رژیم چین کارزاری علیه شرکتهای فناوری داخلی به راه انداخته است، این شرکتها امکان دسترسی کاربران به مدلهای هوش مصنوعی خارجی را در چین فراهم میکنند.
این اقدام مرحلهای تازه از تلاشهای پکن برای تشدید کنترل بر خدمات هوش مصنوعی به شمار میرود.
در روزهای اخیر، چندین پلتفرم واسطه هوش مصنوعی مستقر در چین که دسترسی به مدلهایی مانند چتجیپیتی و کلود را فراهم میکردند، خدمات خود را متوقف کرده یا بهطور قابل توجهی کاهش دادهاند.
این تعطیلیها پس از انتشار گزارشهایی درباره بازجویی پلیس از برخی گردانندگان این پلتفرمها رخ داد. تصاویر منتشرشده در فضای مجازی نشان میدهد مدیر یکی از بزرگترین پلتفرمهای واسطه هوش مصنوعی به کاربران اطلاع داده است که پلیس شهر هانگژو در شرق چین به او دستور داده تمام خدماتی را که بدون مجوز فعالیت میکنند، متوقف کند.
او در یک گفتوگوی گروهی نوشت: «پس از دریافت تماس از پلیس هانگژو، احضار و مورد بازخواست قرار گرفتم. مقامها دستور دادهاند تمام پلتفرمهای واسطه هوش مصنوعی که مجوزهای لازم برای فعالیت را ندارند، تعطیل شوند. از امروز ارائه خدمات متوقف خواهد شد و هزینه اشتراک کاربران دارای اشتراک فعال بازپرداخت میشود.»
این پلتفرم بعدا بهطور رسمی اعلام کرد که فعالیت خود را متوقف کرده است.
شرکتهای اوپنایآی و آنتروپیک خدمات خود را در چین ارائه نمیکنند. به همین دلیل، برخی شرکتهای چینی پلتفرمهای واسطهای راهاندازی کردهاند که به توسعهدهندگان، کسبوکارها و کاربران عادی در چین امکان میدهد بدون نیاز به ثبت حساب کاربری در خارج از کشور، از مدلهایی مانند چتجیپیتی و کلود استفاده کنند.
این اقدام پس از آن صورت گرفت که وزارت امنیت دولتی چین در ماه ژوئن، در هشداری که رسانه دولتی «تلویزیون مرکزی چین» منتشر کرد، از پلتفرمهای واسطه هوش مصنوعی بهشدت انتقاد کرد.
این وزارتخانه اعلام کرد برخی از این گردانندگان فاقد صلاحیتهای لازم هستند، خطر انتقال دادهها به خارج از مرزها را افزایش میدهند و امنیت ملی را به خطر میاندازند. همچنین از کاربران خواست از خدمات هوش مصنوعی «ایمن و منطبق با مقررات» استفاده کنند.
تقاضا برای هوش مصنوعی بدون سانسور
با وجود تقاضای گسترده برای دسترسی به مدلهای هوش مصنوعی خارجی، نهادهای نظارتی چین از سال گذشته ارائهدهندگان محصولات هوش مصنوعی مولد را ملزم کردهاند، خدمات خود را نزد دولت ثبت کنند. همچنین مقامهای چینی بر دادههای آموزشی، محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی و اطلاعات کاربران نظارت کامل اعمال میکنند.
اداره فضای مجازی چین اعلام کرده است تا پایان ماه آوریل، ۸۶۸ سرویس هوش مصنوعی مولد در این کشور ثبت شدهاند و ۵۳۰ برنامه و قابلیت مبتنی بر مدلهای هوش مصنوعی خارجی نیز بهطور جداگانه مراحل ثبت نزد دولت را طی کردهاند.
یک تحلیلگر مسائل روز چین که به دلیل نگرانی از پیامدهای احتمالی نخواست نامش فاش شود، به اپک تایمز گفت حزب کمونیست چین نگران آن است که مدلهای هوش مصنوعی خارجی «الزامات ثبت، بازبینی محتوا و نظارت بر دادههای چین را طی نکردهاند.»
یک پژوهشگر چینی که او نیز به دلایل امنیتی خواست نامش فاش نشود، به اپک تایمز گفت همین موضوع یکی از دلایل استقبال کاربران چینی از این مدلهاست.
او گفت: «مدلهای هوش مصنوعی خارجی میتوانند به پرسشهایی پاسخ دهند که سامانههای هوش مصنوعی چینی معمولا از آنها عبور میکنند یا از پاسخ دادن به آنها خودداری میکنند. به همین دلیل، کاربران میتوانند به اطلاعاتی فراتر از دیوار آتش بزرگ چین دسترسی پیدا کنند.»
تاثیر بر کسبوکارها
گسترش این محدودیتها تنها کاربران عادی را تحت تاثیر قرار نداده است.
یک مهندس شبکه در چین به اپک تایمز گفت بسیاری از توسعهدهندگان نرمافزار و کسبوکارهای کوچک برای آزمایش برنامهها، پردازش متن و راهاندازی سامانههای خدمات مشتری مبتنی بر هوش مصنوعی به این پلتفرمهای واسطه وابسته هستند.
او گفت: «این پلتفرمها فقط برای گفتوگو با هوش مصنوعی نیستند. وقتی یکی از پلتفرمهای بزرگ واسطه تعطیل میشود، نهتنها کاربران عادی، بلکه تیمهای کوچک توسعهای که کسبوکارشان به مدلهای هوش مصنوعی خارجی وابسته است، نیز با اختلال جدی روبهرو میشوند.»
این مهندس افزود که این کارزار با هدف اعلامشده پکن برای توسعه صنعت هوش مصنوعی در تضاد به نظر میرسد.
او گفت: «با حذف پلتفرمهای بزرگ، کاربران احتمالا به سمت سرویسهای کوچکتر و پنهانتر مهاجرت خواهند کرد. این موضوع برای فعالیتهای تجاری هم دسترسی را دشوارتر میکند و هم خطرات استفاده از این خدمات را افزایش میدهد.»
این پژوهشگر نیز گفت نتیجه این سیاست احتمالا محدودتر شدن منابع اطلاعاتی و گزینههای فناورانه در اختیار کاربران داخل چین خواهد بود.
