روشی موثر برای آنکه طرف مقابل انتقاد شما را بپذیرد!

هر کدام از ما احتمالا در طی روز یا هفته با انتقاد مواجه می شویم؛ گاه ما انتقاد کننده هستیم و گاه در سمت انتقاد شونده قرار داریم. طبیعی است که کسی دوست ندارد انتقاد شود و برعکس مایلیم بیشتر تایید شویم. اما بدلایل مختلف از جمله با هدف بهبود و اصلاح رفتار فرزندان، بهبود کار از طرف سرپرست، تقویت مسئولیت پذیری همسر، و خیلی از انتظاراتی که از افراد مختلف مرتبط با ما برآورده نمی شوند، دست به انتقاد کردن می‌‌‏زنیم با این امید که اوضاع بهتر و قابل تحمل‌‌‏تر شود.

از آنجا که شنیدن انتقاد خوش آیند نیست و می‌‌‏تواند موجب یک گسستگی رابطه و دوری افراد از یکدیگر و حتی رنجش و قطع ارتباط شود، لازم است بدانیم چگونه باید انتقاد کنیم تا در طرف مقابل ما بجای احساس ناخوشایند، حس پذیرش انتقاد را ایجاد کنیم و بجای ایجاد فاصله، با رفع مشکلات موجود ،موجب ارتباط بهتر شویم.

چند نوع روش برای انتقاد کردن می‌‌‏تواند وجود داشته باشد و به طبع، چند نوع نتیجه و پیامد را نیز در پی دارد.

گاه خود فرد را مورد انتقاد قرار می‌‌‏دهیم؛ در این صورت فقط عملکرد او نیست که مورد انتقاد قرار گرفته است بلکه کل موجودیت اوست که در معرض انتقاد است، از این رو، وی خشمگین می‌‌‏شود و نه تنها انتقاد را نمی‌‌‏پذیرد بلکه به شدت از خود و عملکردش دفاع می‌‌‏کند و روابط وی نیز با ما تیره می‌‌‏شود.

برای مثال: تو سر قرار به موقع حاضر نشدی چون آدم بی ملاحظه‌‌‏ای هستی، تو هیچ وقت این کارها را درست انجام نمی‌‌‏دهی و مسئولیت شناس نیستی.

نوع دیگر انتقاد، انتقاد به عملکرد خاصی در فرد است نه خود وی؛ در این‌‌‏صورت فقط از عمل یا گفتاری نادرست صحبت می‌‌‏شود و خصومت یا مشکلی با خود فرد معمولا پیش نمی‌‌‏آید؛ پیامدهای این روش، خفیف‌‌‏تر و ملایم‌‌‏تر از نوع قبلی است و به طبع واکنش فرد نیز ملایم‌‌‏تر بوده و ممکن است در حین دفاع از عملکرد خود، به خودش نیز نظری بیاندازد.

برای مثال: فراموش کردی به موقع سر قرار بیایی، فکر می‌‌‏کنی این فراموشی طبیعیه؟ آیا این فراموشی می‌‌‏تونه ناشی از این باشه که حاضر شدن بموقع سرقرار مساله مهمی نیست و اینکه آدم کمی دیر یا زود کنه خیلی اهمیتی نداره و مهم اینه که آدم سر قرارش حاضر بشه نه اینکه حتما سرموقع باشه؟ به هر حال فکر می‌‌‏کنم بموقع سر قرار آمدن می‌‌‏تونه مثل یک قول باشه که آدم باید بهش عمل کنه.

نوع دیگر انتقاد، انتقاد به عملکردی است که شامل همه افراد و خود انتقاد کننده نیز می‌‌‏تواند بشود؛ به این صورت که منتقد نیز خود را به نوعی در آن سهیم می‌‌‏داند یا این طور فرض می‌‌‏نماید و به این شکل به جای کاربرد واژه “تو“ یا آن، از واژه “ما“ یا ماها صحبت می‌‌‏شود و سپس به تحلیل آن می‌‌‏پردازد و خود عمل نکوهش می‌‌‏‌‌‏شود.

گاه نیز منتقد از رنجی که خودش در نتیجه عملکرد فرد مقابل کشیده است حرف می‌‌‏زند بدون آنکه طرف دیگر را سرزنش نماید، در این صورت فرد مقابل نه تنها واکنشی تند نشان نداده، بلکه سعی می‌‌‏کند اوضاع را مرتب کند و سهم و مسئولیت خود را در بروز چنین اعمالی، حداقل تاحدی، برعهده بگیرد و حتی در جستجوی دلداری فرد مقابل برآید.

برای مثال: تو به موقع سر قرار حاضر نشدی و من خیلی نگران و ناراحت شدم. نمی‌‌‏دانم علتش چی بود ولی دوست دارم بشنوم. البته می‌‌‏دانم خودم هم وقتی این کار را می‌‌‏کنم حواسم به احساس طرف مقابل نیست که چه اتفاقی برایش می‌‌‏افتد و شاید وقت‌‌‏هایی باشه که این کار را انجام دادم، ولی الان می فهمم وقتی ماها سر قرار بموقع حاضر نشیم چقدر می‌‌‏تونه موجب نارحتی و نگرانی در طرف مقابل بشه.

فراموش نکنیم زمان و مکان بیان انتقاد هم مهم است و زمانی که فرد مقابل خسته است یا در حضور فردی دیگر قرار دارد، طبیعی است آمادگی شنیدن انتقاد را کمتر دارد. اما، در زمان‌‌‏هایی که ما کاری که طرف مقابلمان دوست داشته است انجام داده‌‌‏ایم و یا اینکه پاداشی را فرد مقابل دریافت کرده است (مثل دادن تقویت به کودک بخاطر کاری مناسب)، پذیرش انتقاد بهتر صورت می‌‌‏گیرد. انتقاد نیز همچون سایر رفتارها، نیاز است همراه با نیتی جهت بهتر شدن اوضاع انجام شود، در این صورت به احتمال بیشتری می‌‌‏توانیم به هدف خود که همان رشد و بهبود است، دست یابیم.

مطالب دیگر:

انتقاد سنگین به عضویت چین در پانل شورای حقوق بشر سازمان ملل

کارشناسان چینی : همه‌گیری ویروس در چین به پایان نرسیده است

فاصله اجتماعی : ابزاری برای مبارزه با ویروس کرونا