گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران با انتشار فراخوانی از قربانیان، خانواده‌های آن‌ها، مدافعان حقوق بشر و سازمان‌های جامعه مدنی خواست تا اطلاعات و اسناد مربوط به سرکوب فراملی، فشار بر خانواده‌های قربانیان و نقض حقوق زنان در جمهوری اسلامی را برای تهیه گزارش جدید خود ارائه کنند.
این گزارش قرار است در شصت‌وچهارمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد ارائه شود و بر پیامدهای نقض حقوق بشر در ایران، به‌ویژه تاثیر آن بر خانواده‌های قربانیان و ایرانیان ساکن خارج از کشور تمرکز خواهد داشت.
براساس متن این فراخوان، گزارشگر ویژه قصد دارد بررسی کند که چگونه پیامدهای نقض حقوق بشر از قربانیان مستقیم فراتر می‌رود و اعضای خانواده آن‌ها را در داخل و خارج از ایران تحت تاثیر قرار می‌دهد.
این فراخوان در وب‌سایت رسمی دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد منتشر شده و جزئیات درباره این اطلاعات و چگونگی ارسال اطلاعات و اسناد به مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل شرح داده شده است.
تمرکز بر سرکوب فراملی و تهدید ایرانیان خارج از کشور
یکی از محورهای اصلی این گزارش، بررسی ادعاهای مربوط به سرکوب فراملی از سوی جمهوری اسلامی است؛ سرکوب فراملی می‌تواند شامل تهدید، ارعاب، نظارت، آزار اینترنتی، آدم‌ربایی، توطئه‌های ترور و تلاش برای بازگرداندن اجباری مخالفان و منتقدان به ایران باشد.
گزارشگر ویژه همچنین خواستار دریافت اطلاعات درباره استفاده احتمالی از خدمات کنسولی، محدودیت صدور گذرنامه، مصادره اموال و سوءاستفاده از سازوکارهای قضایی و پلیسی بین‌المللی برای اعمال فشار بر ایرانیان خارج از کشور شده است.
در این فراخوان تاکید شده است که تهدید یا بازداشت بستگان افراد در داخل ایران، با هدف تحت فشار قرار دادن اعضای خانواده آن‌ها در خارج از کشور، از موضوعات مورد توجه گزارش خواهد بود.
پیامدهای بازداشت، اعدام و ناپدیدسازی قهری بر خانواده‌ها
بخش دیگری از گزارش به وضعیت خانواده افرادی اختصاص دارد که خودسرانه بازداشت یا زندانی شده‌اند، به‌صورت قهری ناپدید شده‌اند یا کشته و اعدام شده‌اند.
گزارشگر ویژه خواستار دریافت مستنداتی درباره مشکلات اقتصادی، فشارهای قضایی، محرومیت از خدمات اجتماعی، محدودیت در برگزاری مراسم خاک‌سپاری و یادبود و همچنین آزار و پیگرد اعضای خانواده قربانیان شده است.
پیامدهای روانی و اجتماعی این اقدامات بر کودکان و زنان خانواده و تلاش بستگان قربانیان برای دستیابی به حقیقت، عدالت و جبران خسارت نیز از محورهای مورد بررسی خواهد بود.
گزارشگر ویژه در ادامه رویکرد پیشین خود، بررسی وضعیت زنان و دختران در ایران را نیز در دستور کار قرار داده است.
این بخش شامل قوانین تبعیض‌آمیز، خشونت علیه زنان، زن‌کشی، قتل‌های موسوم به ناموسی، ازدواج کودکان، تبعیض در قوانین خانواده، محدودیت‌های اجتماعی و اقتصادی و وضعیت زنان مدافع حقوق بشر خواهد بود.
علاوه بر این موضوعات، گزارش جدید تحولات مربوط به مجازات اعدام، شکنجه، بازداشت‌های خودسرانه، آزادی بیان، حقوق اقلیت‌ها و وضعیت زندانیان را بررسی خواهد کرد و توجه ویژه‌ای به تحولات پس از سپتامبر ۲۰۲۶ (شهریور) خواهد داشت.
مهلت ارسال اسناد
براساس این فراخوان، دولت‌ها، سازمان‌های حقوق بشری، کارشناسان، قربانیان و خانواده‌های آن‌ها می‌توانند اطلاعات خود را همراه با مدارک پشتیبان و توضیحات مربوط به زمان، مکان و ماهیت موارد نقض حقوق بشر ارسال کنند.
گزارشگر ویژه بر ضرورت حفاظت از هویت شاهدان و منابع تاکید کرده و اعلام کرده است که اطلاعات آشکارکننده هویت منابع محرمانه، بدون رضایت صریح آن‌ها منتشر نخواهد شد.
مهلت ارسال اطلاعات (۲۴ آبان) ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۳۰ به وقت ژنو اعلام شده است.
