمیز «گرگ جنگجوی» چین را به چالش بکشد.
شیائو دیپلماسی ویژه «گربه جنگجو» را در پیش گرفت؛ گربهای چابک، سازشپذیر و هوشیار که از رویکردی مستقل و خللناپذیر برخوردار است.
اکنون شش سال از آن سفر میگذرد و شیائو دومین فرد قدرتمند تایوان است که بهراستی برازنده اوست.
شیائو گفت: «کسی نمیتواند گربهها را مطیع خود کند. گربهها طبق میل خودشان عمل میکنند.»
شیائو میگوید این ویژگی در مورد جزیره تایوان هم صدق میکند.
شیائو در گفتوگو با برنامه «رهبران فکری آمریکایی» اپک تایمز در کاخ ریاستجمهوری تایوان گفت: «تایوان میتواند آرام، صمیمی و دوستداشتنی باشد، اما همیشه چنگالهایش را برای دفاع از خود تیز نگهمیدارد.»
شیائو گفت این رویکرد در عرصه دیپلماسی بهمنزله ایجاد توازن و یافتن منافع مشترک است و در چارچوب روابط آمریکا و تایوان بهمنزله ایجاد اجماع در بین جبهههای سیاسی مختلف کنگره تلقی میشود.
او افزود که تایپه و واشینگتن از نقاط قوت یکدیگر بهره میگیرند تا توانمندی و اثرگذاری متقابل خود را چندبرابر کنند.
شیائو گفت: «ارزش این رابطه دقیقاً در همین موضوع است. تایوان و آمریکا در کنار هم قدرت بیشتری دارند.»
ایستادگی در برابر تهدیدات پکن با حفظ خونسردی
پدر شیائو یک کشیش تایوانی و مادرش یک معلم موسیقی اهل کارولینای شمالی بود و او در ژاپن به دنیا آمد. شیائو گفت از روزی که صحبتکردن را یاد گرفت، عامل ارتباط مادربزرگها شده بود و حرفهای آنها را که به دو زبان مختلف صحبت میکردند ترجمه میکرد.
او در ۲۴ سالگی وارد دنیای سیاست شد. شش سال بعد توانست وارد مجلس قانونگذاری تایوان شود. او در آن مقطع یکی از جوانترین نمایندگان مجلس بود. شیائو و لای چینگته در سال ۲۰۰۶، که هردو نماینده مجلس بودند، از قطعنامه تحقیقات بینالمللی درباره نقش چین در برداشت اجباری اعضای بدن حمایت کردند؛ موضوعی که اپک تایمز چند هفته پیش از آن پرده برداشته بود.
شیائو گفت: «لای اولین پزشکی است که به ریاستجمهوری تایوان رسیده و تعهد خاصی به حقوق اساسی انسانها دارد.»
شیائو بهتدریج نفوذ بیشتری پیدا کرد و پکن او را یک جداییطلب «جانسخت» نامید و مدعی شد که برای استقلال تایوان با آمریکا «همکاری» میکند. چین دو مرتبه نام او را در فهرست سیاه خود قرار داده است.
شیائو گفت این کارها فقط برای ترساندن من انجام میگیرند.
شیائو گفت: «ما اجازه نمیدهیم که حزب کمونیست چین درباره هویت ما تصمیم بگیرد.»
او گفت مانند دیگر افرادی که مورد هدف رژیم پکن قرار گرفتهاند، با این تحریمها کنار آمده است.
او افزود که در چین فعالیت تجاری ندارد و این تحریمها جنبه نمادین دارند. شیائو گفت که پکن بههیچعنوان نمیتواند از تلاش او برای دفاع از تایوان و ارزشهایی که این کشور پای آنها ایستاده جلوگیری کند.
این تهدیدات بخشی از زندگی روزمره مردم تایوان هستند و روزبهروز شدت بیشتری میگیرند.
رژیم چین تایوان را استانی یاغی میداند و تقریباً هرروز از جنگندههای خود برای اعمال فشار به این جزیره استفاده میکند. پکن دائماً از مشارکت تایپه در مجامع بینالمللی جلوگیری میکند و متحدان دیپلماتیک تایوان را با پول و وعدههای سخاوتمندانه بهسمت خود میکشاند تا این کشور را در عرصه جهانی منزوی کند.
تهدیدها اشکال دیگری هم دارند.
شیائو در سال ۲۰۰۴ در سفری سهروزه عازم پراگ شد. دیپلماتها و مأموران چینی او را زیر نظر داشتند و گزارش شده که درصدد طراحی یک تصادف عمدی بودند. آن روزها تنها چند هفته تا شروع دوران معاونت او باقی مانده بود.
مقامات جمهوری چک در ماه ژانویه یکی از خبرنگاران رسانه دولتی چین را بازداشت کردند. ظاهراً این خبرنگار قصد داشت اطلاعات شخصی سیاستمداران حامی تایوان را گردآوری کند.
شیائو گفت تاکتیکهای فزاینده جنگ پنهانی چین باعث شده که تایوان بیش از همیشه در موضع دفاع قرار بگیرد.
او افزود که تایوان قصد دارد از اهرمهای فشار مناسب برای ایستادگی در برابر چین و تثبیت هویت خود استفاده کند.
اداره امنیت ملی تایوان اعلام کرده که نظارت سختگیرانه رژیم پکن و مشکلات اقتصادی این کشور به ایجاد نارضایتی فزاینده در داخل چین منجر شده است.
تایوان اخیراً با راهاندازی یک وبسایت از شهروندان چینی خواسته که دادهها و گزارشهای اطلاعاتی خود را به اشتراک بگذارند.
سرزمینی کوچک با جایگاهی بزرگ
تایوان اندکی بیش از ۲۳ میلیون نفر جمعیت دارد، اما نقش این کشور در بازارهای جهانی بسیار پررنگ است.
این کشور که به «جزیره سیلیکون» شهرت دارد، تقریباً دوسوم ریزتراشههای جهان و تقریباً تمام ریزتراشههای پیشرفته را تولید میکند؛ موضوعی که باعث شده هیچ کشوری نتواند جای تایوان را در اقتصاد دیجیتال مدرن بگیرد.
تایوان سال گذشته از آلمان پیشی گرفت و به چهارمین شریک تجاری بزرگ آمریکا تبدیل شد.
آمریکا و تایوان فاقد ائتلاف رسمی هستند، اما روابط نزدیک دو کشور در دولتهای مختلف پابرجا مانده و تنگه تایوان- یکی از شریانهای حیاتی تجارت جهانی- را بهرغم تجاوزگریهای چین در صلح و آرامش نگهداشته است. هرساله تریلیونها دلار کالا از این آبراه ۱۶۰ کیلومتری جابهجا میشود.
شیائو روابط تایوان و آمریکا را «یکی از سرنوشتسازترین شراکتهای جهان» دانست.
شیائو گفت: «رابطه دو کشور به شکوفایی جهان کمک کرده است.»
روابط دو کشور همچنان گسترش مییابد. تایپه و واشینگتن در ماه ژانویه از امضای یک توافق بزرگ در حوزه ریزتراشهها خبر دادند که موانع تجاری را به حداقل میرساند. تایوان بهموجب این توافق ۲۵۰ میلیارد دلار در زیرساختهای مربوط به نیمهرسانا و انرژی آمریکا سرمایهگذاری خواهد کرد.
آزادی در برابر کمونیسم
اندیشکده محافظهکار هریتج در ماه فوریه تایوان را بهعنوان پنجمین اقتصاد آزاد جهان معرفی کرد. چین در جایگاه صدوپنجاهوچهارم این فهرست قرار دارد.
شیائو میگوید الگوی تایوان نقطه مقابل آن چیزی است که در آنسوی تنگه دیده میشود.
شیائو افزود که نظم قاعدهمند، حاکمیت قانون، حقوق اساسی و آزادی نوآوری از جمله عواملی هستند که به رشد اقتصادی منجر میشوند.
او گفت: «رقابت در عرصه اقتصادی، سیاسی و ایدئولوژیک در جریان است، اما تردید ندارم که الگوی تایوان درنهایت دست بالا را خواهد داشت. چینِ کمونیست همچنان از الگوی سوسیالیستی و کمونیستی خود دفاع میکند، اما تایوان باور دارد که دموکراسی نتیجه میدهد.»
او میگوید شواهد نیازی به توضیح ندارند.
غربیها سالها اقتصاد خود را به چین گره زدند تا مشارکت چین در تجارت جهانی و ارتقای سطح رفاه در این کشور به گشایش سیاسی منجر شود.
شیائو گفت: «چنین اتفاقی رخ نداده است.»
شیائو گفت: «شاهد رشد اقتصادی قابلتوجهی بودهایم، اما گشایش سیاسی و پیشرفتی که انتظار داشتیم به وقوع نپیوسته و حتی در بعضی از بخشها شاهد عقبگرد بودهایم.»
او افزود: «این همان نکتهای است که باید در نحوه مواجهه با جمهوری خلق چین در نظر داشته باشیم.»
آمار صندوق بینالمللی پول نشان میدهد که تولید ناخالص داخلی سرانه تایوان در سال ۲۰۲۶ سهبرابر چین بوده است.
این جزیره در تلاش است که توان دفاعی خود را تقویت کند. لای چینگته، رئیسجمهور تایوان، قصد دارد بودجه نظامی کشور را تا سال ۲۰۳۰ از حدود ۳ درصد از تولید ناخالص داخلی به ۵ درصد برساند. تایوان سامانه موشکی آمریکایی خود را در اوایل ماه ژوئن رو به سوی سرزمین اصلی آزمایش کرد تا سناریوی تهاجم چین را شبیهسازی کند.
با اینحال، دولت لای همچنان با موانع مختلف روبهروست. حزب مخالف دولت که مواضع نزدیکتری به پکن دارد، دهها بار پیش از تصویب نسخه تعدیلشده بودجه نظامی با پیشنهاد دولت مبنی بر افزایش بودجه دفاعی مخالفت کرد.
شیائو گفت: «این روند گواه شفافیت و پاسخگویی در نظام سیاسی تایوان است.»
شیائو افزود که حزب او همچنان بر ضرورت تأمین امنیت ملی تأکید خواهد کرد.
او گفت: «تایوان در تمام لایههای زنجیره تأمین هوش مصنوعی و فناوری جایگاه ثابت پیدا کرده است.»
شیائو مردم تایوان را عاملان صلح و ثبات دانست و و افزود که تایوانیها سعی دارند به اشکال دیگر در عرصه بینالمللی نقشآفرینی کنند.
این همان تصویری است که او از دیپلماسی «گربه جنگجو» ارائه میکند: تایوان کوچک است، اما چنان قدرتی دارد که نمیتوان نادیدهاش گرفت.
شیائو گفت: «گربهها جثه کوچکی دارند، اما میتوانند تا ۱۰ برابر قد خود یا حتی بیشتر بپرند.»
او افزود: «و البته ۹ جان هم دارند.»
