مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، اعلام کرد که کشورش در تلاش است به «عضویت وابسته» اتحادیه اروپا درآید؛ اصطلاحی که او پیش‌تر در استفاده از آن احتیاط می‌کرد.
کارنی در مونترال میزبان اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، و آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، است. این دیدار در چارچوب نشست دو روزه کانادا و اتحادیه اروپا برگزار می‌شود که تا ۳۰ اکتبر ادامه دارد و هدف آن پیشبرد همکاری‌هایی است که کارنی از آن با عنوان «ائتلافی برای آینده» یاد کرده است.
نخست‌وزیر کانادا روز ۲۹ اکتبر، پیش از آغاز نشست مشترک با رهبران تجاری در حاشیه این اجلاس، در سخنانی کوتاه گفت: «ما در حال شکل دادن به ائتلافی جدید برای آینده هستیم که کانادا در آن به‌عنوان عضو وابسته حضور خواهد داشت.» به گفته کارنی، این مشارکت بر ارزش‌های مشترک استوار خواهد بود و از توانمندی‌های مکمل دو طرف بهره خواهد گرفت.
اظهارات جدید کارنی نشان‌دهنده تغییر موضع او نسبت به سخنان پیشینش درباره نوع رابطه کانادا با اتحادیه اروپاست.
موضوع عضویت وابسته کانادا نخستین بار در ۱۶ سپتامبر از سوی فون در لاین، در سخنرانی او در پارلمان اروپا، به‌طور علنی مطرح شد. کارنی نیز روز بعد در سخنرانی خود در این پارلمان از این پیشنهاد استقبال کرد.
با این حال، پیش از آن و در پی انتشار گزارش‌هایی مبنی بر بررسی موضوع «عضویت وابسته» از سوی دو طرف، کارنی به خبرنگاران گفته بود که حکومت او به دنبال «عضویت» در اتحادیه اروپا نیست.
او همچنین در ۲۷ اکتبر، در گفت‌وگو با خبرنگاران، اهمیت عنوان این همکاری را کم‌رنگ دانست و تأکید کرد که برای کانادا، محتوای عملی مشارکت با اتحادیه اروپا، از جمله همکاری در زمینه دفاعی، مواد معدنی حیاتی، تجارت دیجیتال و انرژی، مهم‌تر از نامی است که برای آن انتخاب می‌شود.
محافظه‌کاران کانادا، کارنی را به شفاف نبودن موضعش درباره این پیشنهاد متهم کرده‌اند. پیر پالیو، رهبر حزب محافظه‌کار، گفته است که کارنی «در کانادا یک چیز می‌گوید و در اروپا خلاف آن را.»
محافظه‌کاران همچنین اعلام کرده‌اند که اگرچه از تجارت آزاد و همکاری دفاعی با اروپا استقبال می‌کنند، اما با «تحمیل مالیات‌ها و قوانین اتحادیه اروپا و سیاست مهاجرتی افراطی این اتحادیه در زمینه مرزهای باز به کانادایی‌هایی که هم‌اکنون نیز زیر فشار هزینه‌های سنگین زندگی هستند» مخالفند.
مخالفت برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا
بر اساس گزارش رسانه‌های اروپایی، پیشنهاد عضویت وابسته کانادا با مخالفت چند کشور عضو اتحادیه اروپا، از جمله آلمان، فرانسه، ایتالیا و یونان روبه‌رو شده است.
این کشورها با گسترش روابط اتحادیه اروپا و کانادا مخالفتی ندارند، اما استفاده از عنوان «عضو وابسته» را زیر سؤال برده‌اند؛ زیرا چنین جایگاهی در معاهدات اتحادیه اروپا تعریف نشده است.
آن‌ها همچنین معتقدند که این عنوان می‌تواند برای کشورهایی مانند اوکراین و مولداوی در نظر گرفته شود که احتمال دارد در آینده به عضویت کامل اتحادیه اروپا درآیند.
دیپلمات‌های اروپایی به یورونیوز گفته‌اند که این کشورها با گنجاندن عنوان «عضویت وابسته» در پیش‌نویس بیانیه نشست مخالفت کرده‌اند. دلیل این مخالفت، مشخص نبودن جایگاه حقوقی چنین عضویتی و مشورت نکردن با کشورهای عضو اتحادیه اروپا عنوان شده است.
برخی خبرگزاری‌های اروپایی نیز این هفته گزارش دادند که پیش از آغاز مذاکرات رسمی اجلاس، عبارت «عضو وابسته» از پیش‌نویس بیانیه مشترک حذف شده و به جای آن عبارت «حرکت به سوی روابطی هرچه نزدیک‌تر» آمده است. بر اساس این گزارش‌ها، تصمیم‌گیری درباره تعریف دقیق این رابطه به نشست سال آینده موکول شده است.
با وجود این مخالفت‌ها، فون در لاین روز ۲۹ اکتبر در مونترال بار دیگر بر حمایت خود از این پیشنهاد تأکید کرد.
رئیس کمیسیون اروپا در مراسمی که به میزبانی مؤسسه سی‌دی هاو در مونترال برگزار شد، گفت که کانادا به دلیل موقعیت جغرافیایی خود نمی‌تواند عضو کامل اتحادیه اروپا شود، اما او خواهان ارتقای روابط دو طرف به «بالاترین سطح ممکن» است؛ اقدامی که می‌تواند کانادا را به نخستین عضو وابسته اتحادیه اروپا تبدیل کند.
فون در لاین در ادامه همان روز، در نشست مشترک با رهبران تجاری و با حضور کارنی نیز سخنان مشابهی مطرح کرد. او گفت که اجلاس کنونی فرصتی برای «بازتعریف» روابط کانادا و اتحادیه اروپا و ارتقای این مشارکت به سطحی جدید فراهم کرده است.
او افزود: «ما همیشه روابط نزدیکی داشته‌ایم، اما اکنون به دنبال گشودن افق‌های تازه و رساندن همکاری‌هایمان به بالاترین سطح ممکن هستیم. به همین دلیل است که دو طرف در حال بررسی ایده عضویت وابسته کانادا هستند.»
کارنی نیز تأکید کرد که گسترش همکاری میان کانادا و اتحادیه اروپا می‌تواند به تقویت مشارکت در زمینه هوش مصنوعی، امور مالی، مواد معدنی حیاتی، امنیت غذایی و تولیدات صنعتی پیشرفته منجر شود؛ آن هم در شرایطی که به گفته او، نظام جهانی با تحولاتی بنیادین روبه‌رو است.
او گفت: «درک ارزش‌های مشترک و توانایی همکاری با یکدیگر، هرگز به اندازه امروز اهمیت نداشته است.»
نخست‌وزیر کانادا همچنین اعلام کرد که نشست با رهبران تجاری فرصتی است تا فعالان اقتصادی کانادا دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را درباره بهترین راه‌های گسترش همکاری میان دو طرف و ایجاد فرصت‌های تازه برای مشارکت اقتصادی مطرح کنند.
