بهگزارش نیویورک تایمز، تصاویر ماهوارهای نشان میدهد جمهوری اسلامی بازسازی سایتهای موشکی آسیبدیده در حملات سال گذشته را با سرعت بیشتری دنبال کرده است؛ اما روند ترمیم تأسیسات اصلی هستهای بهمراتب کندتر پیش میرود.
نیویورک تایمز در تحلیلی بر پایه تصاویر ماهوارهای شرکت «پلنت لبز» انجام شده، نوشته است که تعمیرات در برخی مراکز موشکی جمهوری اسلامی مدت کوتاهی پس از حملات هوایی اسرائیل و ایالات متحده آغاز شده و در بیش از نیمی از سایتهایی که در جریان درگیری ۱۲روزه ماه ژوئن هدف قرار گرفتند، نشانههای فعالیت ساختمانی دیده میشود. بهگفته کارشناسان، این تفاوت در سرعت بازسازی میتواند بازتابدهنده اولویتهای نظامی تهران باشد؛ بهویژه در شرایطی که ایالات متحده حضور نظامی خود را در منطقه افزایش داده و دونالد ترامپ در حال سنجش گزینههای جدید نظامی است.
بر اساس این گزارش، در صورت حمله احتمالی آمریکا، محتملترین واکنش جمهوری اسلامی شلیک موشکهای بالستیک بهسوی اسرائیل و داراییهای ایالات متحده در منطقه خواهد بود.
تحلیل تصاویر ماهوارهای نشان میدهد در ماههای اخیر تعمیرات در دستکم ۱۲ مرکز موشکی، از جمله سایتهای تولید، انجام شده است. ارزیابیهای اطلاعاتی حاکی از آن است که برنامه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی تا حد زیادی پس از حملات ژوئن احیا شده است. سام لیر، پژوهشگر مرکز جیمز مارتین برای مطالعات منع اشاعه، میگوید سایت آزمایش موشکی شاهرود با سرعتی چشمگیر بازسازی و ظرف چند ماه دوباره عملیاتی شده؛ نشانههایی مانند پاکسازی سریع برف از جادهها و سقفها، فعالبودن این مرکز را تأیید میکند.
بازسازی محدود تأسیسات هستهای
در مقابل، کارشناسان میگویند تصاویر مربوط به تأسیسات اصلی غنیسازی، اصفهان، نطنز و فردو، تنها ترمیمهای جزئی و اقدامات حفاظتی محدود را نشان میدهد و این مراکز همچنان عملاً غیرفعالاند. از ماه دسامبر، سقفهایی بر روی برخی ساختمانهای آسیبدیده نصب شده که دید ماهوارهای از داخل را دشوار میکند؛ اقدامی که میتواند برای بازیابی داراییها بدون جلب توجه انجام شده باشد.
در مجتمع هستهای نطنز، ساختمانی که بهعنوان واحد آزمایشی غنیسازی سوخت شناخته میشود با سازهای سفیدپوش پوشانده شده است. در اصفهان نیز چند ساختمان بالادستی از جمله تاسیسات تبدیل اورانیوم، پس از تخریب، با سقفهای جدید پوشانده شدهاند، در حالیکه بخشهایی از خسارات همچنان قابل مشاهده است.
تحرکات پیرامونی و نگرانیها
در نزدیکی اصفهان، موانع جدیدی در ورودی یکی از تونلهای کوهستانی نصب شده و در سایت زیرزمینی جدیدی موسوم به «کوه کلنگی» در نزدیکی نطنز، ورودی تونلها در ماههای اخیر تقویت شده است. جوزف راجرز از مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی میگوید فعالیتهای دیدهشده تا همین اواخر عمدتاً به ارزیابی خسارت و پایدارسازی محدود بوده؛ او میافزاید سرکوب داخلی مظنونان به جاسوسی پس از حملات ژوئن نیز برنامه هستهای را مختل کرده است.
با این حال، نگرانی اصلی به ذخایر اورانیوم غنیشده بازمیگردد. برآوردهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل نشان میدهد این ذخایر در سه سایت هدفگرفتهشده همچنان در محل و زیر آوار باقی ماندهاند. مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی اخیرا از افزایش فعالیتها در أصفهان، از جمله پوشاندن ورودی تونلها با خاک تازه، خبر داده است. دیوید آلبرایت، رئیس این مؤسسه، میگوید این اقدام میتواند نشانه آمادهسازی در برابر حمله و حفاظت از مواد ارزشمند باشد؛ هرچند تأکید میکند نشانهای از فوریت یا نزدیکی ساخت سلاح هستهای دیده نمیشود.
پارچین
در گزارش آمده است که تصاویر تازه از مجتمع نظامی پارچین در جنوبشرق تهران، محلی که پیشتر آزمایش مواد منفجره مرتبط با چاشنیهای کلاهک هستهای در آن گزارش شده، ساخت یک محفظه استوانهای بزرگ را نشان میدهد. این سایت در حملات ژوئن هدف قرار نگرفت، اما در سال ۲۰۲۴ از سوی اسرائیل بمباران شده بود و اکنون با پدافندهایی مانند توپخانه ضدهوایی تقویت شده است. هرچند کاربری دقیق سازه جدید از تصاویر مشخص نیست، گزارشها آن را نشانهای از اهمیت راهبردی این مجموعه میدانند.
