براساس ارزیابی موسسه مالی گلدمن ساکس، اگر حملات به کشتیرانی تجاری در خلیج فارس گسترش یابد و تشدید شود، قیمت نفت ممکن است به ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد؛ در حالی که تشدید حملات میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی باعث شده است جریان نفت خام همچنان بسیار پایینتر از سطح پیش از جنگ باقی بماند.
اگر صادرات نفت خلیج فارس به حالت عادی بازگردد، قیمت نفت برنت ممکن است به محدوده ۸۰ دلار کاهش یابد، اما حملات بیشتر به نفتکشها میتواند قیمتها را بهشدت افزایش دهد.
دان استرویوِن، یکی از مدیران بخش تحقیقات جهانی کالاها در گلدمن ساکس، روز ۷ سپتامبر (۱۶ شهریور) در گفتوگو با تلویزیون بلومبرگ احتمال رسیدن نفت به ۱۲۰ دلار را مطرح کرد. او گفت تحولات اخیر خاورمیانه نشان میدهد خطر «گسترش و تشدید» اختلال در کشتیرانی قابلتوجه شده است.
اظهارات استرویوِن در حالی مطرح شد که قیمت نفت خام برنت تا ساعت ۹:۳۳ صبح به وقت شرق آمریکا در ۷ سپتامبر با ۸۹ سنت یا ۰.۹ درصد افزایش به ۹۷ دلار و ۱۷ سنت در هر بشکه رسید. قیمت برنت پیشتر تا ۹۷ دلار و ۹۳ سنت بالا رفته بود که بالاترین سطح از ۲۴ ژوئیه محسوب میشود. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۷۹ سنت افزایش به ۹۲ دلار و ۲۷ سنت در هر بشکه رسید.
این در حالی است که قیمت بنزین در آمریکا نیز که به دلیل محدودیت در انتقال نفت خام ناشی از درگیری ایالات متحده و جمهوری اسلامی افزایش یافته است، بر اساس دادههای انجمن اتومبیل آمریکا در ۷ سپتامبر به رکورد ۴ دلار و ۱۵ سنت برای هر گالن در روز کارگر رسید.
افزایش قیمت نفت در روز دوشنبه پس از جهش شدید هفته گذشته رخ داد؛ زمانی که پس از ازسرگیری حملات ایالات متحده و جمهوری اسلامی به کشتیها در تنگه هرمز و اطراف آن، قیمت برنت حدود ۸ درصد و وست تگزاس اینترمدیت نزدیک به ۱۰ درصد افزایش یافت.
گلدمن ساکس برآورد میکند صادرات نفت خلیج فارس به حدود ۱۶ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است، در حالی که میانگین آن پیش از جنگ ۲۳ میلیون بشکه در روز بود.
استرویوِن گفت: «بنابراین، این میزان تقریبا دو سوم است که خطوط لوله و همچنین جریانهای پنهانی که در ابتدا در دادهها دیده نمیشوند، سهم مهمی در آن دارند، اما این جریانها در نهایت… زمانی که کشتیها فرستندههای خود را روشن میکنند، در دادهها ظاهر میشوند.»
خطر اختلالات گستردهتر
استرویوِن گفت حجم نفتی که از خلیج فارس خارج میشود، همچنان مهمترین عامل تعیینکننده قیمت نفت خام است. اگر صادرات منطقه به حالت عادی بازگردد، گلدمن ساکس انتظار دارد قیمت برنت به محدوده ۸۰ دلار در هر بشکه کاهش یابد؛ سطحی که بهطور کلی با قیمتی که موجودیهای تجاری کنونی نشان میدهند، مطابقت دارد.
اما حملات بیشتر میتواند قیمتها را بهشدت افزایش دهد.
استرویوِن گفت: «در سناریویی صعودی که حملات به کشتیرانی گسترش یابد و تشدید شود، احتمال میدهیم قیمت برنت به ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد.» او افزود خطر اختلالات بیشتر در تردد نفتکشها «مهم» است و خطر افزایش قیمت نفت خام را نیز «قابلتوجه» توصیف کرد.
بر اساس اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا، نیروهای آمریکایی در ۵ سپتامبر سه نفتکش ایرانی را هدف قرار دادند که یکی از آنها در نزدیکی جزیره خارک، قطب اصلی صادرات نفت ایران قرار داشت. این حملات در واکنش به تلاش سپاه پاسداران برای شلیک موشکهای بالستیک به سوی دو ناو جنگی نیروی دریایی آمریکا انجام شد.
سپاه پاسداران اعلام کرد سه نفتکش را که از مسیرهای غیرمجاز در تنگه هرمز استفاده میکردند، به همراه سه شناور مرتبط با آمریکا در نقاط دیگر هدف قرار داده است.
جمهوری اسلامی همچنین اعلام کرده است که قصد دارد منطقهای محدودشده در خارج از تنگه هرمز ایجاد کند. این اقدام ممکن است کشتیهای بیشتری را در منطقه در معرض حمله قرار دهد.
ماریسکس، شرکت اطلاعات دریایی، حملات روز شنبه را «تشدید عمده» تنشها توصیف کرد و گفت نفتکشهای تجاری بهطور فزایندهای به ابزاری برای اعمال فشار اقتصادی تبدیل میشوند.
وارن پترسون و اوا مانتی، استراتژیستهای بازار کالا در آیانجی، در یادداشتی در ۷ سپتامبر گفتند بازار نفت همچنان از «حمایت خوبی» برخوردار است و نشانه چندانی از صلح میان واشنگتن و تهران دیده نمیشود.
بر اساس دادههایی که شرکت تحلیل دادههای کپلر روز دوشنبه منتشر کرد، طی ۱۰ روز گذشته بهطور میانگین روزانه ۱۰ کشتی حامل کالا از تنگه هرمز عبور کردهاند که پایینترین میزان از ماه مه تاکنون است.
پریانکا ساچدوا، مدیر بخش تحلیل بازار در فیلیپ نوا گفت: «اگر تردد نفتکشها به میزان قابلتوجهی کاهش پیدا کند، بازار ممکن است شوک بسیار بزرگتری در عرضه را در قیمتها لحاظ کند. نشانههایی نیز وجود دارد که این اتفاق در حال رخ دادن است.»
با وجود تشدید تنشها، انتقال نفت از تنگه هرمز با اسکورت نیروی دریایی آمریکا همچنان ادامه دارد.
تحلیلگران آیانجی گفتند قیمت گاز طبیعی اروپا نسبت به نفت واکنش شدیدتری نشان میدهد، زیرا انتقال گاز طبیعی مایع از مسیر هرمز به سرعت انتقال نفت خام بهبود نیافته است.
قیمت شاخص گاز اروپا در ساعات ابتدایی ۷ سپتامبر نزدیک به ۴ درصد افزایش یافت؛ در حالی که این منطقه با نزدیک شدن به فصل گرمایشی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ با ذخایری روبهرو است که پترسون و مانتی آنها را «بهطور فزایندهای آسیبپذیر» توصیف کردند.
