وزیر امور خارجه ژاپن اعلام کرد که در صورت برقراری آتشبس میان ایالات متحده و اسرائیل با جمهوری اسلامی، توکیو ممکن است گزینه اجرای عملیات مینروبی در تنگه هرمز را بررسی کند؛ گذرگاهی راهبردی که نقش حیاتی در انتقال نفت جهان دارد.
توشیمیتسو موتگی، وزیر امور خارجه ژاپن، روز ۲۲ مارس در یک برنامه تلویزیونی گفت: «اگر یک آتشبس کامل برقرار شود، بهطور فرضی موضوعاتی مانند مینروبی میتواند مطرح شود.» او تأکید کرد این سناریو صرفاً فرضی است؛ اما اگر مینهای دریایی مانعی ایجاد کنند، چنین اقدامی قابل بررسی خواهد بود.
پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اوایل ماه جاری و آغاز درگیریها، جمهوری اسلامی با اقداماتی سریع تنگه هرمز را مسدود کرد. این آبراه استراتژیک حدود ۲۰ درصد از نفت جهان را منتقل میکند.
در پی بسته ماندن این مسیر، قیمت نفت برنت تا صبح یکشنبه به ۱۱۲.۱۹ دلار در هر بشکه رسید. مقامهای جمهوری اسلامی هشدار دادهاند در صورت ادامه جنگ، قیمتها ممکن است تا ۲۰۰ دلار نیز افزایش یابد.
قانون اساسی صلحطلب ژاپن پس از جنگ جهانی دوم، دامنه فعالیتهای نظامی این کشور را محدود کرده است؛ اما قوانین امنیتی سال ۲۰۱۵ به نیروهای دفاع از خود اجازه میدهد در شرایطی که تهدیدی علیه بقای کشور وجود داشته باشد و راهحل دیگری در دسترس نباشد، در خارج از کشور نیز اقدام کنند.
موتگی همچنین گفت ژاپن در حال حاضر برنامهای فوری برای مذاکره بهمنظور عبور کشتیهای ژاپنی از تنگه ندارد؛ اما تأکید کرد تضمین عبور ایمن همه کشتیها از این مسیر «بسیار مهم» است.
در همین حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز جمعه در گفتوگو با خبرگزاری کیودو اعلام کرد که با همتای ژاپنی خود درباره امکان عبور ایمن کشتیهای مرتبط با ژاپن از تنگه هرمز گفتوگو کرده است.
ژاپن حدود ۹۰ درصد از واردات نفت خود را از طریق این تنگه تأمین میکند و بسته شدن آن، توکیو و دیگر کشورها را ناچار کرده از ذخایر نفتی خود استفاده کنند.
از سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در دیدار با نخستوزیر ژاپن از توکیو خواست نقش بیشتری در بازگشایی تنگه ایفا کند. نخستوزیر ژاپن نیز اعلام کرد کشورش چارچوب تواناییها و محدودیتهای قانونی خود را در این زمینه به واشنگتن ارائه کرده است.
ترامپ همچنین هشدار داده است اگر جمهوری اسلامی ظرف ۴۸ ساعت تنگه هرمز را بهطور کامل باز نکند، تأسیسات انرژی این کشور هدف حمله قرار خواهند گرفت.
در سطح بینالمللی نیز امارات متحده عربی به همراه بیش از ۲۰ کشور دیگر آمادگی خود را برای کمک به تأمین عبور امن کشتیها از تنگه هرمز اعلام کردهاند. این کشورها در بیانیهای مشترک تأکید کردند از تلاشها برای ایجاد مسیر امن دریایی حمایت خواهند کرد و آماده همکاری از طریق سازمان ملل و نهادهای مالی بینالمللی هستند.
