مقامهای جمهوری اسلامی از طرحهایی برای تشدید محدودیت بر تردد کشتیها در تنگه هرمز و ایجاد یک منطقه ممنوعه جدید در نزدیکی این آبراه راهبردی خبر دادهاند. این اقدام در بحبوحه ادامه تنشهای نظامی و دریایی میان تهران و واشنگتن مطرح میشود.
رسانههای داخلی ایران گزارش دادند که نمایندگان مجلس شورای اسلامی طرحی را برای تنظیم عبور و مرور از تنگه هرمز تصویب کردهاند.
حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی که این طرح را بررسی میکند، در ۱۶ شهریور گفت براساس این طرح، کشورها، شرکتها و افرادی که تحریمهایی علیه جمهوری اسلامی اعمال میکنند یا دست به اقداماتی میزنند که تهران آنها را «خصمانه» تلقی میکند، از عبور از این آبراه منع خواهند شد.
به گفته قشقاوی، ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی مسئول تعیین اقداماتی خواهد بود که «خصمانه» محسوب میشوند و شورای عالی امنیت ملی نیز مشخص خواهد کرد که چه کشورها و نهادهایی مشمول این محدودیتها خواهند شد.
اعلام منطقه ممنوعه جدید
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز جداگانه از برنامه تهران برای اعلام یک منطقه ممنوعه جدید در خارج از تنگه هرمز خبر داد. به گفته او این منطقه با هدف تنظیم تردد کشتیهایی ایجاد خواهد شد که به این آبراه نزدیک میشوند.
رضایی در ۱۵ شهریور به صداوسیمای جمهوری اسلامی گفت: «در روزهای آینده، منطقه ممنوعه جدیدی را اعلام خواهیم کرد که محدوده میان خط محاصره آمریکا و بنادر بارگیری تا محدوده خلیج فارس ادامه دارد.»
او افزود کشتیهایی که بدون هماهنگی با جمهوری اسلامی به سمت تنگه هرمز حرکت کنند، ممکن است در فهرست تحریمهای تهران قرار گیرند و در آینده با مشکلات بیمهای و محدودیتهایی برای عبور مواجه شوند.
رضایی همچنین گفت تهران تا زمانی که ایالات متحده ابتدا اقدامات عملی انجام ندهد، تنگه هرمز را بهطور کامل بازگشایی نخواهد کرد و افزود که جمهوری اسلامی دیگر به تضمینهای واشنگتن اعتماد ندارد.
به گفته او، یک کریدور جدید بینالمللی کشتیرانی که درباره آن با عمان توافق شده است نیز در روزهای آینده اعلام خواهد شد.
آمریکا ادعای حمله به شناور خود را رد کرد
اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی همزمان با تشدید رویارویی دریایی میان تهران و واشنگتن مطرح شده است.
رسانههای دولتی ایران مدعی شدند نیروهای جمهوری اسلامی یک شناور بدون سرنشین آمریکایی را در تنگه هرمز هدف قرار دادهاند. براساس این گزارشها، این شناور در تلاش بوده است وارد منطقهای شود که تهران آن را محدودهای ممنوعه میداند.
تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا این ادعا را رد کرد و آن را «یک دروغ محض» خواند.
اپک تایمز برای دریافت توضیحات بیشتر با فرماندهی مرکزی آمریکا تماس گرفت، اما تا زمان انتشار این گزارش پاسخی دریافت نکرد.
ایالات متحده همچنان به اعمال محدودیتهای دریایی علیه ایران ادامه میدهد. فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد که یک جنگنده اف-۳۵ای نیروی هوایی آمریکا در منطقه گشتزنی میکند و نیروهای آمریکایی همچنان در حال اجرای محاصره دریایی هستند.
این فرماندهی اعلام کرد که تا ۶ سپتامبر، نیروهای آمریکایی مسیر ۹۲ کشتی تجاری را تغییر داده، سه کشتی را از کار انداخته و وارد دو کشتی دیگر شدهاند.
تردد کشتیها از تنگه هرمز کاهش یافته است و طی ۱۰ روز گذشته، بهطور میانگین روزانه ۱۰ کشتی حامل کالا از این آبراه عبور کردهاند که پایینترین سطح از ماه مه تاکنون است.
ایران و ایالات متحده در ماه ژوئن توافقی مقدماتی برای توقف جنگی که در اواخر فوریه آغاز شده بود و بازگشایی کامل تنگه هرمز امضا کردند. آتشبس در ۷ ژوئیه پس از آن فروپاشید که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پایان آن را اعلام کرد و با متهم کردن ایران به حمله به کشتیها در این آبراه راهبردی، دستور حملات نظامی را صادر کرد.
از آن زمان، دو کشور عملیات نظامی را از سر گرفتهاند و تلاشهای دیپلماتیک نیز متوقف شده است.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در ۶ سپتامبر (۱۵ شهریور) گفت که ممکن است تا زمانی که دولت کنونی ایران از قدرت کنار نرفته است، دستیابی به توافق با ایران امکانپذیر نباشد. وزیر انرژی آمریکا همچنین گفت که نفت در حال عبور از این آبراه است.
او روز یکشنبه به سیانان گفت: «عبور نفت از تنگه اکنون بهطور میانگین بیش از ۹ میلیون بشکه در روز است و با احتساب خطوط لولهای که تنگه را دور میزنند، احتمالا به دو سوم یا بیشتر از جریان پیش از درگیری رسیدهایم. بنابراین ایرانیها همچنان دردسر ایجاد میکنند، اما نیروی دریایی ایالات متحده در حال پیروز شدن در این نبرد است.»
ترامپ در طول این درگیری بارها گفته است که نباید به ایران اجازه داده شود به سلاح هستهای دست پیدا کند و مذاکرات اوایل سال جاری نیز بر برنامه هستهای مورد مناقشه تهران متمرکز بود. ایران همواره تأکید کرده است که فعالیتهای هستهایاش اهداف صلحآمیز دارد.
