ماساژ دادن منظم سر میتواند به ترمیم آسیبهای قدیمی سر کمک کند.
کو یوچنگ، مدیر کلینیک طب سنتی چینی، در دوران کودکی استعداد خارقالعادهای در موسیقی داشت و میتوانست ملودیها را تنها با یکبار شنیدن به خاطر بسپارد. یکروز پشت سرش در حین بازی در مدرسه به چارچوب در برخورد کرد و از آن لحظه به بعد دیگر نتوانست ملودیها را به خاطر بسپارد.
کو در اینباره گفت: «آن اتفاق زندگیام را تغییر داد. آن روز فهمیدم که آسیب سر تا چه اندازه میتواند مغز و حافظه را تحت تأثیر بگذارد.»
کو به واسطه تجربه کاری چندینساله خود متوجه شد که بسیاری از کودکان مبتلا به فلج مغزی سابقه ضربه به سر دارند. این آسیبها در سالمندان پیامدهای شدیدتری به دنبال دارند. کو افزود که دکتر لین فنگیو، جراح قلب پرآوازه تایوانی، بعد از زمین خوردن و وارد آمدن ضربه به سر دچار دمانس شد.
نقش ترومای سر در افت عملکرد شناختی
حتی اگر علائم بلافاصله ظاهر نشوند، ضربه به سر میتواند باعث آسیبهای عصبی درازمدت شود. به گفته کو، این آسیبها ممکن است جریان خون مغز را مختل کنند؛ مشکلی که با افزایش سن و افت عملکرد قلب تشدید میشود و اکسیژنرسانی به بافتهای مغزی را به حداقل میرساند. کمبود مزمن اکسیژن باعث تسریع روند نابودی سلولهای عصبی، افت حافظه و افزایش خطر دمانس میشود.
در طب سنتی چینی، سر محل تلاقی تمام مریدینهای «یانگ» است؛ نقطهای که انرژی حیاتی یا «چی» و خون برای تغذیه مغز و اندامهای حسی به هم میرسند. ضربه به سر جریان انرژی را مختل میکند و باعث رکود چی و خون میشود، مریدینها را مسدود کرده و تغذیه مغز را متوقف میکند. رکود انرژی به مرور زمان در قالب افت عملکرد شناختی، سرگیجه، عدم تمرکز و بیخوابی بروز پیدا خواهد کرد.
تحقیقات علمی مشاهدات کو را تأیید میکنند.
مطالعهای در سال ۲۰۲۱ نشان داد که فوتبالیستهای سابق اسکاتلندی در مقایسه با مردم عادی ۳.۶۶ برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماریهای زوال عصبی قرار دارند. مدافعان که بیشتر با سر به توپ ضربه میزنند، تقریباً ۵ برابر بیشتر و دروازهبانها که کمتر با سر به توپ ضربه میزنند، حدود ۲ برابر بیشتر در معرض خطر هستند. بازیکنانی که بالغ بر ۱۵ سال سابقه حرفهای دارند، ۵ برابر بیشتر دچار این بیماریها میشوند.
نقش ماساژ در ترمیم آسیبهای قدیمی سر
خیلیها در طول زندگی با آسیب یا ضربه به سر مواجه میشوند. به گفته کو، ماساژ دادن منظم پوست سر با بهبود جریان خون و رفع انسداد به ترمیم آسیبهای قدیمی سر کمک میکند. در این روش باید نقاطی را که ممکن است پیشتر ضربه خورده باشند شناسایی کنید؛ نقاطی که در حین لمس برجسته به نظر میرسند، فرورفتگی دارند یا لمسشان با درد همراه است. این نقاط اغلب نشانه وجود تنش یا زوال درونی هستند. توصیه کو این است که بعد از شناسایی این نقاط آنها را دستکم سه مرتبه در روز و هر مرتبه حدود ۵ دقیقه ماساژ دهید.
او توصیه میکند که برای ماساژ با ملایمت از دستهای خود استفاده کنید و سراغ ابزارهای ماساژ نروید، زیرا عضلات ظریف و حساس پوست سر مستعد آسیب هستند. سعی کنید فشار دستها ملایم و مدت زمان ماساژ طولانیتر باشد تا گردش خون به حداکثر برسد. یکی از نشانههای بهبود جریان خون در سر این است که دیدتان وضوح و شفافیت بیشتری پیدا میکند.
ماساژ سر و گردن باعث بهبود گردش مایع لنفاوی میشود و به پاکسازی و ترمیم مغز کمک میکند. تحقیقات نشان میدهند که مایع مغزی-نخاعی، که نقش بسزایی در پاکسازی مغز دارد، وارد دستگاه لنفاوی گردن میشود. از اینرو، ماساژ دادن منظم سر و گردن باعث افزایش گردش مایع مغزی-نخاعی شده و به حفظ سلامت بهینه مغز کمک میکند.
بیخوابی اغلب نخستین نشانه هشداردهنده افت عملکرد مغز است. مشکلات بینایی، وزوز گوش و سردرد از جمله علائم کمبود اکسیژن در مغز هستند. ماساژ دادن منظم سر به تسکین این علائم و حفظ شادابی و عملکرد بهینه مغز کمک میکند.
تغذیه مغز به کمک غذا
مغز برای عملکرد بهینه به گلوکز و اکسیژن نیاز دارد. از اینرو، عادتهایی که به پایداری انرژی و بهبود گردش خون کمک میکنند، نقش بسزایی در حفظ سلامت مغز و پیشگیری از دمانس خواهند داشت.
کو در رابطه با رژیم غذایی چند توصیه کلیدی دارد:
- غذاهای گرم و پختنی بخورید: غذاهای گرم به پایداری گردش خون کمک میکنند و باعث میشوند که خون بیشتری به سوی مغز جریان پیدا کند. وقتی غذای سرد میخورید، جریان خون برای گرم کردن دستگاه گوارش از مغز فاصله میگیرد.
- روزانه سه وعده غذای متعادل میل کنید: خوردن سه وعده در روز تضمین میکند که مواد مغذی کافی به مغزتان میرسد. فستینگ مقطعی طولانیمدت یا پرهیز غذایی سختگیرانه باعث افت قند خون و گرسنگی کشیدن سلولهای مغز میشود، اما داشتن وعدههای متعدد و سبک باعث مختل شدن جریان خون مغز شده و منبع خون مغز را با مشکل مواجه میکند.
- خوراک اصلی را در رژیم غذایی خود بگنجانید: بعضیها از ترس افزایش قند خون از مصرف خوراک اصلی مانند برنج پرهیز میکنند. اما باید توجه داشته باشید که گلوکز منبع اصلی انرژی مغز است.
رجوع به طبیعت
کو توصیه میکند که برای بازیابی توان خودترمیمی بدن باید از نو با طبیعت ارتباط بگیریم. تمریناتی مانند «اتصال با زمین» یا «راه رفتن با پای برهنه روی خاک و چمن» به تعدیل بار الکتریکی بدن کمک میکند و باعث کاهش التهاب و استرس میشود.
بعضی از مطالعات مرتبط با این تمرینات نشان دادهاند که اتصال به زمین باعث تغییر عملکرد دستگاه عصبی خودکار شده و دستگاه عصبی پاراسمپاتیک را فعالتر میکند که با بهبود کیفیت خواب و کاهش درد و شاخصهای التهابی همراه است.
کو میگوید: «ایستادن زیر درختان بلند مانند کاج و سرو میتواند انرژی بدن را به تعادل بکشاند. اگر جریان انرژی در مریدینها نرم و روان باشد، مغز آرامتر و دقیقتر عمل خواهد کرد.»
