یافتهها از این حکایت دارند که درمان به شیوه جایگزینی تستوسترون باید براساس شرایط ویژه بیمار در دستور کار قرار بگیرد و نمیتوان برای همه نسخه یکسانی پیچید.
تستوسترونِ بیشتر همیشه بهتر نیست و تستوسترونِ کمتر هم فایده خاصی ندارد.
تحلیل مطالعات پیشین نشان میدهد آقایانی که سطح تستوسترون آنها از محدوده طبیعی فاصله میگیرد، با افزایش خطر ابتلا به اختلالات جدی ریتم قلب دستوپنجه نرم میکنند؛ اختلالاتی که ممکن است درنهایت به سکته مغزی منجر شوند.
دکتر مالک شیخ، متخصص غدد در بیمارستانهای مدستار یونیون مموریال و مدستار گود سامریتن در بالتیمور، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت: «یافتههای جدید تأیید میکنند که حفظ تستوسترون در محدوده طبیعی بهترین کار ممکن است.»
منحنی خطر U-شکل
پژوهشگران در این مطالعه مروری که در ماه سپتامبر در مجله انجمن غدد درونریز منتشر شد، دادههای مطالعات پیشین را بررسی کردند تا تأثیر سطح تستوسترون بر سلامت قلب را ارزیابی کنند. نتایج نشان داد که منحنی ارتباط تستوسترون و مشکلات قلبی U-شکل است. سطوح پایین و بالای تستوسترون با افزایش خطر فیبریلاسیون دهلیزی ارتباط دارد که جزو اختلالات مربوط به ریتم ضربان قلب بهشمار میرود.
تستوسترون بر سازوکار الکتریکی قلب اثر میگذارد و کمبود یا افزایش بیشازحد آن باعث اختلال در ریتم طبیعی قلب میشود.
مطالعات نشان میدهند که تستوسترون بالا باعث میشود سلولهای قلب بعد از هرضربان زمان کمتری برای بازیابی خود داشته باشند. این مسئله باعث گردش پیامهای الکتریکی غیرطبیعی در قلب شده و ضربان قلب را از حالت طبیعی خارج میکند. با اینحال، تستوسترون پایین هم باعث مختلشدن روند تنظیم و انتقال کلسیم در سلولهای قلب شده و با ایجاد تکانههای الکتریکی اضافی باعث مختلشدن ضربان قلب میشود.
دکتر راجات باروئا، پژوهشگر ارشد مطالعه حاضر و متخصص قلب در مرکز پزشکی کهنهسربازان در کانزاسسیتی در ایالت میزوری، در بیانیهای مطبوعاتی گفت: «کاهش و افزایش بیشازحد تستوسترون از طریق سازوکارهای زیستی متفاوت به خطر فیبریلاسیون دهلیزی دامن میزند. از اینرو، هم دوز و هم سطح بهینه تستوسترون حائز اهمیت است.»
شیخ گفت الگوی خطر U-شکل با نتایج مطالعات پیشین همخوانی دارد. با اینحال، او هشدار داد که نباید محدوده پیشنهادی ۳۵۰ تا ۵۵۰ نانوگرم در دسیلیتر را بهعنوان معیار استاندارد برای همه بیماران در نظر بگیریم.
او افزود: «تعیین سطح بهینه براساس شرایط بیمار به ارائه خدمات بهتر کمک میکند.»
تستوسترون از طریق سازوکارهای زیستی مختلف به خطرات قلبیعروقی دامن میزند
افزایش بیشازحد تستوسترون از طریق سازوکارهای زیستی مختلف به خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی دامن میزند:
- تستوسترون باعث تولید بیشازحد گلبولهای قرمز در مغز استخوان میشود. این وضعیت خون را غلیظتر میکند و به خطر تشکیل لخته خون دامن میزند.
- تستوسترون باعث میشود بدن سدیم را در خود نگهدارد. از اینرو، احتباس مایعات فشار خون را افزایش میدهد و باعث میشود که قلب به زحمت بیافتد؛ امری که در بلندمدت فشار بیشتری به دستگاه قلبیعروقی وارد میکند.
- دوز بالای تستوسترون یا مصرف بیرویه آن بر سطح چربی خون اثر منفی میگذارد و ممکن است سطح لیپوپروتئین با چگالی بالا (اچدیال یا همان کلسترول «خوب») را کاهش و سطح لیپوپروتئین با چگالی پایین (الدیال یا همان کلسترول «بد») را افزایش میدهد؛ امری که به خطر تشکیل پلاک در سرخرگها دامن میزند.
درمان شخصیسازیشده
کارآزمایی تراورس نشان داد که درمان به شیوه جایگزینی تستوسترون برای آقایانی که سطح تستوسترون پایینی داشتند، با بیماری قلبی دستبهگریبان بودند یا در معرض خطر بالای بیماریهای قلبیعروقی قرار داشتند، از نظر بروز حوادث قلبی بیخطر بود. البته موارد ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی در میان داوطلبان افزایش یافت.
باروئا میگوید فرایند درمان باید برای بیماران شخصیسازی شود و زیر نظر پزشک پیش برود. سطح تستوسترون براساس دستورالعملهای کنونی باید در محدوده ۳۵۰ تا ۵۵۰ نانوگرم در دسیلیتر بماند و بیشتر از این نباشد.
داروهای تستوسترون با رهش تدریجی به تثبیت سطح این هورمون کمک میکنند. پزشکان باید ریتم قلب، نتیجه آزمایش خون، فشار خون و عملکرد کلیه و کبد را در طول درمان زیر نظر بگیرند.
پژوهشگران میگویند قبل از آغاز درمان باید به عواملی مانند چاقی، آپنه خواب، فشار خون بالا و مصرف الکل هم توجه کنید.
غربالگری قبل از آغاز درمان با جایگزینی تستوسترون
دکتر کوری رایس، مشاور ارشد بالینی و عضو هیئت مشاوران پزشکی شرکت بیوت، که در زمینه بهینهسازی هورمونها فعالیت دارد و به ارائهدهندگان خدمات هورموندرمانی و جایگزینی تستوسترون آموزش میدهد، به اپک تایمز گفت: «آقایانی که به هورموندرمانی فکر میکنند، باید شناخت کاملی از وضعیت سلامتی خود داشته باشند.»
رایس گفت: «پزشک باید قبل از شروع درمان ارزیابی دقیقی از وضعیت سلامت متابولیکی بیمار داشته باشد.» او اندازهگیری سطح قند خون یا انسولین، فشار خون، ارزیابی ترکیب بدنی و آزمایش چربی خون را جزو بررسیهای مقدماتی میداند.
رایس افزود: «بسته به عوامل خطر رایج از جمله سن و سابقه خانوادگی باید به این موضوع هم توجه کنیم که انجام آزمایشات پیشگیرانه برای ارزیابی خطر بیماری قلبی از جمله انجام سیتیاسکن برای سنجش میزان کلسیم عروق کرونر یا تست ورزش ضرورت دارد یا خیر.»











