دموکرات‌ها با به دست گرفتن کنترل کنگره، از تغییر فضای سیاسی آمریکا خبر می‌دهند.
دموکرات‌ها در انتخابات سوم نوامبر به پیروزی گسترده‌ای دست یافتند و ضمن به دست گرفتن کنترل هر دو مجلس کنگره، فرمانداری دست‌کم چهار ایالت را نیز از جمهوری‌خواهان گرفتند.
شکست حزب رئیس‌جمهور مستقر در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا اتفاق غیرمعمولی نیست، هرچند شدت و گستردگی این شکست در دوره‌های مختلف متفاوت است.
در مجلس سنا، دموکرات‌ها موفق شدند کرسی‌هایی را در ایالت‌های جنوبی و غرب میانه آمریکا که سال‌ها در اختیار جمهوری‌خواهان بود، تصاحب کنند.
در ادامه، نگاهی داریم به انچه در روز انتخابات رخ داد و دیدگاه برخی کارشناسان درباره پیامدهای این نتایج برای دو سال آینده.
۱. موج آبی سراسر آمریکا را فرا گرفت
در سوم نوامبر، موجی از پیروزی‌های دموکرات‌ها موسوم به «موج ابی» سراسر آمریکا را فرا گرفت. دموکرات‌ها با تصاحب شش کرسی جدید، کنترل مجلس سنا را پس گرفتند. این موج به مجلس نمایندگان نیز رسید و دموکرات‌ها بیش از ۲۴ کرسی جدید به دست اوردند.
نخستین نتیجه قطعی شب انتخابات در کارولینای شمالی اعلام شد؛ جایی که روی کوپر، فرماندار پیشین این ایالت از حزب دموکرات، مایکل واتلی، رئیس پیشین کمیته ملی جمهوری‌خواهان را شکست داد.
در کارولینای جنوبی، انی اندروز، پزشک متخصص کودکان و نامزد دموکرات‌ها، دارلین گراهام، سناتور جمهوری‌خواه این ایالت را شکست داد. دارلین گراهام پس از درگذشت برادرش، لیندزی گراهام، سناتور پیشین جمهوری‌خواه کارولینای جنوبی در اوایل سال جاری، جانشین او شده بود.
در ایالت کانزاس، ادام همیلتون، کشیش و نامزد حزب دموکرات، راجر مارشال، سناتور جمهوری‌خواه مستقر را شکست داد و به نخستین دموکراتی تبدیل شد که پس از ۹۴ سال از این ایالت به مجلس سنا راه می‌یابد.
شاید بزرگ‌ترین شگفتی انتخابات در تگزاس رقم خورد؛ جایی که جیمز تالاریکو، نماینده دموکرات مجلس ایالتی، کن پکستون، دادستان کل جمهوری‌خواه تگزاس را شکست داد. تالاریکو نخستین سناتور دموکرات تگزاس از زمان لوید بنتسن خواهد بود که از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۹۳ نماینده این ایالت در مجلس سنا بود.
شرود براون، دموکرات اهل اوهایو، نیز پس از شکست جان هاستد، سناتور جمهوری‌خواه مستقر، در انتخاباتی ویژه به مجلس سنا بازمی‌گردد. این انتخابات برای تعیین نماینده‌ای برگزار شد که دو سال باقی‌مانده از دوره سناتوری جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا را تکمیل کند. براون پیش‌تر از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۵ نماینده اوهایو در مجلس سنا بود.
در ایووا، جاش تورک، نماینده دموکرات مجلس ایالتی، با شکست اشلی هینسون، نماینده جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان، کرسی جونی ارنست، سناتور جمهوری‌خواه این ایالت را به دست اورد. ارنست برای انتخاب مجدد نامزد نشده بود. اخرین سناتور دموکرات ایووا تام هارکین بود که در سال ۲۰۱۵ بازنشسته شد.
در مجلس نمایندگان نیز دموکرات‌ها توانستند برخی کرسی‌ها را در حوزه‌هایی تصاحب کنند که ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ با اختلاف بیش از ۱۰ درصد ارا در ان‌ها پیروز شده بود.
۲. اقتصاد و میزان محبوبیت رئیس‌جمهور، عوامل تعیین‌کننده نتیجه انتخابات
کارشناسان می‌گویند دو عامل اصلی نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای را تعیین می‌کنند: میزان محبوبیت رئیس‌جمهور مستقر و وضعیت اقتصاد. هر دو عامل در این انتخابات به‌شدت به زیان جمهوری‌خواهان عمل کردند.
بر اساس نظرسنجی رویترز و ایپسوس، حدود ۴۸ درصد از رای‌دهندگان ثبت‌نام‌شده اعلام کردند که هزینه‌های زندگی مهم‌ترین مسئله ان‌ها در این انتخابات بوده است.
به گزارش انجمن خودروی آمریکا، قیمت بنزین در سوم نوامبر به‌طور میانگین به حدود ۴ دلار و ۱۵ سنت برای هر گالن رسید که بالاترین سطح ثبت‌شده در روز برگزاری انتخابات بود.
نظرسنجی‌های خروج از حوزه‌های رای‌گیری نیز تایید کردند که مسایل اقتصادی نقش مهمی در تصمیم رای‌دهندگان داشته است. در این نظرسنجی‌ها، ۸۷ درصد از شرکت‌کنندگان گفتند که نگران هزینه سوخت خودرو هستند. همچنین ۵۷ درصد اعلام کردند که تورم برای آن‌ها «مشکلات متوسطی» ایجاد کرده است.
بر اساس میانگین نظرسنجی‌های گرداوری‌شده توسط ریل‌کلیر پالیتیکس، میزان رضایت از عملکرد رئیس‌جمهور در روز انتخابات ۳۹ درصد بود.
کن کولمن، استاد علوم سیاسی دانشگاه نوتردام به اپک تایمز گفت: «شرایط بنیادی برای جمهوری‌خواهان تقریبا نمی‌توانست از این بدتر باشد.»
با این حال، متیو ویلسون، استاد علوم سیاسی دانشگاه متدیست جنوبی، معتقد است که شخص رئیس‌جمهور مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده نتیجه انتخابات بوده است.
ویلسون گفت: «او به‌طور کلی عامل اصلی شکل‌گیری این نتیجه است.»
او در توضیح این دیدگاه به سیاست اخراج مهاجران و جنگ با ایران اشاره کرد که از حمایت گسترده افکار عمومی برخوردار نبوده‌اند.
ویلسون همچنین انتخاب نامزدهایی مانند کن پکستون و دارلین گراهام از سوی ترامپ را از عوامل موثر دانست؛ نامزدهایی که هرچند در میان پایگاه اصلی جمهوری‌خواهان محبوب بودند، برای رای‌دهندگان عمومی جذابیت چندانی نداشتند.
۳. مشارکت گسترده دموکرات‌ها در انتخابات
میزان مشارکت در رای‌گیری زودهنگام این دوره، رکوردی بی‌سابقه در تاریخ انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ثبت کرد و شمار ارای ثبت‌شده پیش از روز انتخابات به ۶۱ میلیون رای رسید. این رقم حدود ۱۵ میلیون نفر بیشتر از انتخابات میان‌دوره‌ای پیشین بود.
در ایالت‌هایی که وابستگی حزبی رای‌دهندگان زودهنگام را گزارش کرده بودند، سهم دموکرات‌ها ۴۲ درصد و جمهوری‌خواهان ۳۳ درصد بود. این نسبت با امار انتخابات سال ۲۰۲۲ همخوانی داشت.
به نظر می‌رسد این روند در روز اصلی انتخابات نیز ادامه یافته است.
ویلسون گفت: «مشارکت رای‌دهندگان بسیار بالا بود و این افزایش به‌ویژه در میان دموکرات‌ها چشمگیر بود. دموکرات‌ها مدت‌ها بود که بی‌صبرانه منتظر فرصتی برای ابراز نارضایتی خود از دولت ترامپ بودند.»
در مقابل، جمهوری‌خواهان نتوانستند شور و اشتیاق مشابهی ایجاد کنند و به نظر می‌رسد بسیاری از هواداران این حزب امسال از شرکت در انتخابات خودداری کردند.
جوزف لوپز، استراتژیست جمهوری‌خواه اهل تگزاس، به اپک تایمز گفت: «بی‌تفاوتی اشکاری در میان جمهوری‌خواهان قدیمی و وفادار به حزب دیده می‌شود.»
۴. واکنش ترامپ به شکست جمهوری‌خواهان
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در واکنش به شکست حزب خود، گاه موضعی سرسختانه و گاه رویکردی عمل‌گرایانه در پیش گرفت.
رئیس‌جمهور در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی تروث سوشال عمدتا موضعی سرسختانه اتخاذ کرد. او گفت اگر خودش نامزد انتخابات بود، جمهوری‌خواهان پیروز می‌شدند.
ترامپ همچنین شبکه فاکس نیوز را مقصر دانست و از این شبکه انتقاد کرد که به بیل د بلازیو، شهردار پیشین دموکرات نیویورک، و دیگر دموکرات‌ها اجازه داده است به‌طور مرتب در برنامه‌های ان حضور یابند و از دولت او انتقاد کنند.
او همچنین نوشت که اگر گرگ ابوت، فرماندار جمهوری‌خواه تگزاس که در انتخابات شکست خورد، «در شش ماه پایانی زندگی سیاسی خود به یک جمهوری‌خواه فقط در نام تبدیل نشده بود، شکست نمی‌خورد.»
ترامپ همچنین تصویری از یک کلاه قرمز جنبش «آمریکا را دوباره عظیم کنیم» منتشر کرد که نوشته روی ان به «وتو» تغییر یافته بود.
با این حال، ترامپ هنگام حضور در شبکه فاکس نیوز برای گفت‌وگو درباره نتایج انتخابات، موضع نسبتا متفاوتی اتخاذ کرد.
او گفت که نتایج رقابت‌ها را می‌پذیرد و پیروزی دموکرات‌ها را به ان‌ها تبریک گفت. با این حال، تاکید کرد که همکاری با ان‌ها محدودیت‌هایی خواهد داشت.
ترامپ گفت که می‌تواند در برخی موضوعات با دموکرات‌ها همکاری کند، اما پیش‌بینی می‌کند در موضوعات دیگری، از جمله امنیت مرزها و مسائل مربوط به افراد تراجنسیتی، اختلاف‌نظرهایی به وجود اید.
او همچنین اعلام کرد که بر اساس نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای، تغییری در ترکیب کابینه خود ایجاد نخواهد کرد.
ترامپ درباره مسئولیت شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان گفت: «این فقط یک مقطع زمانی است… اوضاع همین است. فکر می‌کنم حال‌وهوای خاصی در جامعه حاکم بود.»
اما کوین کوسار، دانشمند علوم سیاسی و پژوهشگر ارشد مؤسسه امریکن اینترپرایز، با این ارزیابی موافق نیست.
کوسار با اشاره به شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات فدرال و ایالتی، به اپک تایمز گفت: «مجموع این نتایج نشان‌دهنده رد گسترده دونالد ترامپ از سوی رای‌دهندگان است؛ رئیس‌جمهوری که از آمریکایی‌ها خواسته بود وانمود کنند نام خود او روی برگه رای قرار دارد.»
۵.آینده جمهوری‌خواهان چه خواهد شد؟
تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای به بن‌بست سیاسی در واشنگتن منجر شود.
احتمالا ترامپ برای اداره امور بیشتر به فرمان‌های اجرایی متوسل خواهد شد و هم‌زمان مجلس نمایندگان تحقیقات مختلفی را آغاز خواهد کرد. ترامپ نیز نشان داده است که قصد دارد از اختیار وتوی خود استفاده کند.
لوپز گفت: «بررسی و کالبدشکافی این شکست انتخاباتی شگفت‌انگیز خواهد بود.»
علاوه بر از دست دادن کرسی‌های کنگره، جمهوری‌خواهان باید با کاهش حمایت برخی گروه‌های رای‌دهنده نیز روبه‌رو شوند؛ گروه‌هایی که در انتخابات سال ۲۰۲۴ به این حزب گرایش پیدا کرده بودند، به‌ویژه رای‌دهندگان اسپانیایی‌تبار.
دوسو گفت: «آن‌ها توانسته بودند در میان جمعیتی که حدود ۲۰ درصد کشور را تشکیل می‌دهد، پیشرفت چشمگیری داشته باشند؛ اما این دستاورد اکنون کاملا بر باد رفته است.»
با پایان این انتخابات، رقابت بعدی ریاست‌جمهوری آمریکا تنها دو سال دیگر برگزار خواهد شد.
ویلسون گفت: «نبرد داخلی در حزب جمهوری‌خواه بر سر اینکه اینده این حزب پس از ترامپ چگونه خواهد بود، از فردا اغاز می‌شود. تماشای این روند بسیار جالب خواهد بود.»
