قطر تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای پایان دادن به جنگ میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی افزایش داده است. با این حال، اختلافات عمیق واشنگتن و تهران بر سر برنامه هسته‌ای، محاصره دریایی و تحریم‌های نفتی همچنان مانع دستیابی به توافق است.
به گزارش رویترز، یک مقام آگاه از مذاکرات اعلام کرد که میانجی‌گران قطری روز جمعه، ۳۰ اکتبر (هشتم آبان) بار دیگر به تهران بازگشتند تا مذاکرات برای دستیابی به توافق صلح را که با هماهنگی واشنگتن دنبال می‌شود، ادامه دهند.
به گفته این مقام، قطر روز یکشنبه پیش‌نویس طرحی هفت‌روزه را به جمهوری اسلامی ارائه کرده است که شامل مجموعه‌ای از اقدامات اعتمادساز از سوی واشنگتن و تهران با ضمانت چند کشور می‌شود. این طرح ممکن است از اوایل هفته آینده اجرایی شود.
با این حال، یک مقام ارشد جمهوری اسلامی که در مذاکرات مشارکت دارد، پیشنهاد قطر را «ایده‌هایی غیرقابل‌قبول، نه یک پیشنهاد رسمی» توصیف کرد.
یکی از اختلافات اصلی دو طرف، ترتیب اجرای تعهدات است. آمریکا خواستار بررسی برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی از آغاز مذاکرات است، اما تهران بر لغو محاصره دریایی بنادر ایران و تحریم‌های صادرات نفت پیش از ورود به مذاکرات هسته‌ای اصرار دارد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی روز چهارشنبه اعلام کرد که تهران برای بررسی ایده‌هایی که اجرای پیشنهاد پیشین خود را تضمین کند، همچنان با میانجی‌گران در تماس است.
قطر و پاکستان از میانجی‌گران اصلی جنگی هستند که هشت ماه از آغاز آن می‌گذرد و حمل‌ونقل دریایی و عرضه جهانی نفت را مختل کرده است. تلاش‌های پیشین میانجی‌گران در ماه ژوئن به توافقی موقت انجامید، اما این توافق به‌سرعت از هم پاشید.
دور تازه مذاکرات هم‌زمان با تشدید درگیری‌های منطقه‌ای صورت می‌گیرد. حوثی‌ها در یمن، همسو با جمهوری اسلامی، حملات خود به عربستان سعودی را افزایش داده‌اند. حمله روز چهارشنبه به پالایشگاه رأس تنوره، بزرگ‌ترین پالایشگاه نفت عربستان، قیمت نفت را بیش از یک درصد افزایش داد و به بالای ۱۱۵ دلار در هر بشکه رساند.
درگیری‌ها در اطراف تنگه باب‌المندب نیز شدت گرفته و نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی افزایش یافته است.
قطر روز سه‌شنبه از جمهوری اسلامی خواست برای نشان دادن حسن نیت، تهدید کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را متوقف کند و تنگه هرمز را بازگشایی کند.
هم‌زمان، احتمال ازسرگیری حملات آمریکا و اسرائیل به ایران نیز بر مذاکرات سایه انداخته است. ترامپ هفته گذشته بار دیگر تهدید به حمله کرد و مقام‌های امنیتی جمهوری اسلامی نیز به رویترز گفتند که تهران طرح‌هایی برای هدف قرار دادن کابل‌های زیردریایی خلیج فارس در صورت ازسرگیری حملات آماده کرده است.
برای قطر، اهمیت دستیابی به توافق فراتر از موفقیت یک ابتکار دیپلماتیک است؛ زیرا ادامه جنگ، امنیت خلیج فارس، زیرساخت‌های انرژی و مسیرهای حیاتی تجارت جهانی را تهدید می‌کند.
تلاش‌های دیپلماتیک منطقه‌ای نیز شدت گرفته است. مقام‌های ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان روز دوشنبه در تهران با همتایان خود در جمهوری اسلامی دیدار کردند. این دیدارها بخشی از تلاش‌ها برای مهار جنگ و جلوگیری از تشدید بیشتر درگیری‌ها بود.
جنگ همچنین به ازسرگیری درگیری‌ها میان اسرائیل و حزب‌الله، گروه مسلح لبنانی مورد حمایت جمهوری اسلامی، منجر شده و دامنه رویارویی را به فراتر از خلیج فارس گسترش داده است. تاثیر جنگ بر افزایش هزینه‌های انرژی در جهان نیز بر میزان محبوبیت ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، که ترکیب و کنترل کنگره را تعیین خواهد کرد، فشار وارد کرده است.
