علی شریفی زارچی، استاد سابق بیوانفورماتیک ریاضی دانشگاه صنعتی شریف، با استناد به بررسیهای فنی خود اعلام کرد که ادعای ثبتنام ۳۰ میلیون نفر در وبسایت «جانفدا» با واقعیت همخوانی ندارد.
او در یادداشتی تحلیلی در وبسایت شخصی خود نوشت: «مقامات رسمی جمهوری اسلامی، از جمله رئیسجمهور، رؤسای سایر قوا، صداوسیما و رسانههای حکومتی، بارها با استناد به آمار این وبسایت مدعی شدهاند بیش از ۳۰ میلیون نفر در آن ثبتنام کردهاند و این موضوع را نشانه همراهی گسترده مردم با نظام دانستهاند. اما چند خطای ناشیانه در برنامهنویسی این وبسایت، به افشای آمار واقعی و شکلگیری یک رسوایی بزرگ منجر شده است.»
به گفته شریفی زارچی، بررسیهای فنی نشان میدهد ساختار برنامهنویسی سایت دارای نقصهایی است که دادههای واقعیتری را آشکار میکند. یکی از مهمترین این موارد، تحلیل شناسههای ثبتشده در سامانه است. بر اساس اطلاعات قابل استخراج از سرویس Ajax، بیشینه این شناسهها حدود ۳.۹ میلیون است؛ رقمی که فاصله قابلتوجهی با عدد ۳۰ میلیون اعلامشده دارد و نخستین نشانه از نادرستی آمار رسمی به شمار میرود.
در واکنش به این اظهارات، برخی رسانههای حکومتی مدعی شدند که این ارقام مربوط به تعداد کامنتهاست، نه ثبتنامکنندگان. با این حال، شریفی زارچی تأکید کرد شواهد موجود در کدهای سایت نشان میدهد تنها یک فرم ثبتنام وجود دارد که کاربران در آن میتوانند بهصورت اختیاری پیامی کوتاه نیز درج کنند؛ بنابراین تفکیک میان «کامنت» و «ثبتنام» مبنای فنی معتبری ندارد.
او همچنین به وجود پیامهای تکراری اشاره کرد و گفت در میان حدود ۱۶۰۰ پیام قابل مشاهده، نمونههایی از متنهای طولانی و یکسان دیده میشود که با فاصله زیاد در شناسهها ثبت شدهاند. به گفته او، این موضوع احتمال ثبتنامهای تکراری یا حتی خودکار را تقویت میکند.
این استاد سابق دانشگاه در ادامه، با استناد به دادههای جمعیتی، ادعای ۳۰ میلیون ثبتنام را غیرواقعی دانست و افزود: «با توجه به اینکه جمعیت بالای ۱۲ سال ایران حدود ۷۰ تا ۷۳ میلیون نفر برآورد میشود، چنین ادعایی به این معناست که نیمی از جمعیت واجد شرایط کشور در این سامانه ثبتنام کردهاند؛ ادعایی که با واقعیتهای اجتماعی همخوانی ندارد.»
او در پایان، نبود شفافیت را یکی دیگر از نشانههای نادرستی آمار عنوان کرد و گفت: «اگر این ارقام واقعی بودند، مدیران سایت میتوانستند دادههای ناشناس کاربران را برای بررسی مستقل منتشر کنند.»
